برگردان به زبان ساده
وقت مجنون خوش که پا در دامن صحرا کشید
خط باطل بر سواد شهر از سودا کشید
هوش مصنوعی: وقتی مجنون خوشحال بود که قدم به دامن صحرا گذاشت، خطی بیاعتبار بر روی سیاهی شهر از عشق کشید.
صدگل بی خار دارد در قفار هر زخم خار
پای زد بر دولت خود هر که خار از پا کشید
هوش مصنوعی: هر کسی که با مشکلات و سختیها مقابله کند و به راه خود ادامه دهد، به پاداش و موفقیتهای زیادی دست خواهد یافت. اگر کسی توانست درد و رنج را تحمل کند، به خوبیها و نعمتهای بیشماری خواهد رسید.
نیست از خونابه نوشان هیچ کس جز من بجا
ساغر یک بزم می باید مرا تنها کشید
هوش مصنوعی: هیچکس در این میانه از درد و رنج من خبری ندارد، جز من. در این مجالس شاد، من باید به تنهایی از جامی که پر از غم است بنوشم.
می شود در دیده ها شیرین تر از آب گهر
هر که چندی همچو عنبر تلخی دریا کشید
هوش مصنوعی: هر کسی که مدت زمانی سختیها و تلخیها را تجربه کرده باشد، میتواند بعدها در نظر دیگران محبوب و دوستداشتنی باشد، به گونهای که زیباییاش حتی از آب و الماس هم بیشتر به چشم میآید.
طالع ما کرد یاری، ورنه آهوی حرم
بر امید آن کمند زلف گردنها کشید
هوش مصنوعی: سرنوشت ما را یاری داد، وگرنه آهویی که در حرم بود به امید آنکه در دام زلف آن کشیده شود، در خطر بود.
می کند در سایه افکندن کنون استادگی
سرو بالایی که از آغوش من بالا کشید
هوش مصنوعی: در حال حاضر، به لطف استقامت سرو بلندی که از آغوش من جدا شده، سایهاش را بر زمین میاندازد.
سر بلندان زور غفلت را ز سر وامی کنند
دور اول پنبه را از گوش خود مینا کشید
هوش مصنوعی: افرادی که خود را برتر و قدرتمند میدانند، غفلت و بیتوجهی را از خود دور میکنند. در ابتدا، مینا (دختر) پنبهای که در گوشش بود را بیرون کشید.
تنگ ظرفی در خرابات مغان غماز نیست
از لب پیمانه نتوان حرف مجلس واکشید
هوش مصنوعی: در دیوانهخانهی میپرستان، ظرف کوچک نمیتواند رازها را فاش کند و از لب پیمانه نمیتوان کلمات مجلس را بیرون کشید.
راستی زنهار چشم از مردم دنیا مدار
از عصا در خانه خود دست نابینا کشید
هوش مصنوعی: مراقب باش که در زندگی به قضاوت و نظر دیگران توجه نکنی. مثل اینکه نابینا به آرامی و با احتیاط از عصایش استفاده میکند تا در خانهاش آسیب نبیند.
گوشه ای از وسعت مشرب اگر افتد به دست
در همین جا می توان در صحن جنت واکشید
هوش مصنوعی: اگر بخشی از عمق و روحانیّت یک مکان معنوی به دست آید، در همانجا میتوان به مقام و خوشیهای بهشت رسید.
می پرد از شوق می چشم امیدش همچنان
از خرابات مغان هر چند صائب پا کشید
هوش مصنوعی: از شوق عشق، چشمانی امیدوار دارد و همچنان به یاد خرابات مغان میپردازد، هرچند که صائب از آن مکان دور شده است.