برگردان به زبان ساده
قُلْ مَنْ کٰانَ عَدُوًّا لِجِبْرِیلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلیٰ قَلْبِکَ بِإِذْنِ اَللّٰهِ مُصَدِّقاً لِمٰا بَیْنَ یَدَیْهِ وَ هُدیً وَ بُشْریٰ لِلْمُؤْمِنِینَ (۹۷) مَنْ کٰانَ عَدُوًّا لِلّٰهِ وَ مَلاٰئِکَتِهِ وَ رُسُلِهِ وَ جِبْرِیلَ وَ مِیکٰالَ فَإِنَّ اَللّٰهَ عَدُوٌّ لِلْکٰافِرِینَ (۹۸) بگو آنکه باشد
هوش مصنوعی: بگو هر کس که دشمن جبریل باشد، باید بداند که او به اذن خداوند، این وحی را بر قلبت نازل کرده است. این وحی، تصدیقکننده آنچه پیش از آن بوده و هدایت و بشارتی برای مؤمنان است. و هر کس که دشمن خداوند و فرشتگان و پیامبران او، و همچنین جبریل و میکائیل باشد، بدانید که خداوند دشمن کافران است.
دشمن مر جبرئیل را پس بدرستی که او فرود آورد آن را بر دل تو بفرمان خدا باور کننده مر آنچه میان دو دوست او و رهنما و مژده دهنده مر گروندگان را (۹۷) آنکه باشد دشمن مر خدا را و فرشتگان او و فرستادگان او و جبرئیل و میکائیل را پس بدرستی که خدا دشمنست مر کافران را (۹۸)
هوش مصنوعی: دشمنان به جبرئیل، فرشتهای که به فرمان خدا بر دل تو نازل شده، کینه دارند. او به راستی مژدهدهنده و راهنمایی برای کسانی است که به خدا ایمان آوردهاند. اما هر کس که دشمن خدا، فرشتگان و پیامبران او باشد، به یقین خداوند با کافران دشمن است.
گو، هر آن کآمد عدو جبرئیل
کت به دل نازل شد از رب جلیل
هوش مصنوعی: بگو، هر بار که دشمن میآید، حکمتی از جانب خداوند بلندمرتبه به دل نازل میشود.
اذن و القایش بداز پروردگار
نه به رأی خویش بود و اختیار
هوش مصنوعی: اجازه و تقدیر خداوند نه از روی نظر و انتخاب خود انسان است.
بودش احکام خدا بینَ یدیه
شد مصدق بر لِما بینَ یدیه
هوش مصنوعی: او احکام خدا را در دست داشت و بر آنچه در دستش بود، تأکید و تصدیق کرد.
یعنی اندر لوح عقلی سر به سر
بود ثبت احکام شرع با ظفر
هوش مصنوعی: در حقیقت، تمام قوانین دینی به صورت واضح و مشخص در ذهن و جان انسانها و در حکمت عقلانی ثبت شده است.
از خدا بگشود هنگام نزول
باب آن را بر دل پاک رسول (ص)
هوش مصنوعی: به محض اینکه وحی الهی نازل شد، در دل پاک پیامبر (ص) دری به روی حقیقت و درک معانی تازه گشوده شد.
مع چو با سلطان صاحب دلق شد
از زبان او بیان بر خلق شد
هوش مصنوعی: وقتی که معشوق با سلطان پوشاک دلنشینش ملاقات کرد، از زبان او کلامی بر مردم جاری شد.
زآن هدایت یافتند اهل یقین
بس بشارت باد سوی مؤمنین
هوش مصنوعی: اهل یقین به هدایت دست یافتهاند و این برای مؤمنان مژدهای بزرگ است.
هر که باشد مر خدا را پس عدو
وآن ملایک وآن رسل را رو به رو
هوش مصنوعی: هر کسی که به خدا نزدیک باشد، دشمنان او و همچنین فرشتگان و پیامبرانش به او روی خواهند آورد.
هم عدو جبریل و میکائیل راست
حق عدوی کافرین آمد به راست
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که خداوند دشمنان جبرئیل و میکائیل، یعنی فرشتگان محبوب و نیکوکار، به واقع دشمن کافران است. در واقع، دشمنی با این فرشتگان به معنای دشمنی با خداوند و حق است.
هر کسی کو رو ز عقل و قلب تافت
از وجودش غیرِ گمراهی نیافت
هوش مصنوعی: هر کسی که از عقل و دلش دوری کند، از وجودش جز گمراهی چیزی نمیبیند.
در مثل شمس منیر آمد وجود
بر هر آنچه تافت، داد او را نمود
هوش مصنوعی: همچون خورشید درخشان، وجود هر چیزی که نور میافشاند، از او برخوردار است و او به آنها شکل و نمود بخشیده است.
تافت بر گل، رنگ و بو آمد پدید
تا چه باشد گر بتابد بر پلید
هوش مصنوعی: نور و زیبایی گل به خاطر تابش آفتاب است و این سوال مطرح میشود که اگر این نور بر چیزهای ناپاک بتابد، چه تاثیری خواهد داشت؟
از چه با آیینه، زنگی دشمن است
زآنکه گوید زو سیه، روی من است
هوش مصنوعی: به چه دلیلی با آیینه دوست نیستی؟ چون او تو را سیاهرو مینامد و این کارش به من آسیب میزند.
آینه کی روی کس سازد سیاه
این سیاهی در تو است ای دین پناه
هوش مصنوعی: آینه هیچگاه تصویر کسی را تیره نمیکند، این تیرگی از درون خود توست، ای پناهنده به دین.
