برگردان به زبان ساده
قَدْ نَریٰ تَقَلُّبَ وَجْهِکَ فِی اَلسَّمٰاءِ فَلَنُوَلِّیَنَّکَ قِبْلَةً تَرْضٰاهٰا فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ اَلْمَسْجِدِ اَلْحَرٰامِ وَ حَیْثُ مٰا کُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَکُمْ شَطْرَهُ وَ إِنَّ اَلَّذِینَ أُوتُوا اَلْکِتٰابَ لَیَعْلَمُونَ أَنَّهُ اَلْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَ مَا اَللّٰهُ بِغٰافِلٍ عَمّٰا یَعْمَلُونَ (۱۴۴) وَ لَئِنْ أَتَیْتَ اَلَّذِینَ أُوتُوا اَلْکِتٰابَ بِکُلِّ آیَةٍ مٰا تَبِعُوا قِبْلَتَکَ وَ مٰا أَنْتَ بِتٰابِعٍ قِبْلَتَهُمْ وَ مٰا بَعْضُهُمْ بِتٰابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍ وَ لَئِنِ اِتَّبَعْتَ أَهْوٰاءَهُمْ مِنْ بَعْدِ مٰا جٰاءَکَ مِنَ اَلْعِلْمِ إِنَّکَ إِذاً لَمِنَ اَلظّٰالِمِینَ (۱۴۵) اَلَّذِینَ آتَیْنٰاهُمُ اَلْکِتٰابَ یَعْرِفُونَهُ کَمٰا یَعْرِفُونَ أَبْنٰاءَهُمْ وَ إِنَّ فَرِیقاً مِنْهُمْ لَیَکْتُمُونَ اَلْحَقَّ وَ هُمْ یَعْلَمُونَ (۱۴۶) اَلْحَقُّ مِنْ رَبِّکَ فَلاٰ تَکُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِینَ (۱۴۷) وَ لِکُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّیهٰا فَاسْتَبِقُوا اَلْخَیْرٰاتِ أَیْنَ مٰا تَکُونُوا یَأْتِ بِکُمُ اَللّٰهُ جَمِیعاً إِنَّ اَللّٰهَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (۱۴۸) وَ مِنْ حَیْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ اَلْمَسْجِدِ اَلْحَرٰامِ وَ إِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّکَ وَ مَا اَللّٰهُ بِغٰافِلٍ عَمّٰا تَعْمَلُونَ (۱۴۹) وَ مِنْ حَیْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ اَلْمَسْجِدِ اَلْحَرٰامِ وَ حَیْثُ مٰا کُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَکُمْ شَطْرَهُ لِئَلاّٰ یَکُونَ لِلنّٰاسِ عَلَیْکُمْ حُجَّةٌ إِلاَّ اَلَّذِینَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ فَلاٰ تَخْشَوْهُمْ وَ اِخْشَوْنِی وَ لِأُتِمَّ نِعْمَتِی عَلَیْکُمْ وَ لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ (۱۵۰) کَمٰا أَرْسَلْنٰا فِیکُمْ رَسُولاً مِنْکُمْ یَتْلُوا عَلَیْکُمْ آیٰاتِنٰا وَ یُزَکِّیکُمْ وَ یُعَلِّمُکُمُ اَلْکِتٰابَ وَ اَلْحِکْمَةَ وَ یُعَلِّمُکُمْ مٰا لَمْ تَکُونُوا تَعْلَمُونَ (۱۵۱) فَاذْکُرُونِی أَذْکُرْکُمْ وَ اُشْکُرُوا لِی وَ لاٰ تَکْفُرُونِ (۱۵۲)
هوش مصنوعی: بخدا قسم، ما چهرهات را در آسمان میبینیم که مدام در حال تغییر است. بنابراین، به زودی تو را به سمتی هدایت خواهیم کرد که خوشنود باشی. پس روی خود را به سمت مسجدالحرام کن و هر جا که هستید، روی خود را به آن سمت بگردانید. بیتردید، کسانی که کتاب به آنها داده شده، میدانند که این حقیقتی است از سوی پروردگارشان و خدا به آنچه انجام میدهند غافل نیست. و اگر تو به اهل کتاب همه نشانهها را نشان دهی، آنها بازرگانی از قبلهات پیروی نمیکنند و تو نیز از قبله آنها پیروی نخواهی کرد. هیچیک از آنها از قبله دیگری تبعیت نمیکند. و اگر پس از آنکه دانشی به تو داده شد، از هوسهای آنان پیروی کنی، در آن صورت از ستمگران خواهی بود. کسانی که ما به آنها کتاب دادیم، او را همانند فرزندان خود میشناسند و گروهی از آنها حقیقت را پنهان