برگردان به زبان ساده
وَ إِذٰا قِیلَ لَهُمْ آمِنُوا بِمٰا أَنْزَلَ اَللّٰهُ قٰالُوا نُؤْمِنُ بِمٰا أُنْزِلَ عَلَیْنٰا وَ یَکْفُرُونَ بِمٰا وَرٰاءَهُ وَ هُوَ اَلْحَقُّ مُصَدِّقاً لِمٰا مَعَهُمْ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنْبِیٰاءَ اَللّٰهِ مِنْ قَبْلُ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ (۹۱)
هوش مصنوعی: زمانی که به آنها گفته میشود به آنچه خدا نازل کرده ایمان بیاورید، میگویند ما به آن چیزی که بر ما نازل شده ایمان داریم و به آنچه پشت آن است کافر هستیم، در حالی که آن حق است و آنچه را دارند تصدیق میکند. بگو: پس چرا پیش از این، پیامبران خدا را میکشتید اگر مؤمن بودید؟
و چون گفته شد مر ایشان را که بگروید بدانچه فرو فرستاد خدا گفتند میگرویم بدانچه فرو فرستاده شد بر ما و کافر میشوند بآنچه سوای آنست و او حقست تصدیق کننده مر آنچه با ایشانست بگو پس چرا کشتید پیغمبران خدا را از پیش اگر بودید گروندگان (۹۱)
هوش مصنوعی: وقتی به آنها گفته شد که به آنچه خدا نازل کرده ایمان بیاورید، گفتند ما به آنچه که بر ما نازل شده ایمان میآوریم و به چیزهایی که غیر از آن است کافر میشویم، در حالی که آن راست است و تصدیقکنندهی آنچه با آنهاست. پس بگو چرا پیشتر پیغمبران خدا را کشتهاید اگر واقعا ایماندار بودهاید؟
چون بر ایشان گفته شد کاین سو شوید
جمله بر «مآ أنزَلَ الله» بگروید
هوش مصنوعی: وقتی به آنها گفته شد که به این سمت بیایید، همه بر آنچه که خدا نازل کرده است، ایمان آوردند.
بر یهود است این اشارت کآن گروه
بودشان بر ماسلَف در دین وجوه
هوش مصنوعی: این گروه یهودی، در دین و مذهب خود تفاوتهایی دارند و باید به این نکته توجه کرد که رفتار و اصول آنها مشخصاً بر اساس اعتقاداتشان شکل گرفته است.
از خطاء گفتند آیا ما به راست
بگرویم آن را که هم نازل به ماست
هوش مصنوعی: آیا ما در اشتباهی که پیش آمده، به حقیقت روی بیاوریم؟ خواهیم دید که چه چیزی به ما نازل شده است.
گشته تورات از خدا نازل به ما
هم بر آن داریم ایمان از ولا
هوش مصنوعی: تورات از سوی خداوند به ما نازل شده و ما نیز به آن ایمان داریم و به ولایت الهی اعتقاد داریم.
مؤمن است آن بر کتاب ما سلَف
که کند تصدیق امر ماخَلَف
هوش مصنوعی: مؤمن واقعی کسی است که به کتاب ما دست یافته و آنچه را که در آینده پیش میآید، تصدیق میکند.
وآن گُره بر ماوراء کافر شدند
ماوراء حق است و زآن سر وازدند
هوش مصنوعی: این بیت اشاره دارد به افرادی که از درک عمیق مفاهیم و معانی فراتر از ظواهر دینی و اعتقادی ناتوانند. به نوعی، کسانی که درک آنها از ایمان و حقایق الهی سطحی و محدود است و به همین دلیل نمیتوانند به عمق معانی که فراتر از دنیا و ظاهر زندگی هستند، برسند. در واقع، این افراد به برخی از گرهها و پیچیدگیهای دینی و معنوی نرسیده و در دنیای ظاهری و مادی خود گم شدهاند.
حق پس از توراتشان انجیل بود
اهل دین را موجب تکمیل بود
هوش مصنوعی: پس از تورات، انجیل به عنوان کتابی مقدس برای اهل دین نازل شد که مکمل دین آنها بود.
از پس انجیل، قرآن بود حق
تا شود تصدیقشان را ماصدق
هوش مصنوعی: در پس کتاب مقدس انجیل، قرآن به عنوان حقیقتی آمده تا تصدیقکننده و تأییدکننده آن باشد.
آنچه با ایشان بد از شرع و کتاب
بودشان قرآن مصدّق بر صواب
هوش مصنوعی: هر آنچه که در نظر آنها بر اساس دین و کتاب مقدس نادرست بود، قرآن همچنین آن را تأیید میکند که درست است.
گر شما مؤمن به تورات از هشید
انبیاء را گو چرا پس می کُشید؟
هوش مصنوعی: اگر به کتاب مقدس ایمان دارید و به پیامبران آن احترام میگذارید، پس چرا به آنها آسیب میزنید یا آنها را میکشید؟
تیغ بر پیغمبران آزید چون ؟
قبل از این گر مؤمنید از آزمون
هوش مصنوعی: چرا در برابر پیامبران تندی میکنی؟ اگر قبلاً مؤمن هستی، پس باید خودت را امتحان کنی.
