برگردان به زبان ساده
مقبول نیست طاعت هر کس شکسته نیست
استاده را ثواب نماز نشسته نیست
هوش مصنوعی: عمل و اطاعت هر شخصی در صورتی مورد قبول است که او در مسیر درست و با نیت خالص قدم بردارد. کسی که به قدرت و مقام بزرگتر احترام نمی‌گذارد و در مسیر درست گام نمی‌زند، نمی‌تواند منتظر پاداش باشد.
چون سرو اگر چه ریشه من در ته گل است
پیوند من ز عالم بالا گسسته نیست
هوش مصنوعی: اگرچه ریشه‌ام در خاک و زمین است و در حالتی پایین قرار دارم، اما ارتباط و پیوند من با عالم بالا هرگز قطع نشده است.
دایم به یک قرار بود بیقراریم
بیطاقتی سپند مرا جسته جسته نیست
هوش مصنوعی: همیشه در حال بی‌قراری هستم و این بی‌تابی همچون آتشی در وجودم است که به صورت پراکنده حس می‌شود.
با قامت دو تا نتوان خواب امن کرد
آسودگی به سایه طاق شکسته نیست
هوش مصنوعی: با قد و قامت دو نفر نمی‌توان آرامش و امنیت را تجربه کرد، چرا که راحتی در زیر سقف شکسته امکان‌پذیر نیست.
از قدر حاجت است توقع ترا زیاد
ورنه در کریم به محتاج بسته نیست
هوش مصنوعی: به اندازه نیاز خود از دیگری توقع داشته باش، زیرا انسان‌های نیکو و بخشنده همیشه به محتاجان کمک می‌کنند و نیاز آنها را برطرف می‌سازند.
بیهوده لب به خنده چرا باز می کنی؟
گر دل چو مغز پسته ترا زنگ بسته نیست
هوش مصنوعی: چرا بی‌دلیل می‌خندی؟ اگر دلت مثل مغز پسته گرفته و بسته باشد، هیچ فایده‌ای ندارد.
پرگار دایرست اگر نقطه پا به جاست
من گر شکسته ام سخنم پا شکسته نیست
هوش مصنوعی: اگر دایره‌ات درست باشد و نقطه‌ات ثابت بایستد، من هرچند که شکسته‌ام، اما سخنم همچنان سالم و شفاف است.
روی گشاده از سخن سخت ایمن است
آسوده از زدن بود آن در که بسته نیست
هوش مصنوعی: کسی که با چهره باز و لبخند به دیگران پاسخ می‌دهد، از دردسرها دور است. در واقع، اگر درها بسته نباشند و گفتگوها آزادانه انجام شود، هیچ کس نگران آسیب دیدن نخواهد بود.
کامل عیار نیست چو گوهر درین محیط
بر روی هر که گرد یتیمی نشسته نیست
هوش مصنوعی: در این دنیا، همه افراد به ارزش و جایگاه واقعی خود نمی‌رسند و مانند جواهرات باکیفیت نیستند. هر کسی که در شرایط سخت و یتیمی قرار دارد، دلیل بر بی‌ارزشی او نیست.
اسباب تفرقه است پریشانی حواس
چون رشته دل مبند به هر گل که دسته نیست
هوش مصنوعی: پریشانی و سردرگمی می‌تواند باعث جدایی و اختلاف شود. بنابراین، نباید احساسات خود را به هر چیزی که خوشایند به نظر می‌رسد، گره زد؛ زیرا این کار منجر به تفرقه خواهد شد.
گردد ز غمگسار سبک کوه درد و غم
شمعی به از طبیب به بالین خسته نیست
هوش مصنوعی: کسی که غمگسار و دلسوز است، می‌تواند درد و رنج را از انسان بزداید. در اینجا، درد و غم به گونه‌ای است که وجود یک شمع از طبیب در کنار فرد خسته، مؤثرتر و دلگرم‌کننده‌تر به نظر می‌رسد.
دایم چو سبزه ته سنگ است در عذاب
صائب کسی که از خودی خویش رسته نیست
هوش مصنوعی: انسانی که از واقعیت وجودی خود فاصله نگرفته و نتوانسته خود را از مشکلات و دردسرها جدا کند، مانند سبزه‌ای است که در زیر سنگ‌ها گرفتار شده و همواره در عذاب است.
