برگردان به زبان ساده
وقت مجنون خوش که پا در دامن صحرا کشید
در سواد اعظم چشم غزالان واکشید
هوش مصنوعی: زمانی که مجنون به دامن صحرا پا گذاشت، زیبایی و جذابیت چشمان غزلها در دل صحرای وسیع به او نشان داده شد.
مگذر از دریوزه دلها که از ارباب فقر
آن توانگر شد که هویی بر در دلها کشید
هوش مصنوعی: از کنار انسانهای دردمند و نیازمند بگذر، زیرا کسی که در آستانه فقر قرار داشت، اکنون میتواند با صدایی قوی بر در دلها بکوبد.
سد راه عجز، ترک شیوه عاجزکشی است
کور شد هرکس عصا از دست نابینا کشید
هوش مصنوعی: برای غلبه بر ناتوانی و شکست، باید از شیوههای ناتوانی دست کشید. هر کسی که در شرایط نابینایی به تکیهگاهها و وسایل غیرمفید اعتماد کند، در واقع خود را از دید و آگاهی محروم میکند.
ابر ما بر آب گوهر می فشاند آستین
پرده تلخی چرا بر روی خود دریا کشید
هوش مصنوعی: ابر ما بر آب گوهر میافشاند یعنی باران، مانند جواهراتی بر روی آب میبارد؛ اما با این حال، چرا بر روی دریا پردهای از تلخی کشیده شده است؟ این نشاندهندهی تضاد بین زیبایی قطرات باران و غم و تلخی موجود در دریا است.
خاتم از شوق تو اینجا می کند قالب تهی
تا به کی ای لعل خواهی سختی ازخارا کشید؟
هوش مصنوعی: خاتم به خاطر عشق تو جانش را از دست میدهد. تا کی ای زیبای دوست، باید به خاطر تو در سختی و در رنج باشم؟
(چون نشوید باغبان از باغ دست تربیت؟
آب شد سرو چمن چون سرو او بالا کشید)
هوش مصنوعی: اگر باغبان از باغ دست بکشد و به پرورش گیاهان ادامه ندهد، گیاهان چطور رشد خواهند کرد؟ وقتی او به پرورش دادن درختان و گلها ادامه ندهد، آنها هم مانند سروی که از زمین زودتر بالا کشیده شده، بیآب و بیحیا خواهند شد.
سنگ گردیده است از فولاد جوهردارتر
تیشه من بس که ناخن بر رخ خارا کشید
هوش مصنوعی: تیشه من به قدری بر روی سنگ سخت کشیده شده که حالا به اندازه فولاد محکم شده است.
کشتنی ارباب غیرت را بتر از عفو نیست
دشمن از کوتاه بینی انتقام از ما کشید
هوش مصنوعی: کسی که غیرت دارد، با عفو و گذشت از دیگران به مراتب بهتر است از اینکه به انتقام و کوتاه بینی رو بیاورد. دشمن، به خاطر این تنگنظری و کوتاه بینی، از ما انتقام میگیرد.
از سواد خاک، صائب نقد آسایش مجوی
این رقم دست قضا بر شهپر عنقا کشید
هوش مصنوعی: از زمین و مادیات توقع آرامش و راحتی نداشته باش، زیرا سرنوشت و تقدیر مانند پرواز یک پرنده بزرگ، دست ما را در رسیدن به آنچه میخواهیم، محدود کرده است.