برگردان به زبان ساده
زبان لاف رسوا می کند ناقص کمالان را
که رو بر خاک مالد پرفشانی بسته بالان را
هوش مصنوعی: زبان، کسانی را که به کمال و فضیلت نزدیکند، با گفتارهای بی‌اساس خود رسوا می‌کند. آنهایی که به خاک می‌افتند و در حالتی از ذلت و حقارت به سر می‌برند، همواره در حال خودستایی و فخر هستند.
چو نتوانی شدن شیرازه جمعیت خاطر
مده زحمت به پرسش زینهار آشفته حالان را
هوش مصنوعی: اگر نمی‌توانی اوضاع را سامان دهی، بی‌خود زحمت نکش و از دیگران سوال نکن، که کسانی که درهم ریخته و آشفته‌اند، به خوبی نمی‌توانند پاسخ دهند.
امید من به خاموشی یکی ده گشت تا دیدم
که سامان می دهد دست از اشارت، کار لالان را
هوش مصنوعی: امید من به اینکه سکوت باعث ارتباطی بهتر می‌شود، از بین رفت. وقتی متوجه شدم که بدون نیاز به اشاره، می‌توان کار افراد خاموش را به سامان رساند.
جهانی را کند آزاد از غم، یک دل بی غم
که باشد صحبت دیوانه عیدی خردسالان را
هوش مصنوعی: اگر یک دل شاد و بی‌غم پیدا شود، می‌تواند جهانی را از غم آزاد کند. مانند اینکه یک شخص دیوانه در جمع بچه‌های کوچک، شادی و خوشحالی را با خود به ارمغان می‌آورد.
چو آب زندگی جان بخش شو در پرده شبها
مکن رسوا به احسان چهره پوشیده حالان را
هوش مصنوعی: مثل آب حیات، مایه جان و زندگی باش و در تاریکی شبها خود را فاش نکن. به دیگران کمک کن و چهره‌ات را پنهان نگه‌دار تا حال کسانی که نیاز دارند، رو نشود.
مده از دست چون لیلی زمام محمل تمکین
میفکن چون جرس دنبال خود بیهوده نالان را
هوش مصنوعی: اگر به آرامی و با احتیاط قدم برنداری، ممکن است تمام کنترل اوضاع را از دست بدهی. مانند لک‌لک نر، از غم و غصه بی‌دلیل ناله نکن، چرا که بیهوده است.
ندارد زخم دندان کار با لبهای خاموشان
جواب تلخ کس بر رو نگوید بی سؤالان را
هوش مصنوعی: زخم دندان نیازی به صحبت ندارد و کسانی که سکوت می‌کنند، پاسخ تلخی به دیگران نمی‌دهند. این افراد هیچ پاسخی به سوالات بدون درخواست نمی‌دهند.
به ایام خط افکن از نکویان کامجویی را
که روی تازه می باشد ثمر نازک نهالان را
هوش مصنوعی: به روزهایی که در آن‌ها خوشگذرانان لذت می‌برند، توجه کن، زیرا چهره‌ای جدید و تازه دارند و ثمر نازک درختان جوان را نشان می‌دهند.
تو از اندیشه فاسد به دام و دد گرفتاری
پریخانه است ورنه کنج خلوت خوش خیالان را
هوش مصنوعی: تو به خاطر اندیشه‌های نادرست و منفی در مشکلات و موانع افتاده‌ای، در حالی که اگر در یک محیط آرام و راحت قرار می‌گرفتی، می‌توانستی به افکار خوب و خوشایند دست یابی.
نظربازی به لیلی طلعتان کیفیتی دارد
که مجنون می کند حیران خود وحشی غزالان را
هوش مصنوعی: نگاه بازی و زیبایی لیلی به قدری جذاب و گیراست که مجنون را شگفت‌زده و حیران می‌کند، همانطور که این زیبایی می‌تواند غزالان را نیز مجذوب کند.
ز من دارند صائب شوخ چشمان نکته پردازی
سخنگو می کند مجنون من، چشم غزالان را
هوش مصنوعی: چشم‌های بازی که نکته‌های ظریف می‌گویند، چشم غزالان را به دیوانگی من می‌کشانند.
