برگردان به زبان ساده
هر کس نظر به سوی تو از دور می کند
هر خانه را خیال تو پرنور می کند
هوش مصنوعی: هر کسی که از دور به سمت تو نگاه می‌کند، تصور تو را در ذهنش روشنی می‌بخشد و خیال تو به هر مکان ضیاء و روشنی می‌دهد.
بگذر ز چین و چینی و در ساغر سفال
می نوش ای فقیر که فغفور می کند
هوش مصنوعی: از ظاهرسازی و ظریف‌کاری‌ها بگذر و در ظرف ساده‌ای شراب بنوش، ای فقیر، زیرا که فغفور (سلطان یا پادشاه) می‌سازد و می‌پروراند.
بر داغ های کهنهٔ صد آرزوی خام
پیری علاج مرهم کافور می کند
هوش مصنوعی: درد و داغ‌های قدیمی که ناشی از آرزوهای برآورده‌نشده است، با تجربه و دانایی حاصل از پیری تسکین می‌یابد و درمان می‌شود.
داری به یادگار اگر زخم تیغ عشق
الماس ریزه پاش که ناسور می کند
هوش مصنوعی: اگر به یادگار از عشق زخم و جراحتی داری، بهتر است همانند الماس کمی درخشان باشد، زیرا این زخم‌ها می‌توانند به درد و عذاب دچار کنند.
نی می به جام و نی دل جمع و نه سرخوشم
خوشحال آن که کار به دستور می کند
هوش مصنوعی: من در جام شراب و در دل‌ام نی‌ام و خوشحالم از این که کسی کارها را با آرامش و به طور منظم انجام می‌دهد.
هر کس که دلنشین خلایق شود به سعی
جا در میان خانهٔ زنبور می کند
هوش مصنوعی: هر کسی که به دل مردم خوشبیاید و مورد توجه آن‌ها قرار گیرد، با تلاش و کوشش، به منزلت و مقام بالایی دست پیدا خواهد کرد.
شوری که عشق در سر من جای کرده است
آخر به زور کاسهٔ تنبور می کند
هوش مصنوعی: عشقی که در دل من وجود دارد، به گونه‌ای است که نهایتاً با صدا و طنین تنبور به گوش خواهد رسید.
حق نمک به جای نیارد هر آن که او
حسن نمک فشان تواش کور می کند
هوش مصنوعی: هر کسی که به خوبی و عظمت تو توجه نکند و امتیازهای تو را نادیده بگیرد، در واقع قدر و منزلت تو را نشناخته و در تاریکی باقی می‌ماند.
پوشیدن نظر نه ز جمعیت دل است
زاهد ریا ز چشم تو مستور می کند
هوش مصنوعی: پوشاندن نگاه و احساسات، ناشی از دل‌مشغولی به جمع و جماعت است. زاهد، که فردی ریایی است، این احساس را از دید تو پنهان می‌کند.
گر نیست هیچ منفعتی از شراب تلخ
مفتی همین بس است که مسرور می کند
هوش مصنوعی: اگر نوشیدن شراب تلخ هیچ فایده‌ای نداشته باشد، همین که انسان را شاداب می‌کند، خود کافی است.
هر جا غمی که راه به جایی نمی دهند
بی دست و پا به سینهٔ من زور می کند
هوش مصنوعی: هر جا که غمی هست و به جایی نمی‌رسد، آن غم بی‌هدف و بی‌پناه در دل من فشار می‌آورد.
صد آفرین به دست و به بازوی آن که او
در زیر خاک دانهٔ انگور می کند
هوش مصنوعی: ستایش فراوانی برای دست و بازوی کسی که در زیر خاک دانه‌های انگور را می‌کارد.
موسی سیاه کرده نظر می رود به طور
دل را نگاه چشم سیه طور می کند
هوش مصنوعی: موسی در حال حرکت است و چشمانش را به ظرافت بر روی دل می‌گذارد، در حالی که نگاهش شگفت‌انگیز و تیره است.
سیلی مگر قفاست سعیدا که روزگار
باز این خرابه را ز چه معمور می کند
هوش مصنوعی: آیا روزگار به این ویرانه چه سر و سامان می‌دهد، مگر این که آسیب‌هایی دوباره آنجا را آباد کند؟
