برگردان به زبان ساده
إِنَّ اَلَّذِینَ یَکْتُمُونَ مٰا أَنْزَلْنٰا مِنَ اَلْبَیِّنٰاتِ وَ اَلْهُدیٰ مِنْ بَعْدِ مٰا بَیَّنّٰاهُ لِلنّٰاسِ فِی اَلْکِتٰابِ أُولٰئِکَ یَلْعَنُهُمُ اَللّٰهُ وَ یَلْعَنُهُمُ اَللاّٰعِنُونَ (۱۵۹)
هوش مصنوعی: کسانی که آنچه را که ما به عنوان نشانههای روشن و هدایت فرستادهایم، مخفی میکنند و بعد از اینکه آن را برای مردم در کتاب توضیح دادهایم، این افراد مورد لعنت خداوند و لعنتکنندگان قرار میگیرند.
بدرستی که آنان که میپوشانند آنچه را که ما فرو فرستادیم از معجزها و هدایت بعد از آنکه بیان کردیم برای مردمان در کتاب آن گروهند که لعنت میکند ایشان را خدا و لعنت میکنند ایشان را لعنتکنندگان (۱۵۹)
هوش مصنوعی: به درستی کسانی که معجزات و هدایتهایی را که ما نازل کردهایم، پنهان میکنند و همچنین آنچه را که در کتاب برای مردم توضیح دادهایم، در حقیقت از گروهی هستند که خداوند آنها را مورد لعنت قرار میدهد و لعنتکنندگان نیز آنها را لعنت میکنند.
آن کسانی که بپوشند از عصات
آنچه نازل کرده ایم از بیّنات
هوش مصنوعی: کسانی که آنچه از معارف روشن نازل کردهایم را پنهان میکنند، به نوعی در برابر حقایق مقاومت میکنند.
وز هدی زآن پس که ما بر مردمان
در کتاب آورده ایم آن در بیان
هوش مصنوعی: از هدایت ما که در کتاب بر مردم آوردهایم، به بعد بیان خواهد شد.
پس بر ایشان است لعنت از خدا
وز ملایک انبیاء و اولیا
هوش مصنوعی: بنابراین، لعنت خدا و فرشتگان، پیامبران و اولیای او بر آنها خواهد بود.
لعن باشد دوری از جمع حضور
وز بساط قرب و استجلاب نور
هوش مصنوعی: دوری از همنشینی و جمع دوستان، نفرینی است، و از لطافت وجود و روشنایی که در نزدیکی و نزدیکی دیگران به وجود میآید، دور نگه داشته میشود.
خود بود تورات و انجیل این کتاب
یا که عقل مستنیر مستطاب
هوش مصنوعی: این کتاب بازتابی از حقیقت الهی است مانند تورات و انجیل، یا این که عقل روشنگر و معقولی است که در درون ما وجود دارد.
نام پاک احمد (ص) کامل ظهور
بود در تورات و انجیل و زبور
هوش مصنوعی: نام نیک و پاک پیامبر احمد (ص) به طور کامل در کتابهای آسمانی همچون تورات، انجیل و زبور به نمایش درآمده است.
آنکه بود از فیض رحمت دورتر
نام او را داشت محو و مستتر
هوش مصنوعی: کسی که از برکات و رحمت دور باشد، نام او ناپیدا و پنهان خواهد بود.
تا چراغ احمدی گردد خموش
مستحق لعن زآن شد از سروش
هوش مصنوعی: تا زمانی که نور احمدی (یعنی پیامبر اسلام) روشن نشود، آن فردی که سزاوار لعنت است از سروش (پیام وحی) خاموش میماند.
همچنین بودند قومی بد سرشت
کز نفاق فطرت و اخلاق زشت
هوش مصنوعی: گروهی دیگر نیز وجود دارند که به خاطر نفاق در طبیعت و اخلاق ناپسند خود، دارای ویژگیهای بدی هستند.
حق بپوشیدند بر باطل ز کین
حق و باطل بودشان گرچه یقین
هوش مصنوعی: حق را به خاطر کینه ورزی بر باطل پوشاندند، هرچند که حق و باطل برایشان روشن و واضح بود.
مصطفی (ص) را کس نبی خواند ز رب
پس کُشد فرزند او را تشنه لب
هوش مصنوعی: هیچ کس از سوی پروردگار، پیامبر بودن مصطفی (ص) را انکار نکرد، اما به خاطر نفرت و کینه، فرزند او را در حالتی سخت و تشنه برانگیختند.
