برگردان به زبان ساده
دگر ضد ریا صدق است و اخلاص
که ملحوظت نباشد عام یا خاص
هوش مصنوعی: در زندگی باید راستینی و صداقت را در نظر داشت و خیالی از جلب توجه مردم یا گرفتن تایید از خاص و عام نداشت. اهمیت واقعی در خلوص نیت و صداقت است که نباید تحت تاثیر چشم و هم چشمی قرار گیرد.
سخن بر میل نااهلان نگفتن
گهر بر طبع بوجهلان نسفتن
هوش مصنوعی: حرف زدن با افرادی که از فهم و درک کافی برخوردار نیستند، بیفایده است و مثل این است که جواهرات را برای کسانی که ارزش آنها را نمیدانند، نشان دهیم.
خلوصت خلق باشد نی تخلق
بیانت صدق باشد نی تملق
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اگر ویژگیهای درونی تو خالص و حقیقی باشد، دیگر نیازی به تظاهر و رفتارهای مصنوعی نیست. همچنین، اگر سخنان تو از صمیم قلب و راستگویی برآمده باشد، نیازی به چاپلوسی و فریب در آن نخواهد بود. در واقع صداقت در درون و برون باید حاکم باشد و این دو با هم هماهنگاند.
نگوئی مدح دیاری بسالوس
نجوئی ذم موجودی بافسوس
هوش مصنوعی: در این بیت اشاره شده که کسی در مورد وصف و ستایش یک دیار صحبت میکند، اما در عوض به انتقاد و ناپسندی موجودی در مکان دیگر میپردازد. به نوعی بیان میکند که به جای قضاوت و نقد دیگران، بهتر است به توصیف خوبیها و زیباییهای آنچه داریم، بپردازیم.
نه در رأیت اسف باشد نه اعراض
نه در حالت طرف باشد نه اغماض
هوش مصنوعی: نه در نظر تو باید اندوهی باشد و نه دوری و بیتوجهی، نه در حالتی که طرف مقابل داشته باشد باید بیاعتنایی کرد.
نه تهمت بر کسی بندی نه تعریف
نه تعظیم از کسی خواهی نه تشریف
هوش مصنوعی: نه به کسی اتهام بزن و نه از کسی تعریف و تمجید کن. نه کسی را بزرگ بشمار و نه به او ارج و قرب بده.
چو نفسی گردد اینسان مطمئنه
بدون و هم و تخییل و مظنه
هوش مصنوعی: وقتی که روح انسان به این اندازه آرام و مطمئن میشود که دیگر هیچ گونه نگرانی، خیال یا گمانهایی در سر ندارد.
شنید از جان خطاب ارجعی را
بداد از سر جواب ارجعی را
هوش مصنوعی: شنید از دل ندا و پیام بازگشت را، پاسخ را از ابتدا به او داد.
ز موضوعات اعراضیه برگشت
برب مرضیه و راضیه برگشت
هوش مصنوعی: از موضوعات غیر ضروری فاصله بگیر و به موضوعات پسندیده و مطلوب بپرداز.