برگردان به زبان ساده
دل چون تهی از دردوغم یار توان کرد
این ظلم چسان بر دل افگار توان کرد
هوش مصنوعی: دل وقتی از درد و غم یار خالی باشد، چگونه می‌تواند این همه ظلم و سختی را تحمل کند؟
هر دل که پرازخون شود از داغ عزیزان
از گریه محال است سبکبار توان کرد
هوش مصنوعی: هر دلی که به خاطر از دست دادن عزیزانش دردمند و غمگین باشد، نمی‌تواند به راحتی و بدون احساس گناه و داغ آن را فراموش کند.
این درد نه دردی است که بیرون رود از دل
این داغ نه داغی است که هموار توان کرد
هوش مصنوعی: این درد، حالتی نیست که بتوان از دل بیرونش کرد و این زخم، زخمی نیست که بتوان به راحتی برطرفش نمود.
آن صبر نداریم که خاموش نشینیم
آن زهره نداریم که اظهار توان کرد
هوش مصنوعی: ما آنقدر صبوری نداریم که ساکت بمانیم و آنقدر جسارت نداریم که قدرت خود را ابراز کنیم.
ما بیخبران نقش سراپرده خوابیم
ماراچه خیال است که بیدار توان کرد
هوش مصنوعی: ما از حقیقت بی‌خبر و در عالم خواب و خیالی به سر می‌بریم و در این حالت چه چیزی می‌تواند ما را از خواب بیدار کند؟
چون لاله درین سبز چمن داغ جگر سوز
تحصیل به خونابه بسیار توان کرد
هوش مصنوعی: در این دشت سبز مانند لاله، برای رسیدن به هدف‌های بزرگ و پررنگ، باید با درد و رنج بسیار روبه‌رو شویم.
اکنون که خبر دارشد از چاشنی درد
مشکل که علاج دل بیمار توان کرد
هوش مصنوعی: اکنون که از درد و مشکلات دل بیمار آگاه شده‌ای، می‌توان برای رفع این مشکلات چاره‌ای اندیشید.
دستی که گل آلود شد از سبحه تزویر
چون در کمر رشته زنار توان کرد
هوش مصنوعی: دست مَشغول به کار ناپاک و فریب است و وقتی که از این کارها بگذرد، نمی‌تواند به راحتی از بار گناه و نیرنگی که انجام داده رهایی یابد.
در معرکه عشق که گردون سپر انداخت
با بیجگری صبر چه مقدار توان کرد
هوش مصنوعی: در میدان عشق، وقتی که تمام دنیا تسلیم شده است، چه اندازه می‌توان با صبوری و شکیبایی پیش رفت و مقاومت کرد؟
قرب خس و خارست جگرسوز وگرنه
سیر چمن از رخنه دیوار توان کرد
هوش مصنوعی: عشق به محبوب، حتی با درد و رنجی که به همراه دارد، ارزشمند است و اگرچه ممکن است از دوری او ناراحت باشیم، اما زیبایی و خوشبویی طبیعت نمی‌تواند جای خالی او را پر کند.
از روزنه عالم غیب است فتوحات
چون قطع امید از دهن یار توان کرد
هوش مصنوعی: فتوحات و دستاوردهای بزرگ از طریق نگرش به دنیای پنهان و ناشناخته به دست می‌آیند، همان‌طور که زمانی که از حمایت و محبت یار ناامید می‌شویم، می‌توانیم به استقلال و قدرت درونی خود پی ببریم.
غم نیز ز بیتابی ما روی نهان کرد
صائب به چه تسکین دل زار توان کرد
هوش مصنوعی: غم هم به خاطر بیتابی ما، خود را پنهان کرده است. صائب، چه تسکینی می‌تواند برای دل زار ما وجود داشته باشد؟
