برگردان به زبان ساده
تلخکام ایمن ز چشم شور ماند بیشتر
باده انگور از انگور ماند بیشتر
هوش مصنوعی: شخصی که غم و اندوهی در دل دارد، بیشتر از دیگران از آسیبها و حسادتها در امان میماند. این شخص وقت بیشتری را میتواند به خوشی و لذتی که از انگور به دست میآید اختصاص دهد.
محفل آرایان شهرت، خرج چشم بدشوند
هرکه ماند از دیده ها مستور،ماند بیشتر
هوش مصنوعی: در جمع افرادی که خوشسلیقه و مشهوری هستند، کسانی که به چشم دیگران آسیبی نمیزنند، میتوانند به زندگی خود ادامه دهند. هر کسی که از نظر دیگران پنهان بماند، بیشتر در امان خواهد بود.
خاکساران رابقا از سرفرازان است بیش
کاسه چین از سر فغفور ماند بیشتر
هوش مصنوعی: افراد خاکی و humble در زندگی، از آنان که به مقامهای بالا و سرفراز دست یافتهاند، بیشتر مورد احترام و محبوبیت هستند؛ مانند این که کاسهای که با سر فغفور (سلطان) پر شده، هنوز هم بیشتر از آن کاسهی پرشده از سر او در خاطرها میماند.
پرده گنج است ویرانی درین عبرت سرا
دل چو شد زیر وزبر معمور ماند بیشتر
هوش مصنوعی: پرده، گنجی از درسهاست و ویرانی در این خانه عبرتآموز وجود دارد. وقتی دل آدمی به هم میریزد، باز هم بیشتر از پیش آباد و سرزنده باقی میماند.
حرص درهنگام پیری از غلاف آیدبرون
بال وپر پیدا کند چون مور ماند بیشتر
هوش مصنوعی: در زمان پیری، وقتی انسان به حرص و طمع میافتد، مانند موری که بال و پر پیدا میکند، این حس در او به وضوح نمایان میشود و بیشتر از قبل خود را نشان میدهد.
زندگی بیش ازتنومندی نمی گرددکه تیر
در کمان سست از پرزور ماند بیشتر
هوش مصنوعی: زندگی بیشتر از توان و قدرت ما نیست؛ مانند تیری که در کمان سست قرار دارد و نمیتواند به دوردست برود، ما نیز اگر تلاشی نداشته باشیم، نمیتوانیم به دستاوردهای بزرگ برسیم.
قسمت اشرار گردد از قضا عمر دراز
دربساط خاک مار از مور ماند بیشتر
هوش مصنوعی: زندگی بعضی افراد شرور به طرز عجیبی طولانی میشود، در حالی که مانند مار در خاک، تنها در سایه ماندن و فراموش شدن نصیبشان میشود. مانند موری که کمتر به چشم میآید و در دنیا تأثیری ندارد.
چون نباشد عزم صادق جستجو بی حاصل است
از کجی تیر ازهدف مهجور ماند بیشتر
هوش مصنوعی: اگر تصمیم جدی برای جستجو وجود نداشته باشد، تلاشها بیفایده خواهد بود؛ مانند تیر کج که از هدف دور میافتد و نتیجهای ندارد.
نوش ونیش این جهان تلخ صائب باهم است
خانه پرشهد از زنبور ماند بیشتر
هوش مصنوعی: این دنیا هم شیرینی و هم تلخی را به همراه دارد. زندگی مانند کندویی پر از عسل است که در کنار شیرینیهایش، تلخیها نیز وجود دارند.