غزل شمارهٔ ۴۶۱۶

صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۶۱۶

زاهد از آلوده دنیاست دنیا خواه تر

رهرو این راه از رهزن بود گمراه تر

دستگاه غم به قدر دستگاه بینش است

می خورد خون بیشتر هر کس بودآگاه تر

فکر آن موی کمر نگذاشت درمن زندگی

درد پنهانی بود از دردها جانکاه تر

می تواند کرد داغ عشق، اگر خواهد دلش

سینه تار مرا از آسمان خوش ماه تر

شورش مجنون یکی صدگشت از زخم زبان

می کند مهمیز اسب تند رابد راه تر

لطف گردون بیشتر از قهر می سوزدمرا

تلختر هرچند می در کام، بی اکراه تر

هر قدر سر رشته آمال می گردد دراز

دست ما از دامن دنیا شودکوتاه تر

مستی رطل گران بالاتر از پیمانه است

بیخبرتر ازجهان هرکس که صاحب جاه تر

گرچه بیرون رفتن ازراه است تقصیر عظیم

برنمی گردد هر که بعد از آگهی، بیراه تر

خوش بود دلخواه بستن با پریرویان جناغ

گر فراموشی ازان جانب بود، دلخواه تر!

برگردان به زبان ساده

زاهد از آلوده دنیاست دنیا خواه تر

رهرو این راه از رهزن بود گمراه تر

هوش مصنوعی: زاهد، که به دوری از دنیا و زرق و برق آن معروف است، در واقع از آلودگی‌های این دنیا بیشتر می‌هراسد. اما، کسی که واقعا در این مسیر گام برمی‌دارد، اگر هدفش فقط دنیا باشد، بیشتر در اشتباه است و ممکن است از راه خود منحرف شود.

دستگاه غم به قدر دستگاه بینش است

می خورد خون بیشتر هر کس بودآگاه تر

هوش مصنوعی: هر قدر که آگاهی و درک یک فرد بیشتر باشد، او با اندوه و غم بیشتری مواجه می‌شود. این نشان می‌دهد که عمق اطلاعات و بصیرت، به نوعی درد و رنج فرد را بیشتر می‌کند.

فکر آن موی کمر نگذاشت درمن زندگی

درد پنهانی بود از دردها جانکاه تر

هوش مصنوعی: فکر آن موی کمر اجازه نداد که زندگی را به درستی حس کنم؛ دردی که در دل داشتم، از هر درد دیگری عمیق‌تر و جانکاه‌تر بود.

می تواند کرد داغ عشق، اگر خواهد دلش

سینه تار مرا از آسمان خوش ماه تر

هوش مصنوعی: اگر دلش بخواهد، می‌تواند بر آتش عشق بیفزاید و سینه‌ام را با درد خود بسوزاند، در حالی که زیبایی‌ام از ماه در آسمان هم بیشتر است.

شورش مجنون یکی صدگشت از زخم زبان

می کند مهمیز اسب تند رابد راه تر

هوش مصنوعی: مجنون به خاطر زخم زبان‌ها و نیش و کنایه‌ها، انقلابی به پا می‌کند و مانند مهاری بر اسب تند و تیز، باعث می‌شود که او به سمت راهی دیگر برود.

لطف گردون بیشتر از قهر می سوزدمرا

تلختر هرچند می در کام، بی اکراه تر

هوش مصنوعی: محبت و رحمت آسمانی بیشتر از خشم و قهر آن است که مرا می‌سوزاند. هرچند در حقیقت، تلخی بیشتری در کام من وجود دارد، اما این تلخی به اجبار نیست.

هر قدر سر رشته آمال می گردد دراز

دست ما از دامن دنیا شودکوتاه تر

هوش مصنوعی: هرچه آرزوهایمان بیشتر گسترده شود، ارتباط‌مان با دنیای مادی کاهش می‌یابد و وابستگی‌مان به آن کمتر می‌شود.

مستی رطل گران بالاتر از پیمانه است

بیخبرتر ازجهان هرکس که صاحب جاه تر

هوش مصنوعی: مستی و شیدایی که از دل و جان برمی‌خیزد، ارزشش بیش از اندازه‌گیری و سنجش است. هر کسی که مقام و منزلتش بالاتر باشد، بی‌خبرتر از واقعیات و اتفاقات جهان است.

گرچه بیرون رفتن ازراه است تقصیر عظیم

برنمی گردد هر که بعد از آگهی، بیراه تر

هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است گمراه شدن از مسیر اصلی، به نظر کار بزرگی باشد، اما هر کسی که بعد از آگاه شدن همچنان در راه نادرست برود، در واقع مقصر است.

خوش بود دلخواه بستن با پریرویان جناغ

گر فراموشی ازان جانب بود، دلخواه تر!

هوش مصنوعی: بستن رابطه و دوستی با زیبارویان لذت بخش است، اما اگر فراموشی نیز از آنسو باشد، این لذت حتی بیشتر خواهد بود!

هر کجا صائب شود بی پرده آن شیرین سخن

لیلی از داه عرب بسیار باشد داه تر

هوش مصنوعی: هر جا که لیلی با کلام شیرین و بی‌پرده‌اش حضور داشته باشد، در آن مکان به وفور از داه عرب، که به معنی سعادتمندی و خوشبختی است، وجود خواهد داشت و این خوشبختی بیشتر و بیشتر خواهد شد.