برگردان به زبان ساده
جمیع عابدین را چیست وجهت
همان باب الوهیت بنسبت
هوش مصنوعی: همه عابدان و زاهدان به چه علت به سمت درگاه الوهیت میگرایند؟
بهر نطقش بخوانی اوست سامع
بهر وصفتش بداین اوست جامع
هوش مصنوعی: برای شنیدن سخنان او، باید خود را آماده کنی و برای توصیف او، باید درک عمیقتری داشته باشی.
روی بر هر طریقی اوست مقصود
کنی هر گونه طاعت اوست معبود
هوش مصنوعی: او هدف هر مسیری است که انتخاب کنی و هر نوع عبادتی که انجام دهی، تنها برای اوست.
جز او مقصودی از دیر و حرم نیست
جز او معبود در بیتالصنم نیست
هوش مصنوعی: جز او هیچ هدف و مقصودی در معبد و هر کجای دیگر نیست و اوست که میتوان به عنوان معبود در خانه بتها شناخت.
بذکر اوست جاری هر زبانی
بنام اوست گویا هر بیانی
هوش مصنوعی: با یاد اوست که هر زبانی به سخن میآید و در نام اوست که هر بیانی روشن و گویا میشود.
یهود و گبر و ترسا و مسلمان
ثنای حضرتش گویند از جان
هوش مصنوعی: تمامی انسانها از هر دین و مذهب و باور، با جان و دل ستایشهای خداوند را بیان میکنند.
بهر نطق و زبانند این خلایق
بتوحید الهی جمله ناطق
هوش مصنوعی: این موجودات بهدلیل توانایی گفتار و بیان، همگی نشانههای یگانگی خداوند هستند.
نه آدم خاصه کاشیاء در نمایش
کند هر شیئی از و نوعی ستایش
هوش مصنوعی: هر چیز در این دنیا نوع خاصی از ارزش و زیبایی دارد و تنها افراد خاص یا برجسته نیستند که میتوانند این زیباییها را در قالب نمایش دهند.
به تسبیحش بپا ارض و سموات
به تهلیلش جمادات و نباتات
هوش مصنوعی: زمین و آسمان به خاطر یاد خدا به پا ایستادهاند و همه موجودات بیجان و جاندار به ستایش او مشغولاند.
فلک را پشت طاعت بر درش خم
زمین را روی خدمت بر رهش هم
هوش مصنوعی: آسمان به خاطر بندگی، سرش را پایین آورده و زمین به خاطر خدمت، خود را در راه او قرار داده است.
بجند برگها از جنبش باد
بود یعنی که از باد آفرین باد
هوش مصنوعی: برگها به خاطر وزش باد به حرکت درآمدند، یعنی این حرکت به خاطر وجود باد است که نفس زندگی را به آنها بخشیده است.
تو هر جنبنده را بین کو خداگوست
یقین داند که جنباننده با اوست
هوش مصنوعی: هر موجود زندهای در این دنیا میداند که خالقش همیشه در کنار اوست و او را حمایت میکند.
شجر بینی که چون میجنبد از ریح
مشو غافل که در ذکر است و تسبیح
هوش مصنوعی: درختی را ببین که چگونه از وزش باد میلرزد، غافل نشو که در این حرکتش به یاد خدا و تسبیح او مشغول است.
بدن بینی بجنبش باشد از روح
بود در بحر کشتی شاهد از نوح
هوش مصنوعی: بدن مانند کشتی است که در دریا حرکت میکند و این حرکت ناشی از وجود روح است. همانطور که کشتی نوح در آبهای طوفانی پیش میرفت، بدن نیز با روح به حیات و جنبش ادامه میدهد.
بتن هم روح را نبود قراری
ز خود یعنی ندارد اختیاری
هوش مصنوعی: بدن هم هیچ کنترلی بر روح ندارد؛ یعنی روح هیچ اختیاری از خود ندارد.
اسیر قبضه ذوالاقتداریست
که پیوندش بتن جز ز امر او نیست
هوش مصنوعی: انسان در چنگال قدرتی قرار دارد که هیچ چیزی جز خواست و فرمان او نمیتواند بر سرنوشت او تأثیر بگذارد.
نفس هر دم که دارد رفت و آمد
تو را بر قلب ترویحی است زاید
هوش مصنوعی: هر بار که نفس به سینهات میآید و میرود، به قلبت نشاط و آرامش تازهای میبخشد.
اگر غافل نباشی ز انتظامش
نفس بیلفظ باشد نقش نامش
هوش مصنوعی: اگر متوجه باشید که نظم و ترتیب او چگونه است، نفس شما بدون کلام و گفتار نیز میتواند نشاندهنده نام او باشد.
نه محتاج است بر لفظ و بیانی
که گردد مختلف در هر زبانی
هوش مصنوعی: نیازی به کلمات و بیانهایی نیست که در هر زبانی متفاوت باشند.
نه محتاج است هم بر انتقالی
که مانده چون زبان باز از مقالی
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که شخصی به چیزی نیاز ندارد و همچنان مسیر خود را ادامه میدهد، همانطور که زبان بدون نیاز به کسی قادر به بیان مقصود خود است. در واقع، او مستقل و خودکفا است و میتواند افکارش را بهخوبی بیان کند.
