برگردان به زبان ساده
از ناخن دخل آنچه به رخسار سخن رفت
از کاوش غم بر دل بی کینه من رفت
هوش مصنوعی: از ناخن چیزی به چهره‌ام نرود، و آنچه از بررسی غم به دل بی‌کینه‌ام رسید، ریشه در تنهایی و دردهای من دارد.
زنهار خمش باش که چون خامه درین بزم
کم عمر شد آن کس که به دنبال سخن رفت
هوش مصنوعی: مراقب باش که در این مجلس بی‌مقدار، عمر کسی که به دنبال سخن می‌افتد، مانند قلم، کوتاه می‌شود.
فریاد که گلبانگ پریشان من آخر
چون بوی گل از کیسه گلهای چمن رفت
هوش مصنوعی: فریاد بزنید که صدای آشفته و نگران من، مانند بوی گل که از کیسه گل‌ها بیرون رفته، در نهایت به کجا خواهد رفت.
با برگ خزان دیده چه سازد نفس سرد؟
ایمن شدم آن روز که رنگ از رخ من رفت
هوش مصنوعی: نفس سرد چه می‌تواند با برگ‌های خزان بکند؟ من آن روز که رنگ از صورتم رفت، احساس آرامش کردم.
ز اقبال شکوفه است که در گلشن ایجاد
تا کرد نظرباز، در آغوش کفن رفت
هوش مصنوعی: از خوش‌شانسی شکوفه‌ای در باغ به وجود آمد و وقتی که به زیبایی‌اش نگاه کردند، در آغوش مرگ رفت.
بس خون که کند در جگر سوزن عیسی
خاری که ز راه تو به پای دل من رفت
هوش مصنوعی: این بیت بیانگر احساس عمیق درد و رنجی است که شخصی به خاطر عشق و علاقه‌اش متحمل شده است. سخن از دلی است که مورد آزمایش قرار گرفته و مانند سوزن عیسی، باعث ایجاد زخم‌های عاطفی می‌شود. این زخم‌ها نتیجه‌ای از ناکامی‌ها و دشواری‌هایی هستند که در مسیر عشق برای او پیش آمده‌اند. در نهایت، شاعر به جایگاه خاص آن شخص در قلبش اشاره دارد و این که چگونه او برای عشقش هزینه‌هایی را متحمل شده است.
شد کاسه دریوزه همه ناف غزالان
تا نکهت آن زلف به صحرای ختن رفت
هوش مصنوعی: همه‌جا از بوی خوش زلف معشوق پراکنده شده است، به‌طوری‌که حتی کاسه دریوزه‌گران نیز تحت‌تأثیر قرار گرفته و همه را مجذوب خود کرده است. این بوی خوش به دشت‌های ختن رسیده و همه چیز را زیبا و دل‌نشین کرده است.
از سنگ، نگین چهره خراشیده برآید
آوازه لعل لب او تا به یمن رفت
هوش مصنوعی: از سنگ، نگینی با چهره‌ای خراشیده به وجود می‌آید و آواز لب او برکت و خوشی را به یمن می‌آورد.
از غیرت فکر چمن افروز تو صائب
گل، اشک جگرگون شد و از چشم چمن رفت
هوش مصنوعی: به خاطر غیرت و نگرش تو، صائب، گل‌ها هم به درد دل آمدند و از چشمان چمن اشک ریختند.
