برگردان به زبان ساده
عمل چون خالص افتد دل از ان پرنور می گردد
صفای شهد شمع خانه زنبور می گردد
هوش مصنوعی: زمانی که عمل انسان خالصانه و بدون نیت‌های نا خالص باشد، دل انسان روشن و پرنور می‌شود. این خلوص، مانند شهدی شیرین است که زنبور برای تولید آن زحمت می‌کشد.
به عمر جاودان دل ره نبرد از زلف او بیرون
ره خوابیده حیرت زرفتن دور می گردد
هوش مصنوعی: دل نتوانسته است به عمر جاودان از زلف او جدا شود و در این حیرت و بی‌خبری، خوابیده و از واقعیت دور می‌شود.
چنان کز صبح گردد اختر صبح از نظر پنهان
زشکر خنده راز آن دهان مستور می گردد
هوش مصنوعی: چنان که ستاره صبح وقتی طلوع می‌کند از دید پنهان می‌شود، راز لبخند از آن دهان پنهان نیز به همین صورت محو می‌شود.
زروی پرده سوز یار در سر آتشی دارم
که از سرگرمی من دار نخل طور می گردد
هوش مصنوعی: از زیبایی و جذابیت یار، در دل آتشی دارم که باعث سرگرمی‌ام شده و به اندازه‌ای تاثیر دارد که مانند نخل طور (کوه طور) به لرزه می‌افتد.
ز آه آتشین من نشد نرم آن کمان ابرو
چه حرف است این که از آتش کمان کم زور می گردد؟
هوش مصنوعی: از درد و اندوه عمیق من کمان ابرو نتوانسته است نرم و ملایم شود. چه سخن بی‌معنایی است که بگوییم این درد و آتش باعث ضعف و سستی کمان می‌شود؟
مباش ای شاخ گل در بر گریز از دوستان ایمن
که شبنم چون ورق برگشت چشم شور می گردد
هوش مصنوعی: ای گل، در آغوش کسی نمان، از دوستان غیرقابل اعتماد بگریز. چراکه مانند شبنم که به برگ تبدیل می‌شود، چشم حسود بر تو خواهد افتاد.
مشو غافل بر همن از دل صورت پرست من
کز این یک مشت گل بتخانه ها معمور می گردد
هوش مصنوعی: فریب ظاهر و صورت را نخور، چرا که دل‌های عاشق و نیکوکار می‌تواند یک معجزه به وجود آورد. حتی با یک مشت گل، می‌توان مکان‌های مقدس و زیبا را آباد کرد.
شکستی هست در طالع سبک مغزان نخوت را
سر فغفور آخر کاسه فغفور می گردد
هوش مصنوعی: افرادی که با غرور و سبک‌سری زندگی می‌کنند، در نهایت به شکست و ناکامی دچار می‌شوند. آن‌ها نمی‌توانند همیشه برتری خود را حفظ کنند و سرانجام به وضعیت نامناسبی دچار خواهند شد.
قناعت پیشگان را می رساند آسمان روزی
زخرمن آنچه می ماند نصیب مور می گردد
هوش مصنوعی: آسمان روزی کسانی را که در قناعت زندگی می‌کنند تأمین می‌کند، و آنچه باقی می‌ماند به مورچه‌ها می‌رسد.
بهشتی از خیال روی لیلی در نظر دارم
که بر من دامن صحرا کنار حور می گردد
هوش مصنوعی: در ذهنم تصویری از بهشت به خاطر دارم که در آن، لیلی با زیبایی‌اش در کنار حورهای بهشتی در دامن صحرا می‌چرخد.
نمک در چشم شیران می زند گرد غزالانش
بیابانی که از مجنون من پرشور می گردد
هوش مصنوعی: در مقابل شیران، چنان عمق و احساسی حضور دارد که به چشمانشان نمک می‌زند. این بیابان، با وجود عشق مجنون، به شدت پرهیجان و شاداب می‌شود.
نخواهد ماند صائب دانه ای از خرمن هستی
اگر گردون سنگین دل به این دستور می گردد
هوش مصنوعی: اگر سرنوشت با سختی و بی‌رحمی خود ادامه پیدا کند، هیچ چیزی از زیبایی‌ها و خوشی‌های زندگی باقی نخواهد ماند.
