برگردان به زبان ساده
سیل در بنیاد تقوی از بهار افتاده است
توبه را آتش به جان از لاله زار افتاده است
هوش مصنوعی: در دل و بنیاد تقوا، سیلی به پا شده که نشانه‌ی تغییرات و ناپایداری‌هاست. آتش توبه در وجود انسان، به شدت شعله‌ور شده و از دشت‌های سرسبز و لاله‌ها برآمده است.
تا ز سیر گلشن آن سرو خرامان پا کشید
بلبلان را گل به چشم از انتظار افتاده است
هوش مصنوعی: وقتی که آن سرو زیبا از باغ خارج شد، بلبل‌ها به خاطر انتظار گل‌ها، بدحال و ناامید شدند.
حال زخم من جدا از تیغ او داند که چیست
موجه ای کز بحر رحمت بر کنار افتاده است
هوش مصنوعی: حال زخم من از درد ناشی از تیغ او، فقط خود او می‌داند که چه احساسی دارد؛ مثل چیزی که از دریاچه رحمت به کناری افتاده باشد.
جلوه فانوس دارد پرده چشم حباب
عکس رخسار تو تا در جویبار افتاده است
هوش مصنوعی: نوری که از چشم تو می‌تابد، همچون نور فانوس است و تصویر زیبای چهره‌ات که در آب جویبار افتاده، جلوه‌ای خیره‌کننده دارد.
از رخش هر حلقه را نعل دگر در آتش است
بس که دام زلف او عاشق شکار افتاده است
هوش مصنوعی: چهره زیبا و دل‌فریب او به قدری جذاب است که هر حلقه از زلفش برای شکار عشق آماده است، مثل این که در آتش اشتیاق می‌سوزد.
می توان از هر دو عالم رشته الفت برید
دل دو نیم از درد اگر چون ذوالفقار افتاده است
هوش مصنوعی: انسان می‌تواند از هر دو دنیا ارتباطش را قطع کند، اما دلش از درد به دو نیم می‌شود اگر که مانند ذوالفقار (شمشیر حضرت علی) بر زمین بیفتد.
سرنوشت چرخ باشد ابجد طفلانه اش
هر که را آیینه دل بی غبار افتاده است
هوش مصنوعی: سرنوشت مانند چرخ می‌چرخد و نوشته‌های آن به سادگی قابل فهم است. هر کسی که دلش پاک و بی‌آلایش است، می‌تواند به خوبی این نوشته‌ها را ببیند و درک کند.
حرص پیران را به جمع مال سازد گرمتر
آتشی کز دست خالی در چنار افتاده است
هوش مصنوعی: طمع و حرص افراد مسن، برای accumulating ثروت، آتشینی را به وجود می‌آورد که از آتش خالی‌دستی در چنار (فضای خارج) به وجود آمده است. به عبارت دیگر، این حرص، شدت بیشتری پیدا می‌کند و می‌تواند به مشکلات بیشتری دامن بزند.
اندکی دارد خبر از حال ما افتادگان
مرغ بی بال و پری کز شاخسار افتاده است
هوش مصنوعی: کسی از وضعیت ما، که به مانند پرنده‌ای بی‌پر و بال بر روی زمین افتاده‌ایم، آگاهی پیدا کرده است.
هست امید زیستن از بام چرخ افتاده را
وای بر آن کس کز اوج اعتبار افتاده است
هوش مصنوعی: امید به زندگی برای کسی که از اوج خوشبختی و اعتبار سقوط کرده بسیار دشوار است و برای او اندوه و تاسف خواهد بود.
بی سخن می شوید از دل، دیدنش گرد ملال
بس که یاقوت لب او آبدار افتاده است
هوش مصنوعی: او بدون اینکه حرفی بزند، دل را پاک می‌کند و فقط دیدن او باعث ناراحتی است، چرا که لب‌هایش به زیبایی یاقوت، درخشان و جذاب به نظر می‌رسد.
داغهای عاریت بر سینه دلمردگان
چون گل پژمرده بر روی مزار افتاده است
هوش مصنوعی: زخم‌های بی‌رحم و غم‌انگیز بر دل کسانی که دیگر در کنار ما نیستند، مانند گل‌های پژمرده‌ای است که بر روی قبرها قرار گرفته‌اند.
قدر خواب امن ومهد عافیت داند که چیست
هر که چون منصور در آغوش دار افتاده است
هوش مصنوعی: آنجا که خواب آرام و امنیت را ارج می‌نهد، هر کس که مانند منصور در آغوش خطر افتاده باشد، می‌فهمد اهمیت آن را.
در کف آیینه سیماب از تپیدن باز ماند
بی قراری های ما بر یک قرار افتاده است
هوش مصنوعی: در آیینه‌ای که نقره‌ای است، تپش و جنب و جوش متوقف شده و نشانه‌های بی‌قراری ما به آرامش و ثبات رسیده است.
خواب راحت می کند کار نمک در دیده ام
دانه بی حاصلم در شوره زار افتاده است
هوش مصنوعی: خواب آرامی برایم نمی‌ماند؛ زیرا در چشمم نمک نشسته و من به مانند دانه‌ای بی‌خاصیت در بیابان‌های خشک و بی‌ثمر افتاده‌ام.
گوهر از گرد یتیمی ساحل انشا می کند
ورنه آن دریای رحمت بیکنار افتاده است
هوش مصنوعی: گوهر که نماد ارزش و زیبایی است، از سختی‌ها و مشکلات یتیمی و تنهایی در ساحل زندگی به وجود می‌آید. در غیر این صورت، دریای رحمت و مهربانی خداوند در کناری خاموش و بی‌استفاده مانده است.
شوید از دل دعوی خون، کشتگان خویش را
تیغ او از بس که صائب آبدار افتاده است
هوش مصنوعی: از دل، دعوی خون و کشتگان خود را فراموش کنید، زیرا تیغ او آن‌قدر مؤثر و خونین است که صائب به زمین افتاده است.