میکنند در حالی که خودشان میدانند. حقیقت از سوی پروردگارت است، پس از تردیدکنندگان مباش. هر کس برای خود جایگاهی دارد که به آن سمت میگراید. پس در کارهای نیک سبقت بگیرید، هر جا که باشید خداوند همه شما را جمع خواهد کرد. یقیناً خداوند بر هر چیز تواناست. و هر جا که بیرون میروی، روی خود را به سمت مسجدالحرام کن. بیتردید این حق از جانب پروردگارت است و خدا به آنچه انجام میدهید غافل نیست. و هر جا که بیرون میروید، روی خود را به سمت مسجدالحرام کنید و هر جا که هستید، روی خود را به آن سمت بگردانید تا مردم بر شما دلیلی نداشته باشند، مگر کسانی که خودشان ستم کردهاند. از آنها نترسید و از من بترسید تا نعمت خود را بر شما تمام کنم و شاید هدایت شوید. همانطور که ما در میان شما رسولی از خودتان فرستادیم که آیات ما را بر شما تلاوت میکند و شما را پاک میکند و کتاب و حکمت را به شما میآموزد و به شما میآموزد آنچه را که ندانستهاید. پس به یاد من باشید تا به یاد شما باشم و شکرگزار من باشید و کفران نکنید.
بتحقیق میبینیم گردیدن رویت را در آسمان پس هر آینه رو بگردانیم تو را البته قبله که خواهی آن را پس بگردان رویت را جانب مسجد الحرام و هر جا که بوده باشید پس بگردانید روهاتان را جانب آن و بدرستی که آنان که داده شدند کتاب را هر آینه میدانند که آن حق است از پروردگارشان و نیست خدا بیخبر از آنچه میکنند (۱۴۴) اگر هرگاه بیاوری تو آنان را که داده شدند کتاب را بهر آیتی بیرون شوند قبلۀ تو را و نیستی تو پیرو قبله ایشان را و نیستند پاره ایشان که تابع باشند قبله بعضی را و اگر پیروی کردی خواهشهایشان را بعد از آنکه آمد تو را از دانش بدرستی که تو آنگاه هر آینه از ستمکارانی (۱۴۵) آنان که دادیم ایشان را کتاب میشناسند آن را هم چنان که میشناسند پسرانشان را و بدرستی که گروهی از ایشان هر آینه پنهان میکنند حق را و ایشان میدانند (۱۴۶) راستی از پروردگار تو است پس نباشید البته از شککنندگان (۱۴۷)و برای هر یک جایی است که او روآورندۀ آنست پس پیشی گیرید خیرات را هر جا که بوده باشید میآرد بشما خدا همه گیرا بدرستی که خدا بر هر چیز تواناست (۱۴۸) و از جایی که بیرون رفتی پس بگردان رویت را جانب مسجد الحرام و بدرستی که او هر آینه حقست از پروردگار تو و نیست خدا بیخبر از آنچه میکنید (۱۴۹) و از جایی که بیرون شدی پس بگردان رویت را جانب مسجد الحرام و جایی که باشید پس بگردانید روهاتان را جانب آن تا اینکه نبوده باشید برای مردمان بر شما حجتی مگر آنان که ستم کردند از ایشان پس مترسید از ایشان و بترسید مر او تا تمام کنم نعمت خود را بر شما و تا شاید شما هدایت بیابید (۱۵۰) هم چنان که فرستادیم در شما فرستاده از شما میخواند بر شما آیتهای ما را و پاک سازد شما را و تعلیم کند شما را کتاب و حکمت و تعلیم کند شما را آنچه که نبوده باشد که بدانید (۱۵۱) پس یاد کنید مرا تا یاد کنم شما را و شکر کنید مرا و ناسپاسی مکنید مرا (۱۵۲)
هوش مصنوعی: در این متن به بحث درباره تغییر قبله و تأثیر آن بر پیروان کتاب آسمانی پرداخته شده است. خداوند بیان میکند که هر جا باشید، باید رو به سوی مسجد الحرام کنید و کسانی که کتاب را دریافت کردهاند، میدانند که این فرمان حق است و خدا از اعمال آنها آگاه است. همچنین، اگر شما از خواستههای دیگران پیروی کنید پس از آنکه دانستهاید حق چیست، در واقع از ظالمین خواهید بود.
