برگردان به زبان ساده
ترا ز عالم عبرت اگر نظر بخشند
ازان به است که صد گنج پرگهر بخشند
هوش مصنوعی: اگر از زندگی به تو درس عبرت داده شود، ارزشش بیشتر از این است که صد گنج پر از جواهر به تو بدهند.
مکن سئوال اگر چون صدف ترا زین بحر
به هر گشودن لب دامن گهر بخشند
هوش مصنوعی: سوال نکن که چرا، زیرا اگر مانند صدف باشی و به دریای زندگی بپردازی، به هر بار باز کردن خود، گوهرهایی به تو ارزانی میشود.
به ماه نولب نان بی شفق نداد فلک
تو کیستی که ترا نان بی جگر بخشند
هوش مصنوعی: فلک به ماه نو نان بدون نور سپیدهدم نداد، تو چه کسی هستی که اینقدر ارزشمند باشی که به تو نان بدون زحمت و تلاش بدهند؟
به تنگنای فلک با شکستگی خوش باش
شکنجه ای است که دربیضه بال وپر بخشند
هوش مصنوعی: در شرایط سخت زندگی، با تحمل مشکلات خوشحال باش، زیرا این سختیها همانند یک آزمایش هستند که به تو قدرت و بال و پر میدهند.
جماعتی به کمر همچو نی سزاوارند
که در شکستگی خویشتن شکر بخشند
هوش مصنوعی: برخی افراد مانند نی هستند که به خاطر شکستهایشان باید شکر گذار باشند.
سرمن وقدم آن سبکروان که چو گل
به دشمن سرخودبی دریغ زر بخشند
هوش مصنوعی: من و افرادی که مانند خودم آسانگیر هستند، مانند گلها بیهیچ درنگی به دشمنان خود نیکی و محبت میدهیم.
گره زنند به دامن چو مردمک قدمش
به هر که بال سیر چون نطر بخشند
هوش مصنوعی: چنانچه دیگران به دامن او گره بزنند، قدمش در هر جا که باشد همچون یک پرنده آزاد پرواز میکند و نظرها را به خود جلب میکند.
به وادیی که کند خضر توشه از دل خویش
گمان مبرکه ترا توشه سفر بخشند
هوش مصنوعی: به مکانی برو که خضر (نماد دانش و بصیرت) از دل خود لوازم سفرش را برمیدارد. اینجا فکر نکن که دیگران برای تو وسایل سفر فراهم میکنند.
درین ریاض اگر مصرعی کنی موزون
چوسرواز گره دل ترا ثمر بخشند
هوش مصنوعی: اگر در این باغ شعری بگویی که وزن و قافیه داشته باشد، دل تو نیز از غم و غصه آزاد خواهد شد و به تو میوهای خواهد بخشید.
ز موج بحر شکایت مکن که همچو حباب
به هر شکست ترا عالم دگر بخشند
هوش مصنوعی: از طغیانی دریا گله نکن، زیرا مانند حبابی هستی که با هر ضربه و شکستی، عالم جدیدی را تجربه میکند.
شده است موج به بحر از شکستگی غالب
شکسته باش چوخواهی ترا ظفر بخشند
هوش مصنوعی: اگر در زندگی دچار ناملایمات و شکستها شوی، مانند امواج دریا که پس از شکست به سمت بالا برمیخیزند، تو نیز باید با استقامت و طاقت به جلو بروی. اگر اینگونه باشی، به تو موفقیت و پیروزی خواهند داد.
ز خشک مغزی این منعمان عجب دارم
که خون مرده خودرا به نیشتر بخشند
هوش مصنوعی: از بیخردی این ممنوعیتها تعجب میکنم که چرا انسانها حیات خود را به دردسر میاندازند و از خون خود به آسانی میگذرند.
ز ابرزحمت دریا چه کم شود صائب
که قطره ای به من آتشین جگر بخشند
هوش مصنوعی: اگر دریا از لطف و مهربانیاش چیزی کم کند، چه نتیجهای خواهد داشت؟ آیا فقط با یک قطره میتوان آتش سینهام را خاموش کرد؟