تخم حنظل کاری و بدهیش آب
چون درآید، آب را سازی عتاب
هوش مصنوعی: تخم حنظل را بکار و به آن آب بده، وقتی از زمین رویید، با آب برخورد کن و عتابی از خود نشان بده.
کز تو است ای آب ، این تلخی و کین
زآنکه بی تو او نمی رست از زمین
هوش مصنوعی: ای آب، این تلخی و کینه از توست، زیرا بدون تو این زمین قادر به رویش و زندگی نیست.
پس تو او را تلخ و ناخوش کرده ای
زهرناک و آدمی کُش کرده ای
هوش مصنوعی: تو او را به طوری ناراحت و غمگین کردهای که مانند زهر تلخ و کشنده است.
آب گوید کار من رویاندن است
کار تو تخم نکو افشاندن است
هوش مصنوعی: آب میگوید وظیفه من این است که گیاه را پرورش دهم، و وظیفه تو این است که تخم خوب را بکاری.
هر چه کِشتی تو، برویانم منش
تخم بد ریزی، بد آید خرمنش
هوش مصنوعی: هر چیزی که بکاری، همان را برداشت خواهی کرد؛ اگر بذری بد بکاری، نتیجهاش هم بد خواهد بود و خرمن تو را خراب میکند.
طعن پس بر من مگو بر خویش گو
کاین چنینی، شُوم کار و زشت خو
هوش مصنوعی: به جای اینکه به من ایراد بگیری، به خودت نگاه کن که چرا اینگونه رفتار میکنی و چرا اخلاق و کردار ناخوشایندی داری.
تو چرا دشمن شوی با جبرئیل
کآورد وحی از خدا سوی خلیل
هوش مصنوعی: چرا با جبرئیل دشمنی میکنی، وقتی که او وحی را از سوی خدا برای ابراهیم آورده است؟
دشمن خود شو که وحی مستقر
بر دل سنگت نکرد آخر ثمر
هوش مصنوعی: خودت را دشمن خودت قرار بده، زیرا وحی الهی بر دل سنگی تو تأثیری نداشته و ثمرهای نداشته است.
دشمن خود شو که روی مصطفی (ص)
دیدی و گشتی از آن رو بر قفا
هوش مصنوعی: اگر به چهرهی مبارک پیامبر (ص) نگاه کردی و از آن دیدار دگرگون شدی، باید به دشمنی با خود بپردازی.
دشمن خود شو که هر موی تنت
هست در هر خُلق و خویی دشمنت
هوش مصنوعی: با خود دشمنی کن، چون هر ویژگی و خصوصیتی که در وجود تو هست، میتواند به نوعی به عنوان نقطه ضعف و مانعی در برابر دیگران مطرح شود.
دشمن خود شو که از خُبث صفت
دشمن پاکان حقی بی جهت
هوش مصنوعی: با خود دشمنی کن تا از زشتیهای دشمنان پاکان در امان باشی.
جبرئیلت واسطه است اندر وجود
او نکردت ناپسند و بد نمود
هوش مصنوعی: وجود او جبرئیل را واسطه قرار داده و هیچ عمل ناپسند و بدی را انجام نمیدهد.
واسطۀ رزق است میکائیل راد
گر به ظلم آری به دست آن یا ز داد
هوش مصنوعی: اگر به ظلم به دیگران دست بزنی، میکائیل که واسطۀ روزیهاست، با دست خودت آن روزی را از تو میگیرد یا به عدالت برمیگرداند.
وزن را باشد ترازو داوری
گر تو زو سرگین کشی یا گوهری
هوش مصنوعی: اگر میخواهی از وزنی استفاده کنی، نیاز به ترازویی برای قضاوت داری. پس اگر تو کثافت و بیارزشی را انتخاب کنی یا به دنبال جواهراتی با ارزش باشی، میزان ارزش تو تعیین خواهد شد.
بر ملایک دشمن آن جاهل بود
کز صفات و فعل خود غافل بود
هوش مصنوعی: کسی که از ویژگیها و رفتارهای خود بیخبر باشد، دشمن فرشتگان است.
پس نماید حق به او اطوار او
گرچه باشد پرده پوشی کار او
هوش مصنوعی: پس خداوند با وجود اینکه کار او در پردهپوشی است، به او ویژگیهای خود را نشان میدهد.
چون فعالش ظاهر از مکمن شود
بر خدا یعنی به خود دشمن شود
هوش مصنوعی: زمانی که انسان در ذات خود به فعلیت میرسد، به نوعی در برابر خداوند به چالش میکشد و به خودی خود دچار دشمنی میشود.
که چرا من این چنین کوته پی ام
موش کورم شمس روز افزون نی ام
هوش مصنوعی: چرا من اینقدر کوتاهنظر و محدود هستم؟ مثل موش کور که در تاریکی زندگی میکند، نمیتوانم به روشنی و روشنایی دست یابم.
گر چنین می گفت هم بود این صواب
عیب خود می دید و حسن آفتاب
هوش مصنوعی: اگر او نیز چنین میگفت، درستی این موضوع برقرار بود؛ زیرا او عیب خود را میدید و زیبایی را همچون آفتاب میشناخت.
بلکه گوید شمس را تو تیره ای
که نه بر رخسار خوبم خیره ای
هوش مصنوعی: شمس، تو چنان هستی که آنقدر به زیبایی من توجه نداری که بخواهی به من نگاه کنی.