اگر تو غافلی اعضا بکارند
همه در حمد و نعت کردگارند
هوش مصنوعی: اگر تو بیخبر باشی، همه موجودات در ستایش و توصیف خالق خود مشغولند.
بظاهر گر که اعضا ناسپاسند
بباطن حق گزار و حق شناسند
هوش مصنوعی: ظاهر ممکن است نشان دهد که اعضا و اعضای بدن قدرشناس نیستند، اما در باطن، آنها حق را ادا کرده و قدرشناسی را درک میکنند.
تو را گر شرک باشد پیشه و خو
نفس دارد بتوحیدش هیاهو
هوش مصنوعی: اگر تو مشغول به شرک و مخالفت با یگانگی هستی، در درون خودت صدای مخالفت و تنش وجود دارد.
زبان بر شرک باری گر که جنبید
بود خود جنبش او عین توحید
هوش مصنوعی: اگر زبان به ذکر و بیان کفر و شرک مشغول شود، این نشانهای از حرکت و فعالیت اوست و در واقع، این نوع حرکت خود همان اصل یکتاپرستی و توحید را نمایان میکند.
بدینسان دان همه اعضای خود را
بذکرند و ثنا مولای خود را
هوش مصنوعی: بدین ترتیب، همه اعضای بدن خود را به یاد و ستایش پروردگار خود مشغول کنید.
موافق با حق با تو منافق
مگر گردی تو هم با حق موافق
هوش مصنوعی: اگر تو هم با حق همسو باشی، در غیر این صورت، دیگران را با نفاق و دورویی مکن.
اگر هم با تو یکچندی براهند
مشو ایمن که جاسوسان شاهند
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است مدتی با تو همراه باشند، اما نباید احساس امنیت کنی، زیرا جاسوسان در اطراف هستند.
بحضرت چون تو خفتی بار جویند
همه اعمالت آنجا باز گویند
هوش مصنوعی: وقتی تو سر به بالین میگذاری، همه اعمالت به عرض میرسد و بازگو میشوند.
از آنفرمود در محشر شهادت
دهندت دست و پا بر فعل و عادت
هوش مصنوعی: در روز قیامت، اعضای بدن تو در مورد اعمال و رفتارهایت شهادت میدهند.
خود این محض مثال اندر مقال است
وگر نه شاهد او بر کل حال است
هوش مصنوعی: این موضوع تنها یک مثال است و در واقع، خود آن به تنهایی میتواند نمایانگر تمامی اوضاع و حالات باشد.
غرض روئی نباشد جز بسویش
دلی هم بینشان از جستجویش
هوش مصنوعی: هدف از جستجو فقط دیدن او است، و دلی که به دنبال اوست، بدون نشانهای از عشق و علاقه نیست.
کلامت گر تو را باشد وقوفی
بود ناجار مأخوذ از حروفی
هوش مصنوعی: اگر کلام تو به حقایق آگاهی داشته باشد، ناگزیر از حروف و واژهها تاثیر میپذیرد.
هر آن حرفت اشارت سوی نامیست
که از نام آفرینت در مقامی است
هوش مصنوعی: هر چه میگویی به نوعی اشاره به نامی دارد که از خالق تو در جایگاهی خاص سرچشمه گرفته است.
شود هر حرف معلوم از تنفس
نفس هم کاشف از هو در تفرس
هوش مصنوعی: هر کلمهای که گفته میشود، از تنفس و نفس انسان پیدا است و بیانگر حالات درونی اوست.
اشارت هو باجماع ثقات است
بذاتی کو مذوت بر ذوات است
هوش مصنوعی: این بیت به این معنی است که اشارهای که از سوی افراد معتبر و مورد اعتماد صورت میگیرد، به ذات چیزی اشاره دارد که ذات آن، ناشی از چیزهای دیگر است. به عبارتی دیگر، حقیقت و وجود هر چیزی به وابستگی و ارتباط آن با دیگر مسائل و موجودات بستگی دارد.
بود پس مندرج در هو حروفات
که هریک کاشف از اسمی است بالذات
هوش مصنوعی: در وجود، حروفی وجود دارد که هرکدام به نوعی نشاندهنده یک نام خاص هستند و به ذات خود میخوانند.
بمانند الف کو در اشارت
بود از اول الاشیاء عبارت
هوش مصنوعی: مانند حرف "الف" که از آغاز هر چیزی اشارهگر است، در حقیقت نیز اولین موجودات نشانهای از وجود هستند.
بدینسان هم چنین تا یا مسلم
حروفاتند هر یک اسم اعظم
هوش مصنوعی: این طور که پیداست، حروف هر کدام به نحوی نمایانگر اسم بزرگ خداوند هستند و به طور کلی به حقیقت واحدی اشاره دارند.
چو شد ناطق پس انسان سخن گو
خدا را خوانده بر هر وصف و نام او
هوش مصنوعی: وقتی انسان به سخن میآید، به درستی نام و صفات خدا را بیان میکند.
در اینصورت عجب گر مرد عاقل
بود در نطق خود از حرف غافل
هوش مصنوعی: عجیب است اگر مردی عاقل در سخن گفتن خود به نکات مهم توجه نکند.
کلام خود کند در موردی صرف
که باشد خارج از تعظیم آنحرف
هوش مصنوعی: اگر کسی در مورد موضوعی صحبت کند که خارج از احترام و عظمت آن موضوع باشد، باید به نحوی از کلام خود استفاده کند که اثر منفی نگذارد.
ازین عارف بود همواره خاموش
به بندد هم ز حرف غافلان گوش
هوش مصنوعی: این عارف همیشه ساکت است و به سخنان بیهودهی دیگران گوش نمیدهد.
که داند حرفراشأنی عظیم است
بنا موقع شد ار صرف آن ظلیم است
هوش مصنوعی: آن که بداند، میداند که سخنش اهمیت زیادی دارد و در زمان مناسب باید به آن توجه کرد، حتی اگر گویندهاش انسان کماهمیتی باشد.
هر آنکو هر زه لاف و یاوهگو گشت
ز حق «بلهم اضل» تعریف او گشت
هوش مصنوعی: هر کسی که به لاف و گزافگویی مشغول شود و از حقیقت دور شود، مانند آن است که در مسیر گمراهی قرار گرفته و حقیقت او نیز به انحراف کشیده میشود.
چو حیوان بیزبان و بیخلافست
بذکر حق و دور از انحراف است
هوش مصنوعی: مانند حیوانی که زبان ندارد و چیزی نمیگوید، یاد خدا میکند و از انحراف و گمراهی به دور است.
بود ذکرش بتکرار نفس هو
تو انسانی و غافل زین تکاپو
هوش مصنوعی: ذکر او همیشه در زبانت هست و این که تو انسانی و از این تلاشها غافل هستی.
نما پس صرف در موقع سخن را
به بند از حرف بیمعنی دهن را
هوش مصنوعی: در زمان گفتوگو، زبان خود را کنترل کن و از گفتن حرفهای بیمعنی خودداری کن.
که گفتار تو خیزد از حروفی
که اسم اعظمند ار باوقوفی
هوش مصنوعی: اگر سخن تو ناشی از کلمات مقدسی باشد که دارای بزرگترین اهمیت هستند و تو به آنها آگاه باشی، نتایج شگفتانگیزی خواهد داشت.
پس ار هر کس بهر لفظ و بیانی
سخن گوید ازو دارد نشانی
هوش مصنوعی: هر کسی که با کلام و بیان خاصی سخن میگوید، باید نشانی از خود بر جا بگذارد.
بهر وصفی و نامی خوانده او را
چه حاضر یا چه غافل گفته هورا
هوش مصنوعی: هرکس او را با ویژگیها و نامهای مختلف توصیف کرده، چه در حضورش باشد و چه غایب، همه به ستایش او پرداختهاند.
اگر حاضر بود تعظیم نام است
و گر دایم شود ذکرش مقام است
هوش مصنوعی: اگر کسی با احترام و ادب به نام او اشاره کند، نشان از بزرگداشت و ارادت او دارد، و اگر انسان همواره به یاد او باشد، این خود نشانهای از مرتبه و مقام والای اوست.
بدینسانست حال اهل انفاس
ز انسان و ز حیوان کوست حساس
هوش مصنوعی: حال و وضعیت افرادی که نفس دارند، چه انسان و چه حیوان، به این شکل است که از حس و احساس برخوردارند.
نبات آنهم بهنگام تحرک
بذکر و ورد حق جوید تبرک
هوش مصنوعی: گیاهان نیز در زمان فعالیت و رشد خود، با ذکر و یاد خداوند برکت میجویند.
همان جنبیدنش ذکر است و تسبیح
بجنبش باشدش امداد از ریح
هوش مصنوعی: حرکت او خود نشانهای از یادآوری و ستایش است و این حرکت به او کمک میکند مانند وزش نسیم.
همین معنی که در بودش نمو است
دلیل حمد و نعمت بیغلو است
هوش مصنوعی: هرچه در وجود او رشد و شکوفایی وجود دارد، نشانهای است از سپاسگزاری و نعمت خالص و بدون هیچگونه زیادهگویی.
بود هر لحظه تجدید حیاتش
نشان ذکری از سلطان ذاتش
هوش مصنوعی: هر لحظه نشانی از زنده بودن اوست که یادآور بزرگی و حقیقت وجود اوست.
بهر برگی ز اشجار ار بری پی
رقم کرد او «انا الا علی انا الحی»
هوش مصنوعی: به خاطر هر برگ از درختان، اگر او پیامی بنویسد، آن پیام این خواهد بود: «تنها من هستم، من زندهام».
که ز اشیاء غیر من پاینده نیست
همه میرند و جز من زنده نیست
هوش مصنوعی: همه چیزهایی که خارج از وجود من هستند، پایدار نیستند و همگی از بین میروند، تنها من هستم که زندهام.
