برگردان به زبان ساده
تمام رس نبود باده ای که کف دارد
که عیب دار بود گوهری که تف دارد
هوش مصنوعی: تمام می‌گفت که در آن دلی که کاملاً پر نشده است، مثل باده‌ای که پر از کف است، عیب وجود دارد. همچنین، به عنوان یک گوهر ارزشمند، اگر دارای نواقص باشد، ارزشش کاهش می‌یابد.
بغیر آدم خاکی که گوهری است یتیم
کدام در گرانمایه نه صدف دارد؟
هوش مصنوعی: غیر از انسان خاکی که ارزشی چون گوهر یتیم دارد، کدام موجود گرانبها در دنیا وجود دارد که همچون صدف، لایق نگهداری از این گوهر باشد؟
ز چشم زخم حصاری است ناتمامیها
که ماه نو، خط آزادی از کلف دارد
هوش مصنوعی: از آسیب دیگران، حفاظی ناقص وجود دارد که با ماه نو، نشانه‌ای از آزادی و رهایی از قید و بندها را به همراه دارد.
برای قطره دهن پیش ابر باز کند
دل پر آبله ای بحر از صدف دارد
هوش مصنوعی: برای اینکه یک قطره باران به ابر نزدیک شود و دهن خود را باز کند، دل یک موجودی که پر از درد است، دریا را از صدف خود می‌گیرد.
سبک مگیر کف پوچ صبح را زنهار
که بحرهای گهرخیز زیر کف دارد
هوش مصنوعی: این شعر به نوعی هشدار می‌دهد که نباید به ظاهر چیزها اعتماد کرد. در واقع، ممکن است که به نظر برسد که وضعیت یا چیز خاصی سطحی و بی‌اهمیت است، اما در واقع ممکن است عمق و ارزش واقعی در زیر سطح آن وجود داشته باشد. مثلاً صبح که به نظر می‌رسد فقط یک آغاز ساده است، در واقع می‌تواند حاوی فرصت‌ها و ثروت‌های زیادی باشد که تنها با دقت و بینش می‌توان به آن‌ها پی برد.
بلاست صحبت ناجنس، وقت طوطی خوش
که گاه حرف ز تمثال خود طرف دارد
هوش مصنوعی: صحبت درباره چیزهای نامطلوب و بی‌ارزش، در زمانی که طوطی در حال لذت بردن است و گاهی هم درباره تصویر خود صحبت می‌کند، هیچ فایده‌ای ندارد.
غنی ز مال محال است سیر چشم شود
که بحر هم ز صدف سایل بکف دارد
هوش مصنوعی: ثروت و مال هر چقدر هم که زیاد باشد، نمی‌تواند نیازهای انسان را به طور کامل برطرف کند. حتی دریا هم اگر در اختیار صدفی باشد، نمی‌تواند تمام آن را ببیند.
شده است راه تو دور از کجی، وگرنه خدنگ
ز راستی دو قدم راه تا هدف دارد
هوش مصنوعی: راه تو از کجی دور شده است و اگر اینگونه نبود، تیر راست به راحتی دو قدم تا هدف فاصله دارد.
ز عشق پیروی عاقلان نمی آید
که جا همیشه جگردار پیش صف دارد
هوش مصنوعی: از عشق پیروی کردن کار خردمندان نیست، زیرا همیشه در صف عشق باید شجاعت و استقامت داشت.
شده است سفله نواز آنچنان فلک که پدر
امید بیش به فرزند ناخلف دارد!
هوش مصنوعی: حالت آسمان به گونه‌ای شده است که حتی پدر هم بیشتر از آنکه به فرزند شایسته خود امیدوار باشد، به فرزند نالایق و بد رفتار خود دل بسته است.
خوش است خال به هرجا فتد، نمی دانم
که این ستاره کجا خانه شرف دارد
هوش مصنوعی: خال زیبا در هر جایی که بیفتد جذاب است، اما نمی‌دانم که این ستاره در کجا منزلت و مقام خاصی دارد.
شکسته بال ز پیری شده است صائب، لیک
امید جاذبه ای از شه نجف دارد
هوش مصنوعی: صائب در پیری با مشکلات و سختی‌هایی مواجه شده، اما هنوز امید دارد که جذابیت و زیبایی‌ای از شهر نجف او را جذب کند.
