برگردان به زبان ساده
جان در طلسم جسم ز تن پروری بجاست
این تیغ در نیام ز بیجوهری بجاست
هوش مصنوعی: روح در قید جسم خود زندگی می‌کند، مانند اینکه این شمشیر که در نیام است، به خاطر بی‌خاصیتی‌اش در آنجا قرار دارد.
غیر از خط تو، خط که را ای بهار صنع
در آفتابروی قیامت تری بجاست؟
هوش مصنوعی: جز خط تو، دیگری چه خطی را می‌توان مورد توجه قرار داد، ای بهار آفریدگار، در زیبایی و درخشانی قیامت؟
ایمان به خط سبز تو آورد هر که بود
چشم سیاه مست ترا کافری بجاست
هوش مصنوعی: هر کس که به خط سبز تو ایمان آورد، چه کسی که باشد، چشمان سیاه و مست تو او را کافر می‌داند.
حرفی است این که سرمه شود مهر خامشی
چشم ترا ز سرمه زبان آوری بجاست
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که زمانی که انسان نمی‌تواند به طور مستقیم چیزی را بیان کند، ممکن است از حسی عمیق و درونی حرف بزند. به این ترتیب، سکوت شما می‌تواند به زیبایی چیزی را منتقل کند که تنها با کلمات نمی‌توان گفت. در واقع، منبعی از احساسات و بیان غیرکلامی در سکوت وجود دارد که می‌تواند بسیار تاثیرگذار باشد.
باران اگر چه نیست بجا در زمین شور
با زاهدان خشک زمستان تری بجاست
هوش مصنوعی: باران گرچه در زمین شور مناسب نیست، اما برای زاهدانی که در زمستان خشک و بی‌آب هستند، نعمت و لازم است.
آیینه را گزیر نباشد ز پشت و روی
تا دین به جای خویش بود کافری بجاست
هوش مصنوعی: آیینه هیچ راه فراری از پشت و روی خود ندارد، تا زمانی که دین در جایگاه خود باشد، بی‌دینی نیز در جای خود قرار دارد.
از بخل نیست راز حقیقت نهفته روی
در شیشه این شراب ز بی ساغری بجاست
هوش مصنوعی: راز حقیقت به خاطر بخل نیست؛ بلکه زیبایی و شفافیت این شراب، بدون وجود لیوان، باید نمایان شود.
کم نیست ز آب خضر، اثرهای پایدار
ز آیینه قصر دولت اسکندری بجاست
هوش مصنوعی: آب خضر رمز جاودانگی و زندگی است و نشانه‌های آن در زندگی‌های پایدار و باقی‌مانده از دوران‌های گذشته یافت می‌شود. همچنین، زیبایی و شکوه قصرهایی که از زمان اسکندر به یادگار مانده، نیز نشان از قدرت و ثروت آن دوران دارد.
شیرازه نظام جهان است راستی
تا این علم بپای بود لشکری بجاست
هوش مصنوعی: راستfulness اساس و بنیاد نظم جهان است و تا زمانی که علم و دانش وجود داشته باشد، نیرویی برای حفظ و حمایت از آن وجود دارد.
زنار می شود کمر بندگی ترا
تا در دل تو داعیه سروری بجاست
هوش مصنوعی: پوشیدن زنار به معنای بندگی و عبودیت تو است، زیرا در دل تو موقعیت و مقام سروری وجود دارد.
عمر دراز قسمت بی حاصلان شود
صد سال سرو در چمن از بی بری بجاست
هوش مصنوعی: عمر طولانی برخی افراد به بی‌ثمری می‌گذرد، مانند اینکه یک درخت سرو صد سال در گلستان بماند ولی میوه‌ای ندهد.
نتوان به دخل زلف سخن را ز دست داد
هم بت شکن به موقع و هم بتگری بجاست
هوش مصنوعی: نمی‌توان از زیبایی و جذابیت کلام گذشت، هم باید در زمان مناسب به شکستن بت‌های فریبنده پرداخت و هم هنری در ستایش زیبایی داشت.
از سر هوای جاه به افسون نمی رود
تا سر به جای خویش بود سروری بجاست
هوش مصنوعی: کسی که به خاطر طمع و جاه‌طلبی دنبال فریب و افسون می‌رود، تا زمانی که در جایگاه واقعی‌اش نباشد، نمی‌تواند به چیزی دست یابد و عزت و مقام واقعی‌اش را پیدا کند.
الزام خصم، کار فرومایگان بود
صائب گذشت اگر ز سر داوری بجاست
هوش مصنوعی: دشمنی و دعوا کردن کار افرادی است که روحیه بالایی ندارند. اگر از قضاوت و داوری بگذریم، بهتر است.
