غزل شمارهٔ ۲۱۴۳

صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۴۳

چون آینه هر دل که ز روشن گهران است

در نقش بد و نیک به حیرت نگران است

غیر از نظر پاک بر آن آینه رخسار

گر آب حیات است، که چون زنگ گران است

چشمی که ز بی شرمی ازو آب نرفته است

چون دیده نرگس به ته پا نگران است

دارد دلی آسوده تر از نقطه مرکز

چون دایره هر کس که ز بی پا و سران است

سهل است اگر گوهر ما را نخریدند

یوسف به زر قلب درین شهر گران است

با قامت او هر که به سروست نظرباز

چون فاخته سر حلقه کوته نظران است

این راز که چون خرده گل در جگر ماست

فریاد که چون بوی گل از پرده دران است

انصاف نمانده است درین موی میانان

کوه غم ما فربه ازین خوش کمران نیست

بی خون جگر، آبی اگر هست درین دور

در سینه سنگ و گره بدگهران است

سر حلقه بالغ نظران است چو صائب

چشمی که نظرباز به نوخط پسران است

برگردان به زبان ساده

چون آینه هر دل که ز روشن گهران است

در نقش بد و نیک به حیرت نگران است

هوش مصنوعی: هر دل مانند آینه‌ای است که با نور گوهرهای روشن پر شده است. این دل‌ها در تماشای خوبی‌ها و بدی‌ها به حیرت و تعجب می‌افتند.

غیر از نظر پاک بر آن آینه رخسار

گر آب حیات است، که چون زنگ گران است

هوش مصنوعی: صرفاً نگریستن به چهره زیبا کافی نیست؛ حتی اگر این چهره مانند آب حیات ارزشمند باشد، باز هم اهمیتش زیر سایه‌ی یک نگاه پاک و عمیق قرار دارد. در واقع، ارزش واقعی زیبایی تنها با نگاهی خالص و بدون آلودگی معنا پیدا می‌کند.

چشمی که ز بی شرمی ازو آب نرفته است

چون دیده نرگس به ته پا نگران است

هوش مصنوعی: چشمی که به خاطر شرم و حیا اشکی نریزیده، همچنان که نرگس در انتهای ساقه اش به زمین خیره شده است، به دور و برش نگاه می‌کند.

دارد دلی آسوده تر از نقطه مرکز

چون دایره هر کس که ز بی پا و سران است

هوش مصنوعی: آدمی که از دغدغه‌ها و نگرانی‌های بی‌مورد آزاد شده است، می‌تواند آرامش بیشتری داشته باشد و مانند مرکزی که دایره را در بر گرفته، احساس امنیت و راحتی کند.

سهل است اگر گوهر ما را نخریدند

یوسف به زر قلب درین شهر گران است

هوش مصنوعی: اگر کسی ارزش ما را درک نکند، مهم نیست؛ زیرا یوسف (نماد زیبایی و ارزش) در این شهر با قیمت زیادی قابل خریداری نیست.

با قامت او هر که به سروست نظرباز

چون فاخته سر حلقه کوته نظران است

هوش مصنوعی: هر کس به زیبایی و قامت او نگاه کند، مانند فاخته‌ای است که در بین افرادی با دیدگاه‌های محدود قرار دارد.

این راز که چون خرده گل در جگر ماست

فریاد که چون بوی گل از پرده دران است

هوش مصنوعی: این راز که مانند تکه‌ای گل در دل ما قرار دارد، فریاد می‌زند که مانند بوی گل از پرده کنار رفته است.

انصاف نمانده است درین موی میانان

کوه غم ما فربه ازین خوش کمران نیست

هوش مصنوعی: عدالت و انصاف در این دنیای پر از مشکلات و غم‌ها دیگر وجود ندارد و مشکلات ما به قدری زیاد شده که حتی خوش‌گذرانان و خوش‌کیشان هم از آن بی‌خبرند.

بی خون جگر، آبی اگر هست درین دور

در سینه سنگ و گره بدگهران است

هوش مصنوعی: اگر در این زمان در دل‌ها آبی هم هست، بدون تلاش و عرق‌ریزی به دست نیامده و سرشار از سختی‌ها و دردهای ناپسند است.

سر حلقه بالغ نظران است چو صائب

چشمی که نظرباز به نوخط پسران است

هوش مصنوعی: در میان جمعیت فرهیختگان، چشمی شبیه به چشمان صائب وجود دارد که به زیبایی و تازگی نوشتار جوانان توجه دارد.

غزل شمارهٔ ۲۱۴۳

اطلاعات

برگردان به زبان ساده