برگردان به زبان ساده
بعبدالظاهر از حق گشت ظاهر
ظهور حق که بیند در مظاهر
هوش مصنوعی: با ظاهرشدن بندگان از حق، حقیقت خود را نمایان میکند. آن کس که به نشانهها توجه کند، میتواند حق را در مظاهر ببیند.
ز بس پیداست پنداری نهانست
چوبی ضدست این پندار از آنست
هوش مصنوعی: به خاطر روشنی و وضوح آن، به نظر میرسد که در پس آن چیزی پنهان نیست؛ این تصورات به خودی خود از آنچه که واقعاً وجود دارد متفاوت هستند.
چون هر چیزی بضد اوست ظاهر
نباشد ضد ذاتش در مظاهر
هوش مصنوعی: هر چیزی که وجود دارد در واقع نشاندهندهی چیزی است که با آن در تضاد است و به همین خاطر نمیتوان ضدیت ذات چیزها را در مظاهر آنها مشاهده کرد.
شناسی روز را از آنکه شب داشت
شب آمد نور او را محتجب داشت
هوش مصنوعی: روز را از شب میشناسیم، چرا که شب تحقق نور را پنهان کرده است.
بلاضد ذات پاک حق تعالی است
ز بس پیداست گوئی عین اشیاءست
هوش مصنوعی: خداوند متعال به هیچ وجه با ذات خود تناقض ندارد و این موضوع به وضوح نمایان است، به گونهای که گویی او خودِ واقعیات و اشیاء است.
چو اشیاء جمله معدوم الذواتند
هویدا از هویدائی ذاتند
هوش مصنوعی: تمامی اشیاء در واقع وجودی ندارند و تنها به خاطر وجود ذات خودشان نمایان هستند.
بجز یک ذات را نبود ظهوری
ظهور غیر او را نیست نوری
هوش مصنوعی: غیر از یک موجود، هیچ وجودی نمایان نیست و هیچ نوری جز نور او وجود ندارد.
ظهرو غیر او نقش و نمود است
نمایشها چو شد باقی وجود است
هوش مصنوعی: ظهور تنها او حقیقتی است و هر چیزی جز او فقط نمایشی است. وقتی که باقیمانده واقعیات نمایان شد، حقیقت وجود نمایان میشود.
بعبدالظاهر این وصفست مکشوف
که او بر ظاهریت گشت موصوف
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که تنها ظواهر و نمودهای بیرونی چیزها را نباید بررسی کرد، زیرا در پس آنها حقیقتی نهفته است که تنها از طریق درک عمیقتر قابل دستیابی است. این تأکید بر آن است که تنها به ظاهر امور نگاه نکنیم، بلکه باید به عمق و باطن آنها توجه کنیم.
کند دعوت خلایق را بظاهر
بود احکام حقش بر ظواهر
هوش مصنوعی: دعوت خلق را به ظاهر انجام میدهد، اما در واقع احکام حق بر روی ظواهر است.
که عالم جز بظاهر بر نسق نیست
هر آن خارش شمارد اهل حق نیست
هوش مصنوعی: این دنیا فقط به ظاهر و شکل خود وابسته است و کسانی که فقط به ظواهر توجه میکنند، اهل حقیقت نیستند.
بود عالم چون تن گر تن نباشد
ظهور از هستی ذوالمن نباشد
هوش مصنوعی: اگر عالم مانند بدن باشد، پس اگر بدن نباشد، ظهور و وجود ذوالمن نیز نخواهد بود. به عبارت دیگر، عالم به وجود و موجودیت نیاز دارد تا بتواند درک و تحقق یابد.
حق انرد پیکر عالم چو روح است
کسی داند که در روحش فتوح است
هوش مصنوعی: حق مانند روحی است که در پیکر جهان جاری است. فقط کسی میتواند این حقیقت را درک کند که در وجودش دستاوردها و پیروزیهایی وجود دارد.
در اعضا گر نباشد هم نظامی
میسر نیست جسمی را دوامی
هوش مصنوعی: اگر در اجزا و اعضای یک بدن هماهنگی و نظم نباشد، ممکن نیست که آن جسم پایدار و دوام داشته باشد.
نظام جسم در تصحیح اعضاست
از این حسن نظام شرع پیداست
هوش مصنوعی: نظم و ترتیب بدن زمانی درست است که اعضای آن به خوبی عمل کنند، و این قانون و قاعدهای که در شریعت وجود دارد، نشانهای از این نظم و ترتیب است.
نظام شرع بهر حفظ ملک است
عبور از بحر با تنظیم فلک است
هوش مصنوعی: نظام قوانین دینی برای حفظ کشور است و عبور از سختیها نیازمند نظم و ترتیب است.
اگر فلکی شود سوراخ یا خرق
شنا ندهد ثمر، خواهی شدن غرق
هوش مصنوعی: اگر آسمان هم شکسته شود و نتوانی در آب شنا کنی، نتیجهای نخواهی گرفت و در نهایت غرق خواهی شد.
کنی گر ترک ظاهر خوار باشی
مگر مجذوب یا بیمار باشی
هوش مصنوعی: اگر به ظاهر خود بیاعتنا باشی و خود را در نظر دیگران خوار کنی، جز این نیست که یا دلبستگی عمیق داری یا در حالتی بیمارگونه به سر میبری.
چو عبدالظاهر اندر نظم ناموس
بود ساعی و این امریست محسوس
هوش مصنوعی: عبدالظاهر در ترتیب و نظم بخشیدن به اصول اخلاقی و ارزشها تلاش میکند و این یک حقیقت واضح و قابل درک است.
خلاف نظم ناموس ار کند کس
ز نظم ممکنات اندازدش پس
هوش مصنوعی: اگر کسی برخلاف نظم طبیعی و قوانین وجود عمل کند، از وضعیت ایستای امور خارج میشود و بینظمی به بار میآورد.
ز بس موسی بظاهر داشت رایات
بخط زر نوشت الواح تورات
هوش مصنوعی: موسی، به خاطر مهارت و دانشش، تختهسنگهای تورات را با خط طلا نوشت.
بظاهر تا بود افزون نمودش
بحجم و عظم و افزونی فزودش
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که در ابتدا چیزها بیشتر و بزرگتر به نظر میآیند، اما در واقعیت ممکن است عمق و ارزش آنها کمتر باشد.
بتشبیه است او را حکم غالب
معادش هم بجسمانی مناسب
هوش مصنوعی: او را بهطرز حیرتانگیزی شبیه توصیف کردهاند و این بیانگر آن است که ویژگیهای عمومی او در تناسب با جسم و ظاهرش قرار دارد.
از آن ره رب ارنی گفت در طور
که بر اثبات تشبیه است منظور
هوش مصنوعی: در آن کوه، خدا فرموده است که اگر مرا ببینی، میگوید این تشبیه در اثبات وجود من است.
بدانی تا تو این ظاهر کمال است
در این ظاهر ظهور ذوالجلالست
هوش مصنوعی: این به این معناست که شما با مشاهده زیباییهای دنیایی و کمالات ظاهری، متوجه قدرت و عظمت خداوند در این جلوهها میشوید.
بذات خویش حق بیچند و چونست
منزه از ظهور و از بطونست
هوش مصنوعی: خداوند به خودی خود، بدون هیچ قید و شرطی و از همه چیز پاک و جداست و از نمودها و پنهانها نیز مبرّا است.
ولی چون هستیش را خواست ظاهر
تجلی کرد در کل مظاهر
هوش مصنوعی: اما وقتی که وجودش را خواست، به صورت تجلی در تمام جلوهها ظاهر شد.