حکایت شمارهٔ ۱۱

 در مسجد جامع شهر بعلبک، وقتی که سخن می‌گفتم به شیوه‌ای موعظه‌گون، متوجه شدم که افرادی در اطرافم ناراحت و دل‌زده هستند و قادر نیستند از دنیای ظاهری به دنیای معنوی حرکت کنند.

پی بردم که دمِ من اثر نمی‌کند و سوزم در هیمهٔ تر در نمی‌گیرد؛ یعنی نَفَسِ گرمِ من در طبعِ سردِ آنان کارگر نمی‌افتد.

بر من دشوار آمد پرورشِ آدمی‌رویانِ بهیمه‌طبع و آینه‌گردانی در کویِ نابینایانِ بی‌بصیرت، اما سخن و معانی بسیاری برای گفتن وجود داشت.

در بیان معنی و تحلیل آیهٔ «ما به آدمی از شاهرگِ گردن نزدیک‌تریم» به آنجایی رسیدم که گفتم:

محبوب ازلی (خدا) به دلِ من از من نزدیک‌تر است، وه چه دشوار است که من با این قُرب (نزدیکی) از وی دور مانده‌ام.

چه کنم و این سخن با که درمیان نهم که یار در بَر است ولی من به هجرانِ وی دچارم؟

من خود سرمست از بادهٔ گفتار و ته ساغری بر کف، به مجلسیان شرابِ‌ سخن می‌پیمودم که ناگهان رهروی بر کرانِ انجمن بگذشت و بازپسین گردشِ پیمانه در وی کارگر افتاد و خروشی برآورد که یارانِ دیگر با وی دمساز و هