برگردان به زبان ساده
بِئْسَمَا اِشْتَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ أَنْ یَکْفُرُوا بِمٰا أَنْزَلَ اَللّٰهُ بَغْیاً أَنْ یُنَزِّلَ اَللّٰهُ مِنْ فَضْلِهِ عَلیٰ مَنْ یَشٰاءُ مِنْ عِبٰادِهِ فَبٰاؤُ بِغَضَبٍ عَلیٰ غَضَبٍ وَ لِلْکٰافِرِینَ عَذٰابٌ مُهِینٌ (۹۰)
هوش مصنوعی: به راستی که نزدیک است آنچه را که برای خود خریدند، بد باشد، زیرا آنها به آنچه خدا نازل کرده است، کفر ورزیدند، تنها به خاطر این که خدا بخواهد از فضل خود بر هر کسی از بندگانش که بخواهد نازل کند. پس آنها با غضب بر غضب دیگر برگشتند و برای کافران عذابی خفتآور خواهد بود.
بدست آنچه فروختند بآن خودشان را آنکه کافر شدند بآنچه فرو فرستاد خدا از راه حسد اینکه فرو میفرستد خدا از فضل خود بر هر که میخواهد از بندگانش پس بازگشت کردند بغضبی بر غضبی و مر کافران راست عذابی خوار کننده (۹۰)
هوش مصنوعی: آنها با خرید چیزی که خود را فروختند، و به خاطر حسد به آنچه خداوند نازل کرده، کافر شدند. خداوند از فضل خود بر هر کس از بندگانش که بخواهد، نازل میکند. آنها با خشم و کینه به سمت عذابی ذلتبار بازمیگردند.
« در بیان آنکه هر چه به شخص انسان رسد پاداش کرده های اوست و جزای افعال و اعمال او »
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که هر چیزی که برای یک فرد اتفاق میافتد، نتیجه کارها و اعمال اوست و نشاندهنده پاداش یا جزای رفتارهای اوست.
بد بود چیزی که می اندوختند
نفس های خود به آن بفروختند
هوش مصنوعی: چیزی که ارزش ذخیره کردن آن را داشت، در واقع برای آن نفسها و جانهایشان را فدای کرده بودند، چیز خوبی نبود.
آنچه بفرستاد ه حق منکر شدند
بر وی از بغی و حسد کافر شدند
هوش مصنوعی: آنچه خداوند فرستاده بود را به خاطر کبر و حسادت انکار کردند و به کفر افتادند.
هست جهل آن آتش بفروخته
نفس را جاهل به وی بفروخته
هوش مصنوعی: جهل مانند آتشی است که نفس را درگیر کرده و فرد جاهل خود را به این آتش سپرده است.
یا بود دنیا که سازد کور و کر
عقل و دین شد بر بهای سیم و زر
هوش مصنوعی: این دنیا میتواند باعث Blindness و Deafness یا بیخبری انسانها از حقیقت و ارزشهای معنوی شود، و دین و عقل به مقادیر پول و ثروت تنزل پیدا کند.
یا که حب و جاه و اغراض و حسد
که فروشد نفس بر وی بی خرد
هوش مصنوعی: آیا انسان به خاطر عشق، مقام، هدفها و حسد، خود را به چیزهای بیارزش میفروشد؟
یا که لذت های نفسانی که روح
ماند از وی بی فروغ و بی فتوح
هوش مصنوعی: آیا لذتهای دنیوی باعث میشود روح انسان بینور و بدون پیشرفت بماند؟
قلب گرد د زآن قسی مانند سنگ
هست در مآ اَنزَل اللّهش درنگ
هوش مصنوعی: قلب انسان که مانند سنگ سخت و بیاحساس است، در مقابل آنچه خداوند نازل کرده است، همچنان در حالت بیتفاوتی و سکون باقی مانده است.
زآنکه حق بر بندگان از فضل و جود
میفرستد آنچه خود خواهد ز سود
هوش مصنوعی: چون خداوند به بندگانش از روی محبت و بخشش میدهد، آنچه را که خودش بخواهد و به نفع آنهاست، میفرستد.
سودی از چشم عطا بین نیست بِه
که بر او چیزی نگردد مشتبه
هوش مصنوعی: اگر به چشم عطا و بخشش نگاه کنی، هیچ سودی در آن نیست؛ بهتر است که چیزی بر او مشتبه نشود.
گر عطا بین نیست چشمی از حسد
میفروشد نفس خود بر شیء بد
هوش مصنوعی: اگر خوب بینی وجود نداشته باشد، برخی از افراد به خاطر حسادت، جان خود را به چیزهای بد میفروشند.
میفرستد حق تو را نور و نعم
تو نخواهی رو کنی بر ظلم و ذم
هوش مصنوعی: خداوند برای تو نور و نعمت میفرستد، اما تو نمیخواهی حقایق را نشان دهی و از بدیها و ناپسندیها دوری کنی.
مُعطی از کفرانت اندر قلب و چشم
مُهر بنهد آید از خشمی به خشم
هوش مصنوعی: بخشندهای که از کفران تو دلگیر است، بر قلب و چشمانت علامتی میگذارد و از خشم به خشم میآید.
خشم بر نعمت گرفتی ، منعمت
خشم گیرد، جان از آن شد مظلمت
هوش مصنوعی: اگر نسبت به نعمتهای خود خشمگین باشی، آن نعمتها نیز از تو ناراضی خواهند شد و در نتیجه، روحت تحت تأثیر آن ناراحتی قرار میگیرد.
رو بگردانی ز نور آفتاب
تیره مانی، تیرگی باشد عذاب
هوش مصنوعی: اگر از نور خورشید روی برگردانی، در تاریکی خواهی ماند و آن تاریکی عذابی خواهد بود.
حق نگیرد خشم بر نادار پست
این عذاب از خشم و کفران تو است
هوش مصنوعی: خداوند بر فرد بیپناهی خشم نمیگیرد؛ این رنج و عذابی که احساس میکنی ناشی از خشم و ناامیدی خود توست.
گشت کفرانت عذابی بس مهین
خشم را بر خود ز چشم خویش بین
هوش مصنوعی: کفر و نافرمانی تو عذابی خفیف به همراه دارد؛ خشم خود را از نگاه خود ببین.
شمس بر خفاش کی خشم آورد
آن خفاش از خشم خود خواری برد
هوش مصنوعی: خورشید هرگز بر خفاش خشم نمیگیرد، زیرا آن خفاش از خشم خود تنها ذلت و خواری میچشد.
او ز نور آفتاب آید به خشم
کرد خشمش کور جان و کور چشم
هوش مصنوعی: او به هنگام خشم همچون نور خورشید میدرخشد، اما این خشمش باعث میشود که جان و بیناییاش از بین برود.
ز آفتاب او میکند رو بر قفاش
هم بگرداند قفا خور از خَفاش
هوش مصنوعی: او از نور خورشید دوری میکند و مانند خفاش، به زمانی که شب میشود، رو به تاریکی میآورد.
نیست بهر مهر تابان پشت و رو
پشت بر خفاش کرد از پشت او
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که عشق و محبت مانند نور خورشید است که همه را روشن میکند و هیچکس نمیتواند آن را پنهان کند. همچنین اشاره به این دارد که مانند جُنبش یک خفاش، که از پشت میآید و جلب توجه میکند، عشق نیز به طور واضح و آشکار خود را نشان میدهد.
طبع خفاشی عذابی شد مهین
کش بود بر مهر تابان خشم و کین
هوش مصنوعی: طبیعت خفاش مانند عذابی برای او شد، زیرا او در برابر نور و درخشش خورشید، احساس خشم و کینه میکند.
