برگردان به زبان ساده
ز یار لطف نهان خواستن فزون طلبی است
که دل زیاده برد خنده ای که زیر لبی است
هوش مصنوعی: خواستن محبت پنهان از دوست، بیشتر از دیگری طلب کردن است. دل را گرفته از شادی می‌کند، اما این شادی به گونه‌ای پنهان و زیر لب بروز می‌کند.
به احتیاط سخن در حضور خوبان کن
که خوی سنگدلان آبگینه حلبی است
هوش مصنوعی: در حضور انسان‌های فرهیخته با احتیاط صحبت کن، زیرا دل‌های سخت و سنگ‌دل مانند ظرف‌های بی‌ارزش و زودشکن هستند.
نمی کنند نظر عارفان به حسن مجاز
به ریگ سینه نهادن، دلیل تشنه لبی است
هوش مصنوعی: عارفان به زیبایی‌های ظاهری توجهی ندارند و نمی‌خواهند دل خود را به چیزهای فانی بسپارند؛ این نشان‌دهنده‌ی آن است که آنها در پی حقیقتی عمیق‌تر و روحانی‌تر هستند و تشنگی واقعی آنها در جستجوی معنا و عشق بی‌پایان است.
خسیس را ز مدارا زبان دراز شود
ز آب شعله کشد آتشی که بولهبی است
هوش مصنوعی: افراد بخیل با نرمش و رفتار ملایم، زبانشان دراز می‌شود و از آب می‌توانند آتش سوزانی را به وجود آورند که بسیار خطرناک است.
چراغ انجمن ماست دیده بیدار
می شبانه ما گریه های نیمشبی است
هوش مصنوعی: دیده‌های بیدار ما مانند چراغی در جمع است که در شب‌های تار، گریه‌های نیمه‌شب ما را روشن می‌کند.
اگرچه نقش دویی نیست در قلمرو حسن
نظر به زلف و خط از روی یار، بی ادبی است
هوش مصنوعی: این بیت می‌گوید که اگرچه زیبایی‌هایی مانند زلف و خط (چشم و ابرو) در محبت وجود ندارد، اما باز هم ناپسند است که درباره آنها بی‌احترامی کنیم. به عبارتی، حتی اگر خوش‌چهرگی خیلی نهایت ندارد، بی‌احترامی به آن زیباها جایز نیست.
دلش به ما عجمی زادگان بود مایل
اگرچه لیلی صحرانشین ما عربی است
هوش مصنوعی: دل او به ما نژاد عجم علاقه‌مند بود، هرچند که لیلی، محبوبش، از نژاد عرب و بیابانی است.
عروس عافیتی را که خلق می طلبند
چو نیک درنگری، در حباله عزبی است
هوش مصنوعی: عروس خوشبختی که مردم دنبال آن هستند، اگر خوب فکر کنی، در قید و بند ازدواج است.
رواست صائب، اگر نیست از ره دعوی
تتبع غزل خواجه گرچه بی ادبی است
هوش مصنوعی: صائب، اگرچه ممکن است ادعای پیروی از غزل‌های خواجه ناپسند به نظر برسد، اما این کار چندان ایرادی ندارد.
