برگردان به زبان ساده
بضد بخل هم جود است و ایثار
نه ایثاری که از عجب است و پندار
هوش مصنوعی: بخشش و سخاوت واقعی تنها زمانی با ارزش است که از سر کبر و خودخواهی نباشد، بلکه از روی محبت و احساس نیاز به کمک دیگران انجام شود.
صفاتی چند بر جودت منوط است
نه جود است آنکه خالی زین شروطست
هوش مصنوعی: بخشش و generosity به ویژگیهای خاصی وابسته است و واقعیات بخشندگی فقط به کسی تعلق دارد که این ویژگیها را داشته باشد.
علو همت است اول که عالم
بچشمت قدرش آید کمتر از کم
هوش مصنوعی: بلند همتی اولین قدم است؛ وقتی که انسان در تلاش باشد، ارزشهای جهانی را از نزدیک میبیند و متوجه میشود که آنها از هر چیز کوچکتر هم کوچکترند.
اگر ملکی دهی بر ناتوانی
بود پیشت اقل از نیم نانی
هوش مصنوعی: اگر به کسی که قدرت ندارد کمک کنی، ارزش آن کمک کمتر از نیمی از نان خواهد بود.
دگر باشد تو را از داد حق یاد
که نمعت داد و منت هیچ ننهاد
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که خداوند به تو نعمتهای بسیار بخشیده است و هیچگاه از تو توقعی نداشته است.
دگر امرت بشکر و حمد فرمود
خود آنهم بهر اتمام نعم بود
هوش مصنوعی: اینکه خداوند به تو فرمان داد تا شکر و حمد او را به جا بیاوری، خود نشانهای از کمال و تمام نعمتهایی است که به تو عطا کرده است.
که یاد منعم از هر نعمیت به
ز حق بر عبد نی زین رحمیت به
هوش مصنوعی: هر نعمتی که از جانب خداوند به من رسیده، به خاطر مهربانی او است و این نشاندهنده رحمت او بر بندگانش است.
شود نعمت ز شکر نعمت افزون
بنفع عید گفت او باش ممنوع
هوش مصنوعی: وقتی شکرگزاری نعمتها را به جا بیاوریم، آن نعمتها بیشتر میشود؛ اما او، که بیان کننده این مطلب است، در عید گفت که این کار ممنوع است.
و گر نه حق بود معطی بالذات
نخواهد سودی از عبد و عبادات
هوش مصنوعی: اگر اینطور نبود، حقیقت این است که خدایی که خود به خود بخشنده است، هیچ نیازی به بندگان و عبادتهای آنها نخواهد داشت.
جهان را خلق محض موهبت کرد
نه بهر اتجار و منفعت کرد
هوش مصنوعی: جهان تنها به عنوان یک نعمت و بخشش آفریده شده است و هدف آن تجارت و کسب منفعت نیست.
غرض منت بجود است از لئامت
ز دو نان نه کرم جو نه کرامت
هوش مصنوعی: هدف از این عمل، درخواست و توقع چیزهایی از دیگران است که در واقع هیچ نوع نیکوکاری یا بزرگی در آن نیست. حتی اگر در ظاهر به نظر برسد که ارائه دو نان نوعی لطف یا احترام است، اما در حقیقت صرفاً نمایشگر نوعی خودخواهی و فقر روحی است.
دگر شرط کرم باشد تواضع
بهر کو دارد از جودت تمتع
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که برای بهرهمندی از بخشش و کرم شما، نیاز است که تواضع و فروتنی را در خود پرورش دهیم. کسانی که از جوانمردی شما بهرهمند میشوند، باید با فروتنی برخورد کنند.
دگر شرط کرم باشد که پستش
نبینی و نخواهی زیر دستش
هوش مصنوعی: یک ویژگی دیگر بزرگواری این است که فرد بخواهد کسی را که در مقام پایینتری قرار دارد، نبیند و زیر دستش نرود.
نه خدمت خواهی از وی نی تملق
نه تعریف و دعا و نی ترفق
هوش مصنوعی: نه از او کمکی میخواهی و نه او را به نیکی میشناسی، نه به او چاپلوسی میکنی و نه از او توقع دعای خیر داری و نه خواهان لطف و محبت او هستی.
دگر شرط کرم انس است و الفت
که جود از میل باشد نی زکلفت
هوش مصنوعی: شرط دیگر برای بخشش، دوستی و نزدیکی است، زیرا بخشش باید از روی میل باشد نه از روی اجبار.
دگر اغماض و عفو و پردهپوشی
هم از گفتار لایعنی خموشی
هوش مصنوعی: بی اهمیت بودن و گذشت و پنهان کردن اشتباهات نیز مانند سکوت در برابر کلمات بیمعناست.
دگر در بذل دیدن خویش را پست
نه صحب مال و ذی جود و زبردست
هوش مصنوعی: انسانی که به این نوع بخشش عادت کند، دیگر خود را پست نمیبیند، نه به خاطر مال و ثروت و نه به خاطر خوبی و مهارت دیگران.
کسی جز ذات حق ذیجود نبود
نه صاحب جود بل موجود نبود
هوش مصنوعی: جز خداوند هیچ موجود دیگری وجود ندارد، نه کسی که دارای جود و کرم باشد و نه کسی که به معنای واقعی وجود داشته باشد.
