برگردان به زبان ساده
نکویان را عتاب و لطف با هم یار می‌باید
زبان تلخ با لب‌های شکربار می‌باید
هوش مصنوعی: برای افراد خوب و نیکوکار، باید هم نرمش و محبت وجود داشته باشد و هم انتقاد سازنده. لازم است که کلمات تند و تلخ، با زبان شیرین و دلنشین آمیخته شود.
درین بستان‌سرا چون سرو معشوقی و رعنایی
به قامت راست ناید، شیوهٔ رفتار می‌باید
هوش مصنوعی: در این باغ زیبا، مانند سروهایی که محبوب و دلربا هستند، اگر کسی به قامت راست و درست نایستد، باید طرز رفتار و ارتباطش را تغییر دهد.
نه آسان است جمع آوردن اسباب دلداری
رخ آیینه‌سان و خط چون زنگار می‌باید
هوش مصنوعی: جمع‌آوری وسایل آرامش‌بخش و زیبا کردن چهره خود که مانند آینه است، کار ساده‌ای نیست، و برای این کار نیاز به تلاش و دقت دارد.
ز جوش مشتری گیرد بلندی قیمت گوهر
قماش ماه کنعان بر سر بازار می‌باید
هوش مصنوعی: به علت افزایش جذابیت و ارزش جواهرات به خاطر وجود مشتری، زیبایی و ارزش پارچه‌های ماه کنعان در بازار به چشم می‌آید و باید به آن توجه کرد.
حیا از عهده این خیره چشمان برنمی‌آید
گلستان ترا گوش گران، دیوار می‌باید
هوش مصنوعی: حیا و شرم نمی‌تواند در برابر این نگاه‌های مسحورکننده تحمل کند، برای حفاظت از گلستان دل، باید دیواری وجود داشته باشد و گوش‌ها را از شنیدن دور نگه دارد.
به مژگان بیستون را می‌توان برداشتن از جا
همین روی دلی زان یار شیرین کار می‌باید
هوش مصنوعی: با چشمان زیبای خود می‌توانی اسطوره‌ها را به حرکت درآوری، و باید با دلِ شاد به خاطر آن معشوق دل‌فریب زندگی کرد.
زلیخا چشم یاری از صبا دارد، نمی‌داند
که بوی پیرهن را چشم چون دستار می‌باید
هوش مصنوعی: زلیخا به کمک و یاری نسیمی چشم دارد، اما نمی‌داند که بوی پیراهن یوسف را باید با چشم مانند دستار درک کند.
نه آسان است سر از حلقه مستان برون بردن
سری آشفته‌تر از طرّهٔ دستار می‌باید
هوش مصنوعی: خارج شدن از جمع مستان و شادخواران کار ساده‌ای نیست، زیرا برای این کار به روحیه‌ای نیاز است که حتی بیشتر از آسیب‌های ناشی از نشانه‌های ظاهری باشد.
متاع من همه گفتار بی‌کردار و در محشر
پی سودا همه کردار بی‌گفتار می‌باید
هوش مصنوعی: کالا و دارایی من تنها سخنانی است که عملی در پی ندارد. و در روز قیامت، هر کسی که به دنبال خرید و فروش باشد، باید تنها به اعمال خود توجه کند و سخن گفتن کافی نخواهد بود.
به شب بیداری از نیرنگ می ایمن مشو صائب
که مکر دختر رَز را دل بیدار می‌باید
هوش مصنوعی: در شب بیداری، از فریب و نیرنگ احساس امنیت نکن، زیرا برای دل بیدار، باید از مکر و فریب دختر رَز آگاه بود.
