برگردان به زبان ساده
بگو به آنکه موفق بحسن تدبیر است
بخود مناز که این هم بحکم تقدیر است
هوش مصنوعی: بگو به کسی که در مدیریت و تدبیر کارهایش موفق است که به خود ننازد، زیرا همه چیز بر اساس سرنوشت و تقدیر اتفاق میافتد.
بلی اگر نه به تقدیر بسته سیرام ور
بگو که چیست ز تدبیرها عنان گیر است
هوش مصنوعی: اگر سرنوشت من را مشخص نکرده بود، واقعاً میتوانستم با تدبیر و تدبیرهای خود مسیر زندگیام را تغییر دهم.
بس اتفاق فتد اینکه با تمام قوا
فلان امیر جهان را به فکر تسخیر است
هوش مصنوعی: بسیار پیش میآید که با تمام تلاشها، امیری از دنیا به فکر تصرف دیگری باشد.
هنوز تیر مرادش نرفته سوی هدف
که از کمان فلک خود نشانهٔ تیر است
هوش مصنوعی: هنوز آرزوی او به هدف نرسیده است، زیرا کمان آسمان همچنان نشانهگیری میکند.
بسا شده است که شه خفته شب بروی سریر
علی الصباح بزندان و زیر زنجیر است
هوش مصنوعی: بسیاری از اوقات دیده شده که پادشاهی در شب بر روی تخت خود خوابیده، اما صبح زود در زندان و زیر زنجیر بوده است.
به پیل پشه و بر شیر مور چیره شود
در این بیان سخن افزون ز حد تقدیر است
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که یک پشه میتواند بر یک فیل غلبه کند و یا یک مور بر یک شیر پیروز شود، و چنین مسائلی نشاندهندهی این است که قدرت و تواناییها میتواند فراتر از آنچیزی باشد که معمولاً تصور میکنیم.
اگر ارادهٔ خالق نباشد اندر کار
بگو اراده مخلوق را چه تأثیر است
هوش مصنوعی: اگر خواست خداوند در کاری نباشد، پس خواستهٔ مخلوق چه تأثیری دارد؟
به غیر بندگی حق که نیمه مختاریست
بدست بنده کدام اختیار و تدبیر است
هوش مصنوعی: تنها در بندگی خداست که انسان به راستی اختیار و آزادی دارد. در غیر این صورت، بنده هیچ اختیاری و تدبیری در دست ندارد.
خدا مصور و مخلوق عالمی تصویر
صغیر مات مصور ز حسن تصویر است
هوش مصنوعی: خداوند، خالق جهانی است که در آن، زیباییها و جلوههای مختلف را به تصویر میکشد. این دنیا به گونهای است که انسانها در مقابل زیباییهایش غرق در حیرت میشوند و متوجه عظمت آن میگردند.