خواند او را از خدا بر خود امیر
دخترش را وآنگهی سازد اسیر
هوش مصنوعی: او از خدا خواسته است که دخترش را بر خود بزرگ و مهم کند و سپس او را به بندگی خود درآورد.
این کند دانسته یعنی پیش او
حق بود ثابت به دین و کیش او
هوش مصنوعی: این نشان میدهد که برای او حق و حقیقت بر اساس دین و مذهبش ثابت و مشخص است.
همچنین در هر زمان اهل کتاب
میکنند ابطال حق بر ناصواب
هوش مصنوعی: در هر زمانی، افرادی که به نوشتههای دینی و علمی خود اعتقاد دارند، تلاش میکنند تا حقایق را نادرست جلوه دهند و بر اساس افکار نادرست، حقایق را زیر سوال ببرند.
گر که آن از روی جهل و غفلت است
جهل، خود عین عذاب و لعنت است
هوش مصنوعی: اگر جهل و بیخبری ناشی از نادانی و غفلت باشد، خود همین نادانی عذاب و نکوهشی بزرگ است.
ور کند دانسته انکار مهان
لعنت است از لاعنان او را عیان
هوش مصنوعی: اگر کسی بهطور آگاهانه بزرگان و شخصیتهای مهم را انکار کند، او مورد نفرین کسانی قرار خواهد گرفت که در این زمینه نیکو نیستند و این انکار برای او آشکار خواهد شد.
لیک انکاری که از جهل و غماست
رفع آن ممکن به توفیق خداست
هوش مصنوعی: اما انکاری که به خاطر نادانی و افسردگی به وجود آمده، تنها با کمک الهی قابل رفع است.
گر نباشد از عناد و از غرض
نیست ذاتی بلکه رنگ است و عرض
هوش مصنوعی: اگر بر اساس دشمنی و نیت بد نباشد، پس این صفات ذاتی نیستند بلکه تنها جنبههای ظاهری و سطحی هستند.
چارة اعراض را از چاره ساز
خواه تا فضلش کند آن عقده باز
هوش مصنوعی: برای رفع ناامیدی و مشکلات، به کسی که میتواند کمکت کند، مراجعه کن تا او بتواند به تو کمک کند و گرهگشایی کند.
جهل ها چون مختلف در علت است
یا مرکب یا بسیط الرتبت است
هوش مصنوعی: ناآگاهیها به دلایل مختلفی ایجاد میشوند و میتوانند به صورت پیچیده یا ساده باشند.
گر مرکب باشد آن را چاره نیست
لینت و نرمی سزای خاره نیست
هوش مصنوعی: اگر چیزی سخت و قوی باشد، نمیتوان آن را با ملایمت و نرمی تغییر داد، چون برای یک جسم محکم، نرمش و لذت بیفایده است.
چارة آن را نخواهد هم ز حق
تا گشاید آن گره رب الفلق
هوش مصنوعی: کسی که در کارش به حق توکل نکند، نمیتواند گرههای مشکلاتش را باز کند و به آرامش برسد.
بلکه داند خویشتن را نفس علم
در نیابد یک زمان از باب سلم
هوش مصنوعی: انسان باید خود را بشناسد، زیرا علم و دانش به راحتی در اختیار او قرار نمیگیرد و در زمانهای خاصی به او دست نمیدهد.
هر نفس یک جهل او گردید صد
باب رحمت زآن به رویش گشت سد
هوش مصنوعی: هر بار که او نفس میکشد، یک نادانی به وجود میآید و به خاطر آن، درهای زیادی از رحمت به رویش بسته میشود.
این چنین جهلی سزایش لعنت است
بلکه لعنت را اصول و علت است
هوش مصنوعی: این نوع جهل سزاوار لعنت است و خود لعنت نیز دارای اصول و دلایل مشخصی است.
ور بود جهلی که خود دانا به اوست
وز خدا بهر علاجش چاره جوست
هوش مصنوعی: اگر کسی جاهل باشد ولی خود را دانا بداند و برای درمان این جهالت از خداوند کمک بخواهد، باید به دنبال راه حلی باشد.
این نشان حسن ذات و فطرت است
پس به او نزدیک نفی علت است
هوش مصنوعی: این نشاندهنده زیبایی و ویژگیهای درونی فرد است، بنابراین نزدیک شدن به او موجب از بین رفتن دلایل و توجیهات میشود.
یا نه این است و نه آن یعنی به نقل
غافل است از علم و جهل و نفس و عقل
هوش مصنوعی: این جمله بیان میکند که شخص در جهل و علم، نفس و عقل، به نوعی از حقیقیات غافل است و نمیتواند به درستی تشخیص دهد که چه چیزی درست و چه چیزی نادرست است.
