برگردان به زبان ساده
سری که در ره او بی کلاه می گردد
فلک سوار چو خورشید و ماه می گردد
هوش مصنوعی: سری که در مسیر او بی کلاه شود، آسمان و زمین را چون خورشید و ماه به گردش درمی‌آورد.
ز داغ لاله سیراب می توان دریافت
که دل ز باده گلگون سیاه می گردد
هوش مصنوعی: از خونی که لاله‌ها در آن غرق شده‌اند، می‌توان فهمید که دل به خاطر شراب سرخ، تیره و غمگین می‌شود.
مبر ز قرب خسان آبروی خود زنهار
که کهربا سبک از برگ کاه می گردد
هوش مصنوعی: از نزدیکی و ارتباط با افرادی که مقام و جایگاه پایین‌تری دارند، خود را دور نگه‌دار، چرا که این می‌تواند به اعتبار و حیثیت تو آسیب برساند. حتی یک چیز با ارزش همچون کهربا، در کنار برگ‌های سبکی مانند کاه، به نظر بی‌ارزش و ناچیز می‌آید.
ز رهبران چه توقع، ز همرهان چه امید؟
مرا که نقش قدم سنگ راه می گردد
هوش مصنوعی: از رهبران چه انتظاری می‌توان داشت و از همراهان چه امیدی می‌توان داشت؟ وقتی که من خودم در این مسیر بی‌سنگلاخ و دشوار، به سختی و با زحمت قدم برمی‌دارم.
سیاه خیمه لیلی است پیش اهل جنون
دلی که سرمه ز برق نگاه می گردد
هوش مصنوعی: چادر سیاه لیلی، جلوه‌ای خاص دارد و در دل عاشقان دیوانه، دلی که از زیبایی چشمش پر از سرمه می‌شود، نمایان است.
ز شرم عارض او نام ماه حلقه کند
نه هاله است که بر دور ماه می گردد
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی و شرم چهره‌اش، نام ماه به دور او حلقه زده است و این دایره‌ای که می‌بینیم، هاله نیست که دور ماه بچرخد.
به خجلت گنه از عذر صلح کن صائب
که عذر پیش کریمان گناه می گردد
هوش مصنوعی: باید از گناهت خجالت بکشی و به خاطر صلح و آشتی عذرخواهی کنی، زیرا در برابر افراد بزرگوار، ارائه عذر خود به نوعی گناه محسوب می‌شود.
