برگردان به زبان ساده
نیست جز غفلت مرا از عمر بی حاصل به دست
از دل روشن ندارم غیر مشتی گل به دست
هوش مصنوعی: تنها چیزی که باعث غفلت من از عمر بی‌فایده‌ام شده، این است که جز چند گل در دست ندارم و دلم را روشن نگه‌داشته‌ام.
بزم عشرت حلقه ماتم بود بر بیدلان
شمع روشن اشک و آهی دارد از محفل به دست
هوش مصنوعی: در جمعی که برای شادی و خوشی گرد هم آمده‌اند، افرادی هستند که هنوز در غم و اندوه به سر می‌برند. آن‌ها در حالی که در این محفل حضور دارند، با اشک و ناله‌ای همراه هستند و نور شمعی که در دست دارند، نماد آلام و احساساتشان است.
گل چو شاخ افتد به گلچین می‌رساند خویش را
خون ما می آرد آخر دامن قاتل به دست
هوش مصنوعی: وقتی گل به زمین بیفتد، در پی آن گلچین می‌آید و آن را برمی‌دارد. در نهایت، ما با خون خود، گواهی بر فاجعه‌ای که رخ داده را به دامن قاتل می‌رسانیم.
نعل وارونی است در ظاهر مرا این پیچ و تاب
ورنه من چون راه دارم دامن منزل به دست
هوش مصنوعی: ظاهر من به گونه‌ای است که مانند نعل وارونه به نظر می‌رسد، اما در واقع من مسیر روشنی را دنبال می‌کنم و به مقصد خود نزدیک می‌شوم.
باددستی گر شود با خاطر آزاده جمع
چون صنوبر می‌توان آورد چندین دل به دست
هوش مصنوعی: اگر باد به نسیم ملایم تبدیل شود و دل‌های آزاده را از هم دور نکند، مانند درخت صنوبر می‌توان تعداد زیادی دل را به دست آورد.
دست و پایی می زنم چون مرغ بسمل زیر تیغ
بر امید آن که آرم دامن قاتل به دست
هوش مصنوعی: من با تمام توانم در تلاش هستم و همانند مرغی که در زیر تیغ جانی دست و پا می‌زند، امیدوارم که یک روز بتوانم دامن قاتل را به دست بگیرم.
خاتم فرمانروایی را مثنی می کند
مور عاجز را اگر آرد سلیمان دل به دست
هوش مصنوعی: اگر سلیمان با دل مهربانش به مور عاجز توجه کند، حتی آن مور می‌تواند خویش را فرمانروای دو چندان سازد.
نیست این وحشت سرا جای عمارت، ورنه من
دارم از گرد یتیمی همچو گوهر گل به دست
هوش مصنوعی: این ترس و ناامنی در این مکان به اندازه‌ای نیست که نتوان در آن زندگی ساخت و مراقبتی داشت، زیرا من از دوری و تنهایی همچون گوهری زیبا و ارزشمند، به‌دست آورده‌ام.
نعمت دنیا نسازد سیر چشم حرص را
هست در دریای پر گوهر صدف سایل به دست
هوش مصنوعی: اگرچه دنیا نعمت‌های زیادی دارد، اما با وجود این هیچ‌گاه نیروی حرص و طمع را راضی نمی‌کند. مانند اینکه در دریاهای پُر از گوهر، صدف‌ها همیشه در دسترس نیستند و پیدا کردنشان نیازمند تلاش و جستجوست.
می توان از دل زدودن پیچ و تاب عشق را
جوهر از فولاد اگر صائب شود زایل به دست
هوش مصنوعی: می‌توان عشق را از دل بیرون کرد، اگر کسی مثل صائب بتواند آن را از وجود خود دور کند.