آن قدر سرگرم دنیای دنی است
که نداند علم چبود، جهل چیست
هوش مصنوعی: آنقدر درگیر مسایل دنیوی و مادی است که نمیداند دانش چیست و نادانی چه معنا دارد.
التفاتش جز به حب مال و جاه
نیست بر چیزی که داند راه و چاه
هوش مصنوعی: او فقط به پول و مقام علاقهمند است و به آنچه که راه و چاه را میداند، توجهی ندارد.
با جماعت گر گذارد هم نماز
آن به تقلید است با اهل مجاز
هوش مصنوعی: اگر با جمعیت نماز بخوانی، این کار تنها تقلیدی از کسانی است که در سطح ظواهر و جانبداری از قانون عمل میکنند، و نه از روی درک واقعی و شناخت عمیق.
ور کند تصدیق و تکذیبی ز کس
نیست از اغراض، تقلید است و بس
هوش مصنوعی: اگر کسی چیزی را تأیید یا رد کند، اگر این کار به خاطر منافع شخصی باشد، بی شک فقط تقلید از دیگران است و دلیل دیگری ندارد.
هست با اهل غرض همراهی اش
هم به تقلیدی نه از آگاهیاش
هوش مصنوعی: با افرادی که هدف خاصی دارند، همنشینی او تنها به خاطر تقلید از دانایی آنهاست.
این هم از حق وز ره است البته دور
باشد اندر غایت نقص و قصور
هوش مصنوعی: این نیز از حقیقت و راه درست است که قطعاً در نهایت نقص و نارسایی قرار دارد.
آنکه از حق مستحق لعنت است
کفر او از عمد، نی از غفلت است
هوش مصنوعی: کسی که شایسته لعنت است، کفر او به دلیل عمد و آگاهی است، نه به خاطر بیخبری و غفلت.
یعنی آگاه است کاحمد (ص) با علی (ع)
بر حقند و منکر است از بددلی
هوش مصنوعی: آگاه است که پیامبر (ص) و علی (ع) در مسیر حقیقت هستند، اما به خاطر بدی نیتش این موضوع را انکار میکند.
می کنند انکار حقّ اولیا
چون یزید و شمر، ز آل مرتضی
هوش مصنوعی: برخی از افراد حقّ دوستان خدا را مانند یزید و شمر انکار میکنند، همانطور که آنها به اهل بیت پیامبر دندان تیز کردند.
هست دشمن بر علی (ع) و بر حسین (ع)
حق کند بس لعنتش در نشأتین
هوش مصنوعی: دشمنان علی (ع) و حسین (ع) وجود دارند و بر آنها حق و انصاف نمیکنند. لعنت و نفرینشان در دنیا و آخرت بر آنها باد.
همچنین از روی علم و عمد، کس
گر کند انکار حقی یک نفس
هوش مصنوعی: اگر کسی به عمد و به قصد آگاهانه حقیقتی را انکار کند، حتی برای یک لحظه، این عمل او حاکی از نادانی یا بدخواهی اوست.
آن نفس بر وی ز حق صد لعنت است
زآنکه با ابلیسِ دون ، هم کسوت است
هوش مصنوعی: این نفس که به خاطر آن نفرینی از جانب حق دچارش میشود، به این دلیل است که در هممسیر بودن با ابلیسِ پست و ناپاک است.
آن حکیمک امر حق را سهل کرد
بوالحکم بد خویش را بوجهل کرد
هوش مصنوعی: آن دانشمند امر حق را آسان و سهل کرد، اما بوالحکم بدذات به نادانی و جهل خود ادامه داد.
چشم بندی کرد در القای ریب
غافل است از چشم بندی های غیب
هوش مصنوعی: کسی که در تلاش است دیگران را فریب دهد، خود از فریبهای پنهان و نادیدنی غافل است.
سِحر باطل، سِحر حق را کی برد؟
او به غفلت پردة خود می درد
هوش مصنوعی: سحر و جادوهای نادرست هرگز نمیتوانند سحر و جادوی درست را شکست دهند. آنها فقط به خاطر ندانمکاری و غفلت خود، واقعیت را میپوشانند.