برخی از پیروان کتاب، حق را بهخوبی میشناسند اما آن را پنهان میکنند. خداوند تأکید میکند که این حق از پروردگار شماست و نباید از شکی که در دل دارید، دچار اضطراب شوید. او به شما وعده میدهد که در هر مکان که باشید، به شما خیر و برکت خواهد رساند.
سپس تأکید میشود که در هر مکانی که باشید، باید خود را به سمت مسجد الحرام بچرخانید و اینگونه برای دیگران، بر شما حجتی نخواهد بود. باید از ستمگران نترسید و به خداوند اعتماد کنید تا نعمتهایش را به شما عطا کند. در انتها، خداوند به پیغمبرش دستور میدهد که آیاتش را بر مردم بخواند و آنها را پاک کند و علم و حکمت بیاموزد. همچنین از مردم خواسته میشود که خداوند را یاد کنند و شکر او را به جا آورند.
چونکه ما دیدیم رویت در سما
گشته بهر انتظار وحی ما
هوش مصنوعی: ما وقتی که چهرهات را در آسمان دیدیم، برای دریافت وحی و پیام ما به شدت منتظریم.
در خصوص قبله کآن با جبرئیل
گفته بودی بد هم آن امر جلیل
هوش مصنوعی: در مورد قبلهای که با جبرئیل دربارهاش صحبت کرده بودی، بد نیست بگویم که آن دستور مهم و بزرگ است.
یعنی آن میل و مرادت در نهفت
با اراده و امر ما می بود جفت
هوش مصنوعی: آنچه که تو در دل داری و به آن آرزو میکنی، در واقع با خواست و اراده ما هماهنگ و همراستاست.
نه که تو از میل و طبع و نفس خویش
نارضا زآن قبله ی کت بود پیش
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تو از میل و خواستههای خود و طبیعت درونت ناراضی هستی، در حالی که به آن قبله و نقطهی مرجع خود، به همان شکل که هست، بیتوجهی میکنی.
بلکه آن هم نزد تو باشد عظیم
زآنکه بر اسرار توحیدی علیم
هوش مصنوعی: این موضوع اهمیت زیادی دارد زیرا تو به اسرار توحید آگاه هستی.
نک به سوی کعبه گردان روی خویش
قبله ساز آن را که خواهی بهر کیش
هوش مصنوعی: به سمت کعبه روی خود را بگردان و آن را قبله قرار بده، هر کس که میخواهی به خاطر دین یا مذهبش.
من مواجه می کنم روی تو را
سوی آن قبله که خود داری رضا
هوش مصنوعی: من چهرهات را به سوی آن مقصدی میبرم که خودت از آن راضی هستی.
روی گردان جانب بیت الحرام
گو بگردانند هم رو خاص و عام
هوش مصنوعی: هر کسی که به کعبه روی گردان شود، چه خاص و چه عام، به او خواهند گفت که باید به سمت بیت الحرام برگردد.
هر کجا باشید گردانید باز
رو به سوی کعبه در وقت نماز
هوش مصنوعی: در هر جایی که باشید، هنگام نماز باید به سمت کعبه روی بیاورید.
آگهند اهل کتاب از هر ورق
کاین بود یعنی نشان کعبه حق
هوش مصنوعی: دانشمندان و اهل علم کتاب با هر صفحهای که میخوانند، متوجه میشوند که این نشان کعبه حقیقت است.
هست حق وز جانب پروردگار
کو نباشد غافل از اعمال و کار
هوش مصنوعی: حق وجود دارد و از جانب پروردگار هیچگاه از کارها و اعمال بندگان غافل نیست.