حق فرستاد انبیاء را با کتاب
این بود فضلی که بیش است از حساب
هوش مصنوعی: خداوند پیامبران را با کتابهای آسمانی فرستاد تا نشان دهد که این نعمت و فضیلت، از هر ملاحظه و حسابی بالاتر است.
کافران، رایات جهل افراشتند
فضل او بر خویش سهل انگاشتند
هوش مصنوعی: کافران، پرچم نادانی را بالا بردند و فضیلت او را بر خود آسان گرفتند.
جهل را بر عقل کردند اختیار
از درخت جهل زهر آید به بار
هوش مصنوعی: عقل را تحت تأثیر جهل قرار دادهاند و از درخت جهل، میوههایی سمی و خطرناک به بار میآید.
زهر خوردی، چاره از اهلاک نیست
جاهلان را از هلاکت باک نیست
هوش مصنوعی: اگر زهر نوشیدهای، دیگر چارهای برای نجاتت وجود ندارد. نادانان از هلاکت و تباهی خود هیچ نگران نیستند.
زآنکه آن مخفی بود تا زنده است
زهر دیگر را به جان جوینده است
هوش مصنوعی: چون آن چیز پنهان است و تا زمانی که زنده است، زهر دیگری را به جان کسی که در پی آن است میدهد.
زهر اول کرده کار او تمام
از پی اش زهر دگر ریزد به جام
هوش مصنوعی: نخستین زهر کار او را تمام کرد و حالا برای او زهر دیگری در جام میریزد.
زهر نوشد لحظه لحظه، پی به پی
تا ز فعلِ آن شود آگاه کی
هوش مصنوعی: در هر لحظه زهر را میچشد و به تدریج متوجه میشود که نتیجه آن چه خواهد بود.
تا هنوز از زندگی داری رمق
جو به تریاقی علاج خود ز حق
هوش مصنوعی: تا زمانی که هنوز از زندگی انرژی و توان داری، به دارویی که میتواند علاج مشکلاتت باشد، از حق و حقیقت روی بیاور.
وآن بود گر هست توفیق ایاب
سوی او برگشتن از هر ناصواب
هوش مصنوعی: اگر توفیق به آدم برسد، بازگشت به سوی خدا به معنای ترک هر نادرستی و اشتباه است.
تا شود زایل ز نفس ، آن پیشه ها
کم دواند در زمینت ریشه ها
هوش مصنوعی: تا زمانی که آن صفات منفی و ناشایست از خود دور نشود، آن ویژگیها و کارهای ناپسند در وجودت ریشهدار خواهند بود.
هست توبه، وآن ندامت چون تبر
ریشۀ شوم آرد از خاکت به در
هوش مصنوعی: توبه وجود دارد و ندامت مانند تبر، ریشههای بدی را از وجودت میکند و از زندگیات میبرد.
در مقام توبه گویم شرح آن
این قدر بود از پی تنبیه جان
هوش مصنوعی: در موقعی که به سوی توبه میآیم، باید بگویم که آنچه که لازم است بدانید این است که هدف من از این کار، عاشق کردن جان خودم است.
تا تو دانی کو همه فضل است و جود
گر تو را خاری رسد آن از تو بود
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که هر گونه خوبی و بخشش از سوی توست و اگر در زندگی مشکل یا سختی برایت پیش بیاید، پیامی است که به خودت مرتبط میشود. یعنی همه چیز به عملکرد و ویژگیهای خودت برمیگردد.
کرد زآن انزال آیات و رُسل
تا گذاری خار و، رو آری به گل
هوش مصنوعی: از آن زمان که نشانهها و پیامبران نازل شدند، تو را بر آن کرد که زحمتها را به زادی تبدیل کنی و به جای مشکلات، زندگی را زیبا سازی.
روید از ارض ضمیرت یاسمین
وارهی از آن عذاب بس مهین
هوش مصنوعی: از دل تو گل یاسمن میروید و از آن عذاب خفیف و کوچک رها میشوی.