از چه رو گوید کشید از پیش او
حکم ماضی چون کند بر حال رو
هوش مصنوعی: چرا کسی میگوید که باید به گذشته نگاه کرد، در حالی که وضعیت حال را باید بررسی کرد؟
زآنکه بودند آن یهودان از ریاء
پیرو آنها که کُشتند انبیاء
هوش مصنوعی: این افراد که به خاطر ریاکاری و نفاق به پیروی از آن یهودیان نشستهاند، همان کسانی هستند که انبیای الهی را به قتل رساندند.
پس چنان باشد که راضی بوده اند
دست بر خون شهان آلوده اند
هوش مصنوعی: بنابراین به نظر میرسد که آنها از رفتار خود راضی هستند، حتی اگر این رفتار باعث ریختن خون شاهان شده باشد.
گر نمی بودند راضی ، پیروی
از چه کردندی ز اسلاف قوی
هوش مصنوعی: اگر راضی نبودند، چرا از نیاکان نیرومند خود پیروی میکردند؟
آنکه باشد یار قاتل، قاتل است
ور کند تقبیح او، نی از دل است
هوش مصنوعی: هرکس که با قاتل همپیمان باشد، خود نیز قاتل است، حتی اگر او به عمل قاتلانه او انتقاد کند، این انتقاد از دلش نیست.
وجه دیگر آنکه روح انبیاء
شاد گردد از اطاعت بر خدا
هوش مصنوعی: یک دلیل دیگر این است که روح پیامبران با اطاعت از خدا خوشحال و شادمان میشود.
ترک طاعت، انبیاء را خستن است
هر دمی صد کشتن است و بستن است
هوش مصنوعی: برخی از افراد با نافرمانی و عدم اطاعت از پیامبران، هر لحظه خود را در معرض آسیب و خطر قرار میدهند و این رفتارشان مانند کشتن و محدود کردن آنهاست.
همچنین تا احمد (ص) آخر زمان
کوست جان جملۀ پیغمبران
هوش مصنوعی: تا آن زمان که حضرت احمد (ص) به عنوان آخرین پیامبر در میان مردم باشد، جان همه پیامبران دیگر نیز به او وابسته است.
وجه دیگر آنکه گر بر فاسقی
خود تو گویی قاتلی یا سارقی
هوش مصنوعی: اگر به شخصی فاسق بگویی که او قاتل یا دزد است، در واقع خودت هم در جایگاه قضاوت و نسبت دادن اتهام به او قرار گرفتهای.
گرچه زو نادیده باشی آن صفات
معنی آن باشد که دزدی تو به ذات
هوش مصنوعی: هرچند که از او بیخبر باشی، اما آن ویژگیها نشاندهندهی این است که اصل آن وجود، دزدیده شده است.
گر رسد دستت بدزدی و کُشی
در تو زیرا مضمر است این ناخوشی
هوش مصنوعی: اگر دستت به دزدی و کشتن بیفتد، بدان که این ناخوشی در درون تو نهفته است.
وجه دیگر آنکه بر قتل رسول
یک جهت بودند جمعی بوالفضول
هوش مصنوعی: یک جنبه دیگر این است که عدهای نادان و بیتوجه در قتل پیامبر با هم متحد شدند.
سوی قتلش داشتند از قهر چشم
لب به دندان میگزیدندش ز خشم
هوش مصنوعی: چشمهای خشمگین در حال تهدید او بودند، و او از شدت ترس لبش را به دندان میسوانید.
گوید ار دارید ایمان بر کتاب
چون شدید از کین من بی خورد و خواب
هوش مصنوعی: اگر به کتاب ایمان دارید، در صورتی که به خاطر کینهام خواب و خوراک نداشته باشید.
هر زمان خواهید اضمحلال من
انبیاء را می کُشید اندر زمن
هوش مصنوعی: هر بار که بخواهید تا من نابود شوم، پیامبران را در زمان خود میکشید.
این جواب اندر فصاحت اقرب است
تا نپنداری که دور از مطلب است
هوش مصنوعی: این پاسخ به بیان روشن و گویا نزدیکتر است و نمیتوانی فکر کنی که از اصل موضوع دور شده است.
زآنکه گفتند آن جماعت با رسول
کآنچه بود از ما کنیم آیا قبول؟
هوش مصنوعی: چون آن گروه از مردم با پیامبر صحبت کردند و از او خواستند که آیا میتوانند کارهایی که از طرف ما بود را بپذیرند؟
یعنی آیات از خدا نازل به ماست
حرف ما بر ما زنی، این نارواست
هوش مصنوعی: آیات الهی از جانب خدا به ما رسیده است و اگر کسی بخواهد بر اساس نظرات خود بر ما قضاوت کند، این کار نادرست و ناپسند است.
گفت حق، گو مر یهودان را جواب
بر شما گر نازل است از حق کتاب
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وقتی حقایق مشخصی از طرف خداوند نازل شده، پاسخ به یهودیان باید بر اساس آن حقایق باشد. در واقع اشاره دارد که باید به دستورات الهی که در کتابها آمده است، توجه شود و بر اساس آن پاسخها داده شود.
انبیاء را پس شما هم قاتلید
زآنکه خود بر قتل آنها قائلید
هوش مصنوعی: شما نیز به قتل انبیاء متهم هستید، زیرا خودتان به چنین قتلی اعتقاد دارید.
ور شما گویید کی ما کُشته ایم
کُشته اند اسلاف و ما زآن رشته ایم
هوش مصنوعی: اگر شما میگویید که ما کشتهایم، باید بدانید که اجداد ما نیز کشته شدهاند و ما از همان ریشه و نسل آنها هستیم.
