برگردان به زبان ساده
هر که بر دار فنا مردانه پشت پا زند
چون سر منصور مهر خویش بر بالا زند
هوش مصنوعی: هر کس که با شجاعت در برابر نابودی و فانی شدن بایستد، مانند سر منصور که نماد شجاعت و ایستادگی است، بر سر عشق و مهر خود تأکید و افتخار می‌کند.
پشت پا بر جسم زد جان تا هوای عشق کرد
جامه را بخشد به ساحل هر که بر دریا زند
هوش مصنوعی: جان از سر بی‌توجهی به جسم خود، به عشق پرداخته و روح را از قید و بندهای دنیوی رها کرده است. هر کسی که به دریا بزند، می‌تواند به ساحل امن و آرامشی دست یابد.
از که دیگر می توان چشم نوازش داشتن؟
چون تجلی سنگ بر هنگامه موسی زند
هوش مصنوعی: از چه کسی می‌توان دیگر امید به محبت و نوازش داشت؟ چرا که زیبایی و روشنایی همچون تجلی سنگ در زمان موسی خود را نمایان می‌سازد.
کند سازد تیغ دشمن را سپر انداختن
بحر در شورش بود تا غرقه دست و پا زند
هوش مصنوعی: دشمنان با تیغ تیز خود می‌توانند آسیب برسانند، اما تسلیم شدن و سپر انداختن در برابر آنها تنها به بروز شورش و جنگ منجر می‌شود و در نهایت انسان را به ستوه می‌آورد.
دامن دشت قناعت باغ و بستان من است
می تپم گر گل کسی بر خار این صحرا زند
هوش مصنوعی: دشت قناعت برای من مانند باغ و بستانی است که در آن زندگی می‌کنم. اگر کسی به گل‌های این صحرا آسیب بزند، دل من بسیار می‌سوزد.
بر نیاید دوزخ سوزان به روی سخت ما
طاعت ما را مگر ایزد به روی ما زند
هوش مصنوعی: آتش دوزخ نمی‌تواند به ما آسیب بزند، مگر اینکه خداوند ما را مورد غضب قرار دهد و به ما توجه کند.
چون قلم شق در سر فرهاد سنگین دل فتاد
این سزای آن که ناحق تیشه بر خارا زند
هوش مصنوعی: وقتی قلم بر روی سر فرهاد افتاد و او دچار غم و اندوه شد، این نتیجه کسی است که بدون حق و به نادرستی، تیشه به سنگ می‌زند.
عشق و تعمیر دل عاشق، چه امیدست این؟
بخیه چون سیلاب بر چاک دل دریا زند؟
هوش مصنوعی: عشق و ترمیم دل عاشق، چه انتظاری می‌توان داشت؟ هنگامی که زخم‌ها مانند سیلاب بر دل بزرگ او اثر می‌گذارند.
سر به یک بالین فرو ناید غیوران را، مگر
دار دیگر عشق از بهر فنای ما زند
هوش مصنوعی: غیوران در برابر محبت و عشق، سر به زمین نمی‌گذارند مگر اینکه عشق دیگری برای آنها وجود داشته باشد که به خاطر ما جان بدهند.
کلک گوهر بار صائب چون گهرریزی کند
گوشها چون گوش ماهی غوطه در دریا زند
هوش مصنوعی: وقتی که قلم با زیبایی و ظرافت می‌نویسد، مانند جواهری گرانبها جلوه‌گر می‌شود و کلماتش همچون گوش‌های ماهی در آب دریا غوطه‌ور می‌شوند.
