برگردان به زبان ساده
هر بلبلی که بوی گل از خار نشنود
در بر گریز نکهت گلزار نشنود
هوش مصنوعی: هر پرنده‌ای که نتواند بوی گل را از خار تشخیص دهد، در باغ هرگز خوشبو بودن گل‌ها را نمی‌تواند درک کند.
آگه ز شیوه غلط انداز حسن نیست
از منع هر که مژده دیدار نشنود
هوش مصنوعی: اگر کسی به زیبایی و جذابیت نرمال توجه نکند، نخواهد فهمید که چطور باید از چیزی که او را فریب می‌دهد، دوری کند. از این رو، هر کسی که نتواند برای دیدار یکدیگر خوشحالی و بشارت را بشنود، در واقع از همان شروع محروم است.
هر خسته ای که چاشنی درد یافته است
می نالد آنچنان که پرستار نشنود
هوش مصنوعی: هر کسی که به درد و رنج دچار شده، به قدری ناله می‌کند که حتی پرستار هم صدای او را نمی‌شنود.
باریک تاچو رشته نگردد خداشناس
ذکر خفی ز حلقه زنار نشنود
هوش مصنوعی: کسی که در مسیر حق و حقیقت قرار دارد، به خوبی خدا را می‌شناسد و از یاد خدا غافل نمی‌شود؛ حتی اگر در شرایطی سخت یا مشکوک قرار بگیرد، آن را فراموش نمی‌کند. این شناخت عمیق او مانع از گرم شدن عقده‌های درونی‌اش می‌شود و او را به درستی هدایت می‌کند.
دارد زکام هر که ز چشم سفید خویش
بی پرده بوی پیرهن یار نشنود
هوش مصنوعی: هر کسی که به خاطر چشم‌های روشنش، نتواند بوی پیراهن محبوبش را بی‌پرده حس کند، دچار زکام (گرفتگی یا سردرد) است.
از خلق خویش نهفته شود عیب آدمی
کس بوی خون ز نافه تاتار نشنود
هوش مصنوعی: اگر عیب‌های آدمی از دیگران پنهان شود، هیچ‌کس بوی خون را از مشک تاتاری نمی‌شنود.
آوازه سخن ز محرک شود بلند
بی زخمه نغمه هیچ کس از تار نشنود
هوش مصنوعی: سخن و کلام وقتی به خوبی و شور و شوق گفته شود، می‌تواند بلند و مؤثر شود. اما بدون احساس و موسیقی درونی، هرگز نمی‌توان انتظار داشت که دیگران آن را به خوبی بشنوند و درک کنند.
صائب ز پوست غنچه نیاید برون چوگل
تا ناله ای ز مرغ گرفتار نشنود
هوش مصنوعی: غنچه تا زمانی که شکوفا نشده، نمی‌تواند زیبایی و صفای گل را به نمایش بگذارد، و این موضوع باعث می‌شود که صدا و ناله‌ی پرنده‌ای که در قفس است را نشنود.
