برگردان به زبان ساده
در دلم هرگاه زلف آن پری پیکر گذشت
از سر دریای چشمم موجه عنبر گذشت
هوش مصنوعی: هر بار که آن دختر زیبا با زلفهایش بر من میگذرد، گویی از ژرفای چشمانم، موجی پر از عطر و خوشبویی گذر میکند.
بر سر مجنون اگر کردند مرغان آشیان
مرغ نتواند ز سوز دل مرا بر سر گذشت
هوش مصنوعی: اگر بر سر مجنون پرندگان آشیانه بسازند، مرغی نخواهد توانست از سوز دل من بر فراز آن پرواز کند.
از در دل می توان کام دو عالم یافتن
در به در افتاد هر کس بی خبر زین در گذشت
هوش مصنوعی: برای دستیابی به بهترین داراییها و نعمتهای جهان، باید از دل و درون خود الهام بگیریم. اما کسانی که بدون آگاهی از این حقیقت از این در میگذرند، به نتیجهای نخواهند رسید.
گوهر سیراب در گنجینه اقبال نیست
با دهان خشک ازین غمخانه اسکندر گذشت
هوش مصنوعی: جواهر واقعی در گنجینه موفقیت وجود ندارد، و او با دلی پر از غم و دهانی خشک از دربار اسکندر عبور کرد.
خشک مغزی لازم زندان گردون است و بس
می شود ریحان تر، دودی کز این مجمر گذشت
هوش مصنوعی: افرادی که دارای تفکر خشک و محدود هستند، تنها به زندان غم و مشکلات دنیا دچار میشوند و بس. اما کسی که از تجربهها و دردها عبور کند، همچون گل ریحان نرم و معطر میشود، مثل دودی که از آتش برخاسته و به آرامی پراکنده میشود.
کم نگردد برگ عیش از خانه اش در برگریز
هر که ایام بهارش زیر بال و پر گذشت
هوش مصنوعی: کسی که روزهای جوانی و شادابی خود را در کنار حمایت و محبت دیگران سپری کرده است، هرگز از لذتهای زندگیاش کاسته نخواهد شد.
گفتم از حال دل پر خون کنم حرفی رقم
تا قلم برداشتم یک نیزه خون از سر گذشت
هوش مصنوعی: وقتی که خواستم درباره قلب پر درد خودم صحبت کنم و احساسم را بنویسم، به محض اینکه قلم را به دست گرفتم، گویی خون از سرم جاری شد و این حال و روز من را نشان داد.
گر نباشد از علایق بال همت زیر سنگ
می توان چون موج ازین دریای بی لنگر گذشت
هوش مصنوعی: اگر عشق و علاقهای وجود نداشته باشد، انسان میتواند حتی در شرایط سخت و مشکلساز، با اراده و هدفی محکم، از موانع و چالشها عبور کند و به موفقیت برسد.
از تکلف نفس قانع تلخکامی می کشد
شکرستان شد زمین تا مور از شکر گذشت
هوش مصنوعی: به خاطر فشاری که بر روی نفس خود احساس میکند، درنتیجه طعم تلخی را تجربه میکند. اما زمین به مکانی شیرین تبدیل شده و حتی مورچهها هم از این شیرینی بهرهمند میشوند.
ترک افسر با وجود فقر چندان کار نیست
از حباب آسان توان در بحر پر گوهر گذشت
هوش مصنوعی: اگرچه فقیر هستی، اما ترک کردن فعالیتهای مهم کار آسانی نیست. از روی حباب هم به راحتی میتوان بر دریای پر از جواهر گذشت.
خوشه دادن در عوض خرمن گرفتن سهل نیست
وقع شمعی خوش که پیش آفتاب از سر گذشت
هوش مصنوعی: دادن چیز کوچک یا ناچیز در برابر دریافت چیزی بزرگ و ارزشمند آسان نیست. مانند شمعی که با وجود روشناییاش، نمیتواند در برابر نور خورشید تاب بیاورد.
آرزو چون سوخت در دل حرص را عاجز کند
مور هیهات است بتواند ز خاکستر گذشت
هوش مصنوعی: آرزو وقتی در دل شعلهور میشود، حرص و طمع را ناتوان میکند. اما مور، با افسوس و ناکامی، نمیتواند از خاکستر گذشتهاش بگذرد.
در خرابات جهان چون آفتاب بی زوال
روزگار خوشدلی ما را به یک ساغر گذشت
هوش مصنوعی: در دنیای پرآشوب، مثل خورشیدی که هیچگاه غروب نمیکند، لحظات خوشدلی ما به یک لبی از شراب گذشت.
بستگی بعد از گشایش نیست بر خاطر گران
از خدا خواهد گره، چون رشته از گوهر گذشت
هوش مصنوعی: وابستگی بعد از مشکلات و دشواریها باقی نمیماند، زیرا اگر دلها به خداوند سپرده شود، همه گرهها و مشکلات حل خواهند شد؛ همانطور که وقتی رشتهای از گوهر عبور میکند، به زیبایی و ارزشش افزوده میشود.
نیست صائب هیچ گردی بر دل روشن مرا
گرچه عمر اخگر من زیر خاکستر گذشت
هوش مصنوعی: دل روشن من هیچگاه تحت تأثیر غمها و مشکلات قرار نگرفته است، حتی اگر عمرم در زیر شعلههای خاموشی سپری شده باشد.