برگردان به زبان ساده
دگر بشنو ز عبد مالک الملک
که او نوح است و عالم جمله چون فلک
هوش مصنوعی: به شنیدن ادامه بده از عبد، کسی که مالک تمام پادشاهیهاست. او مانند نوح است و تمام عالم مانند آسمان گرد او میچرخد.
ظهور مالکیت را بمطلق
ز حق بیند بکل ما سوی الحق
هوش مصنوعی: ظهور مالکیت تنها به حق وابسته است و باید تمام چیزهای غیر از حق را در نظر گرفت.
به بیند نفس خود را خاصه مملوک
بدست اقتدارش شیئی مفلوک
هوش مصنوعی: خود را به خوبی بشناس، به ویژه زمانی که تحت فشار و کنترل دیگران هستی، چون ممکن است در این شرایط، آسیبپذیر و ضعیف شوی.
در او یادب عبودیت تحقق
نیابد در خلوصش ره تفرق
هوش مصنوعی: در اوج عبودیت و بندگی، وقتی خالص باشد، هیچ نشانی از تفرقه و جدایی وجود نخواهد داشت.
چو دید او مالک الملک است مولی
عبودیت ز بهر اوست اولی
هوش مصنوعی: چون او دید که خداوند همه چیز در اختیار دارد، فهمید که خدمت و بندگی فقط مخصوص اوست و هیچ کس دیگر نمیتواند در این مقام قرار بگیرد.
شود از قید رقیت خود آزاد
که کونینش نیاید هیچ در یاد
هوش مصنوعی: آزاد میشود از بند اسارت به طوری که هیچ چیز از دنیا در ذهنش نمیآید.
رسد از حق مجازاتش بتکرار
که از حق مالکالملک است و مختار
هوش مصنوعی: عقوبت حق به کسی میرسد که بارها مرتکب تخلف شده است، چرا که مالک و صاحب اختیار همه چیز از حق خود دفاع میکند.
به ربقه اوست از مه تابماهی
دهد بر هر که خواهد پادشاهی
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که او با تمام زیبایی و جاذبهاش، از نور و ماهتابی برخوردار است و میتواند به هر کسی که بخواهد، تاج و تخت و مقام سلطنت عطا کند.
ورا خوانند درویشان قلندر
که از هر اسم و رسمی اوست برتر
هوش مصنوعی: او را درویشان قلندر مینامند، زیرا فراتر از هر نام و رسمی است.
قلندر نیست در حدی مقامش
بریزد هر چه شد لبریز جامش
هوش مصنوعی: هیچ قلندری به اندازهای که در مقامش قرار دارد فرو نخواهد ریخت و هر آنچه که برایش پیش میآید، به اندازهای که در دل دارد، درونش باقی میماند.
چو تشریف بقا دادند بر دوش
ورا افکند وکرد آنرا فراموش
هوش مصنوعی: هنگامی که مقام جاودانگی را به او عطا کردند، آن را بر دوش او نهادند و او آن را فراموش کرد.
پس از آن کو ملک را حکمت آموخت
شد اندر کنج نادانی و لب دوخت
هوش مصنوعی: بعد از آنکه خداوند به ملک (فرشته یا پادشاه) دانش و حکمت بخشید، او در گوشهای از نادانی پنهان شد و سخن گفتن را متوقف کرد.
مپرس از من قلندر را که آن کیست
خدا داند پس از هستی شد او نیست
هوش مصنوعی: از من دربارهی قلندر نپرس که تنها خدا میداند او کیست. او از هستی به نیستی رسیده است.
چو سلطان دو عالم از خدا شد
نهاد آنرا و در دلق گدا شد
هوش مصنوعی: وقتی که فرشتهی خداوند به دور از خودخواهی و جاهطلبی میشود، آن زمان است که مانند یک گدای ساده میگردد، هرچند که خود سلطانی بزرگ است.
شد ار چه خاک پایش زیب افلاک
چه افلاکی چه زیبی کم شد از خاک
هوش مصنوعی: اگرچه قدمهای او در خاک است و این خاک برای آسمانها زیبایی میآورد، اما زیبایی آسمانها کم نمیشود.