کی شود پوشیده بر گِل آفتاب
چون شود مشرق بدرّد صد حجاب
هوش مصنوعی: چگونه میتواند نور آفتاب بر خمیره گِل پنهان بماند، وقتی که صبحگاه با شکوه و قدرتش تمام موانع را از میان برمیدارد؟
گوید آن گویندة غیبم به گوش
بحرت آوردم به جنبش، دار هوش
هوش مصنوعی: میگوید آن کسی که به اسرار پنهان آگاه است، به تو خبر دادهام. با شوق و حرکت خاصی به تو این پیام را رساندهام.
در بیان آموزمت اسرار خویش
گو بماند خصم در انکار خویش
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که در سخن گفتن از رازهای درونیام، تو را آموزش میدهم، در حالی که دشمنانم در تلاشند تا این را انکار کنند.
بلکه افزون گردد انکار و تبش
هر دم از حسرت گزد دست و لبش
هوش مصنوعی: در اثر حسرت و ناتوانی، هر روز بر شدت انکار و ناراحتی او افزوده میشود و او از درد فراق و حسرت، سخت رنج میکشد.
بر گمانش کز صدای طبلکی
شیر مستی شد هراسان اندکی
هوش مصنوعی: او به گمان خود، از صدای طبلکی ترسیده و کمی وحشتزده شده است، گویا شیر مستی شده است.
یا که شمع حق ز پف گردد خموش
یافتد دریا ز سِحر او ز جوش
هوش مصنوعی: شاید این شمع حقیقت به خاطر نفسی که میکشد خاموش شود، و دریا هم به خاطر جادوی او از جوش و خروش باز ایستد.
پف به شمعی کرد کش حق برفروخت
دست بر ریش ار برد داند که سوخت
هوش مصنوعی: شمعی که روشن شده، با باد پف کرد و به دست او را به آتش کشاند. اگر کسی ریش او را به آتش بکشاند، میداند که چه بهایی دارد و چه آسیبی به وجود میآید.
رو تو ای ابله به فکر ریش باش
مرد این میدان نه ای با خویش باش
هوش مصنوعی: ای احمق، به فکر ریش خودت باش، تو مرد این میدان نیستی و با خودت در صلح و آرامش باش.
فارغ از ما کن دل نامطمئن
هم به تسخیر زنان در شیشه جن
هوش مصنوعی: دل نگران و بیثبات ما را از خود شسته و رها کن، حتی اگر به دست زنان در دنیای خیالی و فریبنده تسخیر شده باشد.
چون به موج آرد خدا دریای من
خود شود از نطق من گویای من
هوش مصنوعی: زمانی که خداوند دریا را به حرکت درمیآورد، دریا مطابق با کلام من به بیان در میآید.
قطره های بحر یکجا در شود
عالم از توحید و عرفان پر شود
هوش مصنوعی: با پیوستن قطرههای دریا، جهان از وحدت و شناخت الهی و معرفت پر میشود.
هست در نطقم نهان گوینده ای
بشنوی صوتش اگر جوینده ای
هوش مصنوعی: در کلام من، گویندهای وجود دارد که اگر به دنبال او هستی، صدایش را خواهی شنید.
تو چه دانی کاین شتر مست از چه شد
عاجز مسکین، زبردست از چه شد
هوش مصنوعی: تو چه میدانی این شتر که حالش خراب است، از چه چیزی ناتوان و درمانده شده، و این انسان قوی چرا به این وضعیت رسیده است؟
دادِ حق است این، تو زآن بیگانه ای
چون گدایان بر در هر خانه ای
هوش مصنوعی: این موضوع حقی است که به تو مربوط میشود، اما تو از آن غافلی همانند گدایانی که در برابر هر در خانهای انتظار کمک دارند.
خانۀ مولای خود گم کرده ای
کسب لفظی بهر مردم کرده ای
هوش مصنوعی: شما خانه و جایگاه اصلی خود را گم کردهاید و تنها به جمعآوری کلمات برای نظر مردم مشغولید.
ما بر آن در همچو خاک افتاده ایم
ذرّه ذرّه از دو کون آزاده ایم
هوش مصنوعی: ما در آن درگاه همچون گرد و غبار افتادهایم و به اندازهای که ذرهای از دو جهان آزادیم.
بی نیازیم از عناصر وز مزاج
جز به ذات او نداریم احتیاج
هوش مصنوعی: ما از عناصر و ترکیبهای طبیعی بینیازیم و تنها به ذات الهی نیاز داریم.
آنچه بر ما می پسندد او خوش است
گر بهشت است ار عذاب و آتش است
هوش مصنوعی: هر چه که خداوند برای ما بخواهد، برای ما خوشایند است؛ حتی اگر این موضوع بهشت باشد یا عذاب و آتش.
