برگردان به زبان ساده
از سودا آفرینش دل مکدر بازگشت
با دهان خشک ازین ظلمت سکندر بازگشت
هوش مصنوعی: از درد و غم خلقت، دل غمگین و ناامید شد و با دهانی خشک از این تاریکی و ظلمتی که به سکندر نسبت داده شده، برگشت.
دید رخسار تو، از آتش سمندر بازگشت
طوطی از گفتار شیرینت ز شکر بازگشت
هوش مصنوعی: چهره زیبا و دلنشین تو، مانند آتش نرمی است که در برابر آن همه چیز را ویران میکند. به همین ترتیب، طوطی هم که صدای شیرین تو را میشنود، از لذت شکر و شیرینی کلام تو برمیگردد.
باد دستان را کریمان دستگیری می کنند
ابر دایم از لب دریا توانگر بازگشت
هوش مصنوعی: باد به دستان نیکوکار کمک میکند و ابرها همیشه از کنار دریا به سراغ غنیتری برمیگردند.
گرد عصیان نیست مانع عاصیان را از رجوع
سوی دریا موج از ساحل مکرر بازگشت
هوش مصنوعی: اعتراض و نافرمانی هیچکس را از بازگشت به اصل و خاستگاه خود، که دریا است، بازنمیدارد؛ مانند موجی که بارها و بارها به ساحل برمیگردد.
جبه و دستار می خواهیم ما بیرون بریم
از خراباتی که صد قارون قلندر بازگشت
هوش مصنوعی: ما به جبهه و دستار نیاز داریم تا از ویرانهای که صدها فرد رند و بازیگوش در آن به سر میبرند، بیرون برویم.
روح در زندان تن مانده است از افسردگی
آب نتواند به ابر از حبس گوهر بازگشت
هوش مصنوعی: روح در قید و بند جسم گرفتار شده و به خاطر غم و اندوه نمیتواند به آزادی برسد؛ مانند این که آب نمیتواند به ابر تبدیل شود یا گوهر از حبس بازگردد.
هیچ کس را از شراب معرفت لب تر نشد
سر به مهر این باده چون مینا ز ساغر بازگشت
هوش مصنوعی: هیچ کس نتوانست از نوشیدن شراب آگاهی و دانش سیراب شود. این باده که مانند مینا زیباست، به سرگروهی کسانی که در عشق و ایمان بودند، دوباره باز میگردد.
هر که زه کرد از سبکدستی کمان دار را
زود چون منصور ازین میدان مظفر بازگشت
هوش مصنوعی: هر کسی که با بیاحتیاطی عمل کند، مانند منصور که بهسرعت از میدان پیروزی خارج شد، به زودی نتیجه کار خود را میبیند.
نیست شیطان ناامید از آستان رحمتش
چون توانم من به نومیدی ازین در بازگشت؟
هوش مصنوعی: شیطان هرگز از رحمت خدا ناامید نمیشود، پس چگونه من باید از بازگشت به سوی او ناامید باشم؟
آن که صائب منع ما می کرد ازان خورشیدرو
دید چون آن چهره را با دیده تر بازگشت
هوش مصنوعی: کسی که به ما میگفت از دیدن زیبا رویان پرهیز کنیم، وقتی آن چهره را با چشم اشکبار دید، نتوانست که برگردد و از آن دور شود.