برگردان به زبان ساده
دیوانه را ز حلقه طفلان ملال نیست
هر جا جمال هست غمی از جلال نیست
هوش مصنوعی: دیوانه از بازی بچه‌ها ناراحت نیست و هر جا زیبایی وجود دارد، غمی از بزرگی احساس نمی‌کند.
شبنم به آفتاب ز روشندلی رسید
پرواز آسمان تجرد به بال نیست
هوش مصنوعی: شبنم با روشنایی آفتاب به اوج خود رسید، اما پرواز در آسمان تنهایی به بال و پر نیاز ندارد.
خورشید بدر کرد مه ناتمام را
از ناقصان کناره گرفتن کمال نیست
هوش مصنوعی: خورشید باعث روشنی و درخشش ماه ناتمام می‌شود و این نشان می‌دهد که نمی‌توان از ناقص‌ها فاصله گرفت و به کمال رسید.
آفاق را گرفت به یک جلوه آفتاب
هر دولتی که تیز بود بی زوال نیست
هوش مصنوعی: آفتاب با یک ظهوری که دارد، تمام افق‌ها را در بر می‌گیرد و هر حکومتی که قوی و تیزبین باشد، همواره پایدار نخواهد بود.
در ملک نیستی نتوان احتیاج یافت
هر جا که فقر هست زبان سؤال نیست
هوش مصنوعی: در جهان وجود، اگر نیستی را بیابید، هیچ نیازی احساس نمی‌شود؛ زیرا در جایی که فقر و کمبود وجود دارد، زبان برای پرسش و درخواست کمالی در کار نیست.
هر جا که آب هست تیمم نمی کنند
حاجت به عذر با عرق انفعال نیست
هوش مصنوعی: در هر جایی که آب وجود دارد، نیازی به تیمم نیست و نمی‌توان بهانه‌ای برای عدم استفاده از آب آورد، چون نباید از حالت انفعال و بی‌تحرکی بهانه‌جویی کرد.
در خاک پاک، آب گل و لاله می شود
از ما دریغ داشتن می حلال نیست
هوش مصنوعی: در کنار گل و لاله در خاک پاک، نمی‌توانیم از نوشیدن می (شراب) صرف‌نظر کنیم. این کار نادرست است و نمی‌توانیم از چیزهای خوب و باارزش دریغ کنیم.
دور از تو با خیال به دل آشنای تو
داریم عالمی که ترا در خیال نیست
هوش مصنوعی: دور از تو، با فکر و خیال به یاد تو هستیم و در دلمان دنیایی را ساخته‌ایم که در آن تو حضور نداری.
دلگیر نیست آن لب میگون ز خط سبز
آب حیات را ز سیاهی ملال نیست
هوش مصنوعی: دل آن لب‌های زیبا از سرخی و سبزی زندگی دلگیر نیست، چون آب حیات می‌تواند سیاهی و نگرانی را از بین ببرد.
آمد شد نگاه بود ترجمان ما
در بزم آرمیده ما قیل و قال نیست
هوش مصنوعی: در جمع آرامش‌مند ما، نگاه و توجه ما به یکدیگر بیانگر احساسات و ارتباطاتمان است و جنجال و هیاهو جایی ندارد.
زان چشم ما به یک نگه دور قانعیم
هر چند نافه را خبری از غزال نیست
هوش مصنوعی: از نگاه آن چشم، ما به یک نگاه راضی هستیم، هر چند که خبر از غزال در میان نافه نیست.
روز جزا ز مفلسی خویش غافل است
از فکر مال، خواجه به فکر مآل نیست
هوش مصنوعی: در روز قیامت، انسان‌های فقیر از وضعیت خود غافل هستند و به فکر مشکلات مالی نمی‌باشند، در حالی که انسان‌های ثروتمند نیز به سرنوشت و آینده‌ی خود توجهی ندارند.
خاکی نهاد باش که نور چراغ مهر
هر چند پایمال شود پایمال نیست
هوش مصنوعی: اگرچه ممکن است چراغ محبت هر بار زیر پا برود و نادیده گرفته شود، اما هیچ‌گاه حقیقیت و ارزش آن از بین نمی‌رود.
صائب نمی رسد به ادب هیچ گوهری
با گوشوار خاصیت گوشمال نیست
هوش مصنوعی: هیچ گوهری به جایگاه و ادب واقعی نمی‌رسد، مگر اینکه درک و فهم خاصی داشته باشد؛ این امر مانند این است که گوشواره‌ای فقط به زیبایی خودش نمی‌تواند ارزش داشته باشد.
