برگردان به زبان ساده
عرش بلند مرتبه بنیان آدم است
خورشید عقل، شمسه ایوان آدم است
هوش مصنوعی: آسمان پر عظمت، پایه و اساس وجود انسان است و روشنایی خرد، نور و تابش حیاط آدمی به حساب می‌آید.
آدم چه جوهری است، که گنجینه سپهر
با صد هزار چشم نگهبان آدم است
هوش مصنوعی: آدم چه موجود ارزشمندی است که آسمان با هزاران چشم، او را زیر نظر دارد و محافظت می‌کند.
لعلی که خون کند به جگر آفتاب را
در مشت خاک بی سر و سامان آدم است
هوش مصنوعی: شاید این فرد در تلاش است تا نشان دهد که حتی در جهانی بی نظم و آشفته، می‌تواند با شجاعت و قدرت، واقعیت‌های دشوار را به چالش بکشاند. او به نوعی به انسان و چالش‌هایش در برابر طبیعت و دشواری‌ها اشاره می‌کند.
همت بلند دار که نه خاتم سپهر
فرمان پذیر دست سلیمان آدم است
هوش مصنوعی: در زندگی بلند همت و تلاش کن، زیرا این تلاش می‌تواند به تو اجازه دهد که بر دنیا و سرنوشت خود تسلط پیدا کنی، به مانند سلیمان که بر بسیاری از امور حاکم بود.
در بزم قدسیان خبری زین چراغ نیست
سوز و گداز، شمع شبستان آدم است
هوش مصنوعی: در مجالس و محافل معنوی، اثری از این چراغ نیست و شعله‌ور نیست، بلکه این شعله، روشنایی بخش شبستان انسان‌هاست.
از پیچ و تاب درد، ملک را نصیب نیست
این تاب در کمند رگ جان آدم است
هوش مصنوعی: درد و رنج، امری است که کمکی به قدرت و سلطنت نمی‌کند؛ زیرا در نهایت، این درد و رنج تنها در رگ‌های زندگی انسان جاری است.
ده آیه حواس که منشور قدرت است
نازل ز روی مرتبه در شأن آدم است
هوش مصنوعی: ده نشانه از حواس به عنوان نماد قدرت، از مرتبه‌ای بالا و متناسب با مقام آدمی فرود آمده است.
از قدر، پای بر سر گردون گذاشته است
در خاک اگر چه گوشه دامان آدم است
هوش مصنوعی: این بیت می‌گوید که اگرچه آدمی در دنیای خاکی و مادی زندگی می‌کند و به ظاهر به زمین وابسته است، اما در حقیقت ارزش و مقام او بسیار بالاتر از این دنیا است. او به نوعی بر فراز عالم وجود قرار دارد و به مقام‌های بلند و معنوی دست یافته است.
بر هر گل زمین، گل ابری گماشته است
روی شکفته تازه کن جان آدم است
هوش مصنوعی: بر روی هر گل در زمین، گل ابری با گلبرگ‌های تازه‌ای قرار داده شده که جان آدم را تازه و شاداب می‌کند.
تا دست می رسد به می و مطرب و نگار
اندیشه بهشت ز کفران آدم است
هوش مصنوعی: تا زمانی که به شراب، موسیقی و محبوب می‌رسیم، فکر کردن به بهشت نشانه‌ی نادانی انسان است.
از دلو آفتاب ربوده است اختیار
این یوسفی که در چه کنعان آدم است
هوش مصنوعی: این یوسف که در سرزمین کنعان است، تحت تأثیر و کنترل آفتاب قرار گرفته و از دلو (سطل آب) خارج شده است. به عبارتی دیگر، او در مقام و موقعیتی است که نمی‌تواند بر سرنوشت خود و شرایطش تسلط داشته باشد.
آدم نه ای، ازان ز فلک شکوه می کنی
ورنه فلک مسخر فرمان آدم است
هوش مصنوعی: اگر تو انسان واقعی نیستی و از نعمت‌های آسمان شکایت می‌کنی، باید بدان که خود آسمان هم در مقابل انسان باید تسلیم باشد و تابع فرمان اوست.
صائب جواب آن غزل سیدست این
کامروز آدم است که شیطان آدم است
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که امروز انسان، همانند شیطان، دچار خطاها و لغزش‌های اخلاقی می‌شود و به نوعی در مسیر نادرست قرار می‌گیرد. به عبارتی دیگر، انسان‌ها باید مراقب باشند که در پی الگوهای نادرست نروند و به کاری ناپسند گرفتار نشوند.
