برگردان به زبان ساده
یک آفریده از ته دل شادمانه نیست
فرقی میان پیر و جوان زمانه نیست
هوش مصنوعی: هیچ‌کس در این دنیا به طور واقعی از ته دل شاد نیست و فرقی بین افراد پیر و جوان وجود ندارد.
خاری که در دلم نخلد چون زبان مار
در آشیانه من بی آب و دانه نیست
هوش مصنوعی: درد و دشواری‌ای که در قلبم وجود دارد، مانند سمی است که ناخواسته در زندگی‌ام جا خوش کرده و باعث می‌شود فضای من خالی و بی‌ثمر باشد.
خمیازه نشاط بود خنده اش چو صبح
آن را که در جگر نفس بیغمانه نیست
هوش مصنوعی: خمیازه نشانه‌ی شادابی است و خنده‌اش مانند صبح روشن است، اما کسی که در دلش غمی وجود دارد، نمی‌تواند از این نشاط بهره‌مند شود.
بر هر که می فتد نظرم، دلشکسته است
یک شیشه درست درین شیشه خانه نیست
هوش مصنوعی: هر کسی که به او نگاه می‌کنم، قلبش شکسته است و در این خانه، هیچ چیز سالم و درست وجود ندارد.
باغ و بهار ما جگر داغدار ماست
در برگریز، بلبل ما بی ترانه نیست
هوش مصنوعی: باغ و بهار برای ما همچون دل‌نوشتی از درد و غم ماست. وقتی که فصل پاییز می‌آید و برگ‌ها می‌ریزند، بلبل ما نیز بدون آواز و آهنگ نیست.
یارب که چشم کرد من دردمند را؟
کز دیده کاروان سرشکم روانه نیست
هوش مصنوعی: خدایا، چه کسی به من دردمند نظر کرد؟ زیرا اشک‌هایم مانند کاروانی به راه نیفتاده‌اند و از چشمانم جاری نمی‌شوند.
ره گم ز تازیانه کند اسب راهوار
در بزم باده حاجت چنگ و چغانه نیست
هوش مصنوعی: اسب اصیل و شجاع در میتن بزم و شادی به واسطه زخم و تازیانه، راه خود را گم نمی‌کند و نیازی به ساز و آواز ندارد.
از بهر حفظ، سیم و زر بی ثبات را
بهتر ز دست و دامن سایل خزانه نیست
هوش مصنوعی: برای حفظ و نگهداری طلا و نقره که ناپایدار و بی‌ثبات هستند، بهترین راه این است که آن‌ها را از دست و دامن نیازمندان دور کنیم و به خزانه بسپاریم.
بیهوده سیر و دور به گرد جهان زند
پرگار را بغیر دل خویش دانه نیست
هوش مصنوعی: بیهوده در دور و بر دنیا می‌چرخد و مانند پرگار حرکت می‌کند، اما به جز دل خود، چیزی دیگر برایش ارزش ندارد.
افتاده ای تو در غلط از کثرت مثال
یک عکس بیش در همه آیینه خانه نیست
هوش مصنوعی: تو به دلیل فراوانی مثال‌ها در اشتباه افتاده‌ای؛ چرا که تنها یک تصویر بیشتر در تمام آیینه‌های خانه وجود ندارد.
صائب بغیر نام، چو عنقا درین جهان
چیزی دگر ز هستی من در میانه نیست
هوش مصنوعی: بدون نام و نشانی، مانند پرنده‌ی افسانه‌ای عنقا، در این دنیا چیزی جز وجود من وجود ندارد.
