برگردان به زبان ساده
خوشا کسی که دل خود به چشم مست تو داد
ز سر گذشت و به دنبال این بلا افتاد
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی که دل خود را در اختیار چشم جذاب تو قرار داده و از همه چیز گذشت و به دنبال این عشق و دردسر رفت.
تو تا شکفته شدی گل به خویشتن بالید
تو تا بلند شدی قد کشید نخل مراد
هوش مصنوعی: تو هنگامی که به شکوفایی رسیدی، به خود افتخار کردی و وقتی که رشد کردی، مانند نخل بلند و استوار گردیدی.
چگونه دل به دو زلف معنبرش ندهم؟
نمی توان به دو عالم به یک طرف افتاد
هوش مصنوعی: چگونه می‌توانم دل را به دو زلف جذاب او نسپارم؟ نمی‌شود که به همزمان به دو دنیا توجه کرد و در یکی غرق شد.
چنین که رحمت او بی دریغ می بخشد
چرا خموش نباشد زبان استعداد؟
هوش مصنوعی: چرا وقتی رحمت الهی بدون هیچ دریغی به ما می‌رسد، زبان ما نباید در بیان این نعمت‌ها سکوت کند؟
رود ز پنجه جوهر کنون چو موم برون
دلی که بود به سختی چو بیضه فولاد
هوش مصنوعی: رود به آرامی و نرمی به مانند موم جاری است، در حالی که دلی که در گذشته به شدت و سختی مانند فولاد بود، اکنون نرم و قابل تغییر شده است.
قضا چو دست برآورد ناله بی اثرست
سپند از آتش سوزان نجست از فریاد
هوش مصنوعی: وقتی سرنوشت پیشآمدی را رقم بزند، هر نوع فریاد و شکایت بی‌فایده است. مانند این است که یک سپند (گیاه مقدس) از آتش سوزان نتواند خود را نجات دهد، حتی با صدای بلند و ناله.
درست چون نگذارند خشت اول را
اگر به چرخ رسد کج بود همان بنیاد
هوش مصنوعی: اگر در ابتدای کار، اصول و پایه‌ها به درستی و به روش صحیحی بنا نشوند، در ادامه همواره با مشکلات و انحرافاتی روبرو خواهیم بود که باعث می‌شود نتیجه کار به درستی به دست نیاید.
هنوز از جگر چاک بیستون صائب
به گوش می رسد آواز تیشه فرهاد
هوش مصنوعی: صدای تیشه فرهاد هنوز از دل سنگ‌های بیستون به گوش می‌رسد، گویی که زخم‌های دلش هنوز تازه است.
جواب آن غزل مولوی است این صائب
که بحر لطف بجوشید و بندها بگشاد
هوش مصنوعی: جواب این شعر مولوی، از این شاعر نشان می‌دهد که دریای مهربانی و رحمت به جوش آمده و همه موانع و بندها را که دست و پاگیر بودند، کنار زده و آزاد کرده است.