بود این تفسیر آیت ای حسن
نک شنو تأویل با تحقیق من
هوش مصنوعی: این تفسیر، ای حسن، به تو میگوید که به دقت به تأویل و معنای آن گوش کن.
در سماء روح و جمع وحدتت
بود استغراق محض از رتبتت
هوش مصنوعی: در آسمان روح، تنها اتحاد و یگانگی تو وجود دارد و در مرتبهی بالای تو، در حالی که به کمال رسیدهای، به طور کامل غرق در این یگانگی هستی.
یافتی از خلق بالحق احتجاب
وز جهات کثرتت بود اجتناب
هوش مصنوعی: به خاطر ارتباط عمیقی که با حقیقت داری، از دید مردم پنهان شدهای و به دلیل تفاوتهای زیاد در جهان، از آنها دوری میکنی.
بود بس مشکل رجوعت سوی خلق
دل به حق پرداختی از خوی خلق
هوش مصنوعی: مشکل است که بخواهی به سمت مردم برگردی، در حالی که دل خود را به حق سپردهای و به رفتارهای انسانی پشت کردهای.
اولِ حال بقا ء بعد از فنا ء
این بود قبل از تمکّن بر بقا ء
هوش مصنوعی: در آغاز وجود و ماندگاری پس از نابودی، این وضعیت بود که پیش از دست یافتن به ثبات و ماندگاری، به آن توجه شده است.
شرح صدرت داد تمکین در وقوع
زآن شدی راضی به تحویل و رجوع
هوش مصنوعی: به طور ساده میتوان گفت: وقتی که دل به آرامش و پذیرش واقعیت رسید، رضایت پیدا کرد که به وضعیت جدید برگردد و تغییر را بپذیرد.
پس بگرداندیم از وجه رضات
رو به کعبه قلب خالی از هوات
هوش مصنوعی: پس ما روی خود را به سوی کعبه که نماد رضایت خداوند است، برگرداندیم، در حالی که دلمان از هر گونه خواسته و آرزویی خالی بود.
هست «تَرْضَاها» دلیل رجعتش
بی حجاب کثرتی از وحدتش
هوش مصنوعی: وجود «تَرْضَاها» نشانهای بر بازگشت او از حجابهای فراوانی است که ناشی از وحدت او میباشد.
پس بگردان رو به شطر اندر قیام
کن به صدر منشرح یعنی مقام
هوش مصنوعی: پس به سمت شتر برو و در وضعیت ایستاده، به سمت جایگاه من که گسترده است، توجه کن.
کوست مشروح و محرم ای ودود
از صفات نفس و وسواس عنود
هوش مصنوعی: کجاست تو ای مهربان، که به خوبیها و بدیهای نفس و وسوسههای stubborn آشنا هستی؟
هم کنید اهل یقین از روی قدر
رو به شطر معنوی یعنی که صدر
هوش مصنوعی: بیت به این معناست که افرادی که به یقین و ایمان رسیدهاند، به سمت معنویات و عرصههای بالاتر حرکت کنند، مانند صعود به نقطهای بلند و شریف.
کز دواعی هوی ایمن شوید
فارغ از وسواس اهریمن شوید
هوش مصنوعی: از عوامل وسوسه و امیال نفسانی در امان بمانید و از نگرانیهای شیطانی رها شوید.
داده ایم آن را که از عقلش کتاب
داند او از عقل فرقانی نصاب
هوش مصنوعی: ما آن را به کسی دادهایم که از عقلش آگاهی دارد و او با عقل خود میتواند چیزهای ارزشمندی را درک کند.
که بود توحید افعال و صفات
دال بر توحید احمد از جهات
هوش مصنوعی: این جمله به وضوح بیان میکند که وجود نشانههای یگانگی در کارها و ویژگیهای خداوند، دلیلی بر یگانگی و وحدت وجود پیامبر احمد (ص) از زوایای مختلف است. به عبارت دیگر، هر چیزی که از خداوند صادر میشود و صفات او را نشان میدهد، به نوعی تأکیدی بر یگانگی این پیامبر در ابعاد مختلف است.
