برگردان به زبان ساده
دارم بتی و سجده اش ای دل نهانی بهتر است
از هر چه گویم خوبتر وز هر چه دانی بهتر است
هوش مصنوعی: دل من، بتی دارم که سجده کردن به او از هر چیزی که بگویم یا از هر چیزی که بدانی، بهتر است و ارزش بیشتری دارد.
آن قد خرامان گر شود کامم همه حاصل شود
مشهور باشد این سخن فتح آسمانی بهتر است
هوش مصنوعی: اگر او با آن قد زیبا و دلفریبش برود، تمام خواستههایم به دست میآید. این سخن به قدری مشهور است که مانند یک پیروزی بزرگ در آسمان است.
در صحبت اهل سخن چون گل تمامی گوش شو
گر بلبلی در این چمن سوسن زبانی بهتر است
هوش مصنوعی: در گفتوگو با اهل هنر و سخن، باید مثل گل، تمام توجهت را معطوف کنی. زیرا اگر در این گلستان، بلبل وجود داشته باشد، سوسن که زبانش از بلبلی بهتر است، نیز وجود دارد.
خواهی به کیش جا کنی چون تیر خود را راست کن
خواهی در آغوشی روی ای دل کمانی بهتر است
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در باور و شیوهای خاص قرار بگیری، مانند تیر که باید راست و درست باشد، باید خود را آماده کنی. اگر میخواهی در آغوش کسی باشید، بهتر است که مانند کمان، انعطافپذیر و با استقامت باشی.
زان سال ها کاندر ریا بردی به سر در خانقه
گر سربه پای سروری مانی زمانی بهتر است
هوش مصنوعی: در طول سالها که به خاطر ریاکاری به خانقاه رفتی، اگر میخواهی به مقام بالایی برسی، بهتر است لحظهای سر به پایین بیاوری و تواضع کنی.
هر کس به خود محرم مکن با هر که راز خود مگو
حتی عبادت را اگر در شب توانی بهتر است
هوش مصنوعی: نزدیکان خود را از رازهای شخصیات بیخبر نگهدار و با هیچکس در مورد مسائل خصوصیات صحبت نکن. حتی اگر به عبادت میپردازی، بهتر است که آن را در خفا و شب انجام دهی.
از حق شنو با حق بگو تا چند گویی با کسان
از آن فلان ابن فلان ابن فلانی بهتر است
هوش مصنوعی: با حقیقت سخن بگو و از حق بشنو، تا کی میخواهی از دیگران و حرفهای آنها صحبت کنی؟ این کار بهتر است.
همراه درویشان کجا هم صحبت سلطان کجا
از مثنوی گوید کسی شهنامه خوانی بهتر است؟
هوش مصنوعی: کجا ممکن است که همراه درویشان باشی و جایی هم صحبت سلطان باشی؟ کسی که مثنوی میگوید، بهتر است کسی باشد که شهنامه میخواند.
شعر سعیدا را چه سر با شعر صائب یا دگر؟
از شعر جامی گفته کس شعر فغانی بهتر است؟
هوش مصنوعی: این بیت به بررسی و مقایسه کیفیت اشعار شاعران معروف ایرانی اشاره دارد. شاعر در اینجا از شعر سعیدا و صائب سخن میگوید و به نوعی تعجب یا کنایه را در مورد اینکه آیا اشعار دیگری مانند شعرهای جامی یا فغانی بهتر هستند، مطرح میکند. در واقع، این جمله به نوعی بیانگر این است که آیا واقعا میتوان اشعار دیگری را با آثار بزرگانی چون سعیدا و صائب مقایسه کرد یا نه.