برگردان به زبان ساده
دل ز قید غمت ای دوست رها نتوان کرد
هست دردی غم عشقت که دوا نتوان کرد
هوش مصنوعی: دوست عزیز، نمیتوانم از غم تو رها شوم، زیرا درد عشق تو در دلم وجود دارد و هیچ درمانی برای آن پیدا نمیشود.
میتوان دین و دل و عقل ز کف داد ولی
رشتهٔ زلف تو از دست رها نتوان کرد
هوش مصنوعی: میتوان دین، عشق و عقل را به حاشیه راند، اما هرگز نمیتوان از تسلط بر زیباییهای زلف تو دست کشید.
تا دل جام نشد خون به لبانت نرسید
از تو بیخون جگر کام روا نتوان کرد
هوش مصنوعی: تا وقتی که دل تو پر از درد و رنج نشده، خون به لبانت نمیرسد. بدون اینکه از دل خون بریزد، نمیتوانی خوشی واقعی را تجربه کنی.
از فلک راستی و از دل من صبر و قرار
وز نکویان طمع مهر و وفا نتوان کرد
هوش مصنوعی: از آسمان صداقت و از دل من آرامش و قرار نمیتوان به زیباییها امید داشت که مهر و وفا را نخواهند بخشید.
به ره کعبه ز پا رو به ره عشق ز سر
زان که طی مرحلهٔ عشق به پا نتوان کرد
هوش مصنوعی: به مسیر کعبه، با پا برو و به مسیر عشق، با سر حرکت کن؛ زیرا در مسیر عشق، نمیتوان فقط با پا پیش رفت.
در حقیقت چو ببینی دل و دلدار یکیست
آری از یکدگر این هر دو جدا نتوان کرد
هوش مصنوعی: در واقع وقتی که حقیقت را ببینی، متوجه میشوی که دل و محبوب یکی هستند. درست است که نمیتوان این دو را از هم جدا کرد.
این من و ما که تو بینی همه باشد ز فراق
ورنه در وصل حدیث از من و ما نتوان کرد
هوش مصنوعی: آنچه تو از من و ما میبینی، همه ناشی از دوری و جدایی است. اگر در پیوند و نزدیکی بودیم، دیگر نمیتوانستیم درباره من و ما صحبت کنیم.
منعم از می مکن ای شیخ که با پیر مغان
کردهام عهدی و آن عهد خطا نتوان کرد
هوش مصنوعی: ای شیخ، تو مرا از نوشیدن شراب منع نکن، زیرا که من با پیر مغان پیمانی بستهام و نمیتوانم آن را بشکنم.
اشک مظلوم کند خانهٔ ظالم ویران
در ره سیل بلی خانه بنا نتوان کرد
هوش مصنوعی: اشک و گریهی کسانی که مورد ظلم واقع شدهاند، باعث ویرانی و نابودی خانهی ظالم میشود؛ چون نمیتوان در مسیر سیل، خانهای محکم بنا کرد.
ای چراغ امل افروخته غافل ز اجل
شمع روشن به ره باد صبا نتوان کرد
هوش مصنوعی: ای روشنی و امید من، غافل از اینکه مرگ در کمین است، نمیتوان شمع روشن را در باد صبا ثابت نگه داشت.
در صفا سعی نما تا به مقامی برسی
قرب حق درک جز از راه صفا نتوان کرد
هوش مصنوعی: برای رسیدن به مقام قرب الهی، باید با خلوص و صفای دل تلاش کنی، زیرا درک این مقام فقط از طریق صفا و خلوص ممکن است.
غم عالم همه گر قسمت ما گشت صغیر
چه توان کرد که تغییر قضا نتوان کرد
هوش مصنوعی: اگر تمام غمهای دنیا هم به ما برسد، چه کار میتوانیم بکنیم؟ چون تغییر تقدیر دست ما نیست.