بالیقین توحید احمد(ص) ذاتی است
همدلی داند که خود مرآتی است
هوش مصنوعی: مطمئناً توحید و یگانگی که در شخصیت احمد (ص) وجود دارد، ذاتی و درونی است و کسانی که همدل و آگاه هستند، میدانند که او خود آیینهی این حقیقت است.
این بود روشن به نور شرع و عقل
نی به پندار و قیاس اهل نقل
هوش مصنوعی: این موضوع روشن است و به دلیل روشنائی که از قوانین دینی و عقل به دست میآید است، نه بر اساس تصور و استنباطهای افرادی که فقط به نقل روایتها بسنده میکنند.
آن کسان کاهل کتابند و کلام
از یهود و از نصاری بالتمام
هوش مصنوعی: افرادی که نسبت به مطالعه کتاب، تنبلی میکنند و سخنان را از یهودیان و مسیحیان بهطور کامل میپذیرند.
گر بیاری کل آیت ها یقین
قبله ات را نیستند از تابعین
هوش مصنوعی: اگر همه آیات را هم بیاوری، یقین بدان که قبلهات از پیروان نیست.
زآنکه محجوبند اندر دین و کیش
هم مقیّد بر عقول و فهم خویش
هوش مصنوعی: چرا که آنها در دین و آیینی که دارند، محدود هستند و این محدودیت بر افکار و فهم خودشان تأثیر گذاشته است.
هم تویی تابع به قبلۀ آن گروه
زآنکه در ذاتی منزه زین وجوه
هوش مصنوعی: تو همانند دیگران به سمت قبله آن گروه حرکت میکنی، چون در ذات خود از این صفات پاک و منزه هستی.
از مقام و دینشان بالاتری
کی شود هم رتبه با گِل، گوهری
هوش مصنوعی: هیچگاه کسی که در مقام و دینش بلند است، نمیتواند هم سطح با گِل و خاک شود؛ زیرا او مانند گوهر ارزشمند است.
هم نه بعضی تابع بعضی دگر
از ره قبله شوند و پی سپر
هوش مصنوعی: افراد نمیتوانند به طور کامل از یکدیگر پیروی کنند و به سمت یک هدف مشترک حرکت کنند، بلکه هر یک باید مسیر خود را پیدا کنند و مستقل عمل کنند.
زآنکه محجوبند کل بر دین خود
ضد غیر و بند خود و آئین خود
هوش مصنوعی: افرادی که به عقاید و اصول خود پایبندند، از دیگران دوری میکنند و به هیچ چیز جز دین و آیین خود توجهی ندارند.
گر تو گردی تابع اهواءشان
وآن شئون طبعی و آراءشان
هوش مصنوعی: اگر تو به خواستهها و نظرهای آنها پاسخگویی و تحت تأثیر تمایلات و باورهایشان قرار بگیری،
از پی توحید جامع کآن تو را ست
از مقام و حقّ خود نقصان تو راست
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که تلاش برای درک و فهم توحید کامل است و آنچه که شما از مقام و حقیقت خود برداشت میکنید، نقصانی در ذات شما را نشان میدهد. به عبارت دیگر، درک کامل توحید و یگانگی خداوند برتر از هرگونه نقص و کمتری است که میتوان در وجود انسان پیدا کرد.
آن کسان که دادم ایشان را کتاب
می شناسندش به تحقیق از خطاب
هوش مصنوعی: افرادی که کتاب را دریافت کردهاند، به درستی آن را میشناسند و از محتوای آن آگاه هستند.
آن چنان کابنای خود را عارفند
می شناسندش به عمد ار واقفند
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که کسانی که در شناخت عارفان و حقیقت معنویات مهارت دارند، به وضوح میتوانند گامهای خاص و عمدی آنها را تشخیص دهند. عارفان با درک عمیق خود، در عین حال که به اصول خود پایبندند، به طرز خاصی از خودشان و منش خود رو نمایی میکنند که مشهود است.
نزد ایشان وصف آن شاه جلیل
هست محسوس و مشاهد با دلیل
هوش مصنوعی: در نزد آنان توصیف آن پادشاه بزرگ به طور واضح و با دلایل مشهود است.
کآن بود تورات و انجیل و زبور
با دلیل عقل، بی نقص و قصور
هوش مصنوعی: این متن به این اشاره دارد که کتابهای مقدس مانند تورات، انجیل و زبور، با استدلال منطقی و عقلانی، بیعیب و نقص هستند. این بیان به اهمیت و اعتبار این متون دینی اشاره میکند.
حق ز رب توست بر وجه یقین
تا نباشی از گروه ممتَریِن
هوش مصنوعی: حق و حقیقت از آن توست به طور قطع؛ تا زمانی که از جمع ممتازان و برجستهها دور نباشی.
از تو یعنی اهل شک بیگانه اند
تو نه ای ز ایشان که بر افسانه اند
هوش مصنوعی: تو به گونهای هستی که اهل شک و تردید از تو دورند و تو از آنها نیستی، چرا که تو از حقیقت و واقعیت فرار نمیکنی و بر پایه افسانهها نمیسازی.
هر کسی را هست جای و جانبی
که کند رو، بی ز منع و حاجبی
هوش مصنوعی: هر فردی در جامعه جایگاه و نقش خاصی دارد که میتواند در آن به راحتی فعالیت کند، بدون اینکه مانع یا محدودیتی برای او وجود داشته باشد.
هست هر کس را کمال و غایتی
قدر استعداد اول رتبتی
هوش مصنوعی: هر فردی دارای یک هدف و کمال خاصی است که بر اساس استعداد اولیه او تعیین میشود.
حق کند رویش بدان کش بود خو
ز اقتضای ذات و استعداد او
هوش مصنوعی: هر کس به حسب فطرت و استعداد خود، ویژگیها و صفات خاصی دارد. این صفات در ظاهر او نمایان میشود و نشاندهنده ویژگیهای درونیاش است.
پس بجویید از طریق خدمتی
سوی نیکی پیشی ای و سبقتی
هوش مصنوعی: پس تلاش کنید تا از طریق خدمت به دیگران به نیکی و برتری برسید.
کآن بود از سبق خیر و حسن حال
خود مقرب مر شما را بر کمال
هوش مصنوعی: این بیت به معنای این است که وجود خوبی و حسن حال شما سبب نزدیک شدن شما به کمال است. به عبارت دیگر، اگر شخصی از خوبیها و وضعیت مناسب خود بهرهمند باشد، این موضوع او را به مرحلهای از کمال نزدیکتر میکند.
هر کجا هستید از حال و مقام
آورد بر جمعتان رب الانام
هوش مصنوعی: هر جا که هستید، از وضعیت و مقام خود خبر بدهید تا جمع شما روشن شود و کسی از عالم بالا را در میان شما بیاورند.
یعنی اندر غایت و حد وجود
که قبول آمد شما را از حدود
هوش مصنوعی: در اوج وجود و تمامیت، شما را از محدودیتها پذیرفتهاند.
کو بود قادر به هر چیزی که هست
ز اقرب و ابعد هم از عالی و پست
هوش مصنوعی: هر کسی که توانایی انجام هر کاری را دارد، از نزدیکترین تا دورترین چیزها، از برترترین تا پایینترین آنها، وجود دارد.
چون شدی خارج بگردان روی خود
سوی شطر مسجد از تعظیم حد
هوش مصنوعی: زمانی که از مکان خود خارج شدی، به سوی شطر مسجد نگاه کن و از روی احترام و بزرگی، توجه خود را به آن معطوف کن.
هر کجا باشید گردانید باز
روی خود را سوی آن شطر از نیاز
هوش مصنوعی: هر جا که باشید، دوباره روی خود را به سمت آن قسمت از نیاز معطوف کنید.
تا نماند مردمان را بر شما
حجتی در قول و فعل از ناروا
هوش مصنوعی: تا زمانی که هیچ دلیل نادرستی در گفتار و کردار شما برای مردم باقی نماند.
غیر ظالم پیشه گانِ پر گزند
که ز حق محجوب در نفس خودند
هوش مصنوعی: غیر از ظالمانی که به دیگران آسیب میزنند و به دلیل خودخواهی و خودپسندی، از حق و حقیقت دور شدهاند.
مر شما ز ایشان نترسید ار سرید
که بر ایشان غالبید و برترید
هوش مصنوعی: اگر شما از آنها ترسی ندارید، زیرا بر آنها تسلط دارید و برتری دارید.
آنکه بر دفع ذُبابی عاجز است
گر که عنقا زو نترسد جایز است
هوش مصنوعی: کسی که نمیتواند از یک مگس کوچک دفاع کند، جای تعجب ندارد اگر از عنقای بزرگ هم نترسد.
بل ز من ترسید کز اقبالتان
ناصرم بر حال و استقبالتان
هوش مصنوعی: او از من ترسید، زیرا میترسد که در آینده من ناصری برای حال و استقبال او باشم.
همچنان کز وجه معنی غالبید
در پناهم ایمن از هر جانبید
هوش مصنوعی: من همچنان که از نظر معنوی تحت تأثیر هستم، در سایه این معنا از هر سمت در امان هستم و احساس امنیت میکنم.
هم به ظاهر بر عدو غالب شوید
ایمن از اعداء ز هر جانب شوید
هوش مصنوعی: به ظاهر بر دشمان خود پیروز شوید و از هر طرف از آنها در امان باشید.
آری آن کز حق بترسد یک نفس
می نترسد در جهان از هیچ کس
هوش مصنوعی: هر که از خدا بترسد، هرگز از هیچ کس دیگر در دنیا نمیترسد.
رهروی کو ترسد از کس، ناکس است
ترسناک از خار و خس، خار و خس است
هوش مصنوعی: کسی که از دیگران میترسد، در حقیقت بیارزش است و ترس او از چیزهای بیاهمیتی مانند خار و علف، نشانه ضعف اوست.
هر که ترسد از خدا در جستجو
هر کسی را حق بترساند از او
هوش مصنوعی: هر کس از خدا بترسد و در پی حق باشد، حق هم او را از تهدید و خطرها دور میکند.
ور نترسد زو اگر ببر است و شیر
حق دهد بیمش ز موشی ناگزیر
هوش مصنوعی: اگر کسی از او نترسد، در واقع او همانند شیر و ببر است، اما اگر خوف او به اندازهای باشد که از یک موش بترسد، چارهای جز ترسیدن نخواهد داشت.
گفت حیدر(ع)، بینی ار حق را کبیر
خلق آید پیش چشمت بس حقیر
هوش مصنوعی: اگر از حقایق بزرگ و شگرف آگاه شوی، متوجه میشوی که در برابر آنها، چیزهای که به نظر مهم میآیند، چقدر کوچک و ناچیزند.
پس ز من ترسید تا در هر مقام
نعمت خود بر شما سازم تمام
هوش مصنوعی: پس از من بترسید تا در هر جایگاهی از نعمتهایم به شما بهرهمند شوم به طور کامل.
تا که باشد مر شما یابید راه
ذکر و فکر از دیوتان گردد پناه
هوش مصنوعی: تا زمانی که راه ذکر و تفکر را پیدا کنید، از آزار دیوان و مشکلات آرامش خواهید یافت.
همچنان که خود فرستادیم ما
یک رسولی از شما اندر شما
هوش مصنوعی: همانطور که ما یک پیامبری را از خودتان میان شما فرستادیم.
بر شما میخواند او آیات ما
تزکیت می دادتان از ناروا
هوش مصنوعی: او آیات ما را برای شما میخواند و شما را از کارهای ناپسند و نادرست پاک میکند.
علم و حکمت بر شما می داد یاد
وآنچه را دانا نبودید از نهاد
هوش مصنوعی: علم و دانایی به شما آموخته میشد و آنچه را که نمیدانستید، از درونتان به شما نشان میداد.
پس به یاد آرید نعمت های ما
تا به یاد آرم شما را در نوا
هوش مصنوعی: به یاد بیاورید نعمتهای ما تا من هم شما را در یاد داشته باشم و به یاد شما بیفتم.
یعنی افزایم شما را بر نعم
وآن بود عرفان و حب مکتتم
هوش مصنوعی: من شما را بر نعمتهایم میافزایم و این است که عرفان و عشق را در دل شما قرار میدهم.
نعمت منعم روا بر شاکر است
وآنکه کفران کرد بر حق کافر است
هوش مصنوعی: نعمتهایی که به انسان داده میشود، به کسانی که شکرگزارند تعلق دارد، و کسی که نعمتها را انکار کند، در واقع بر حق خود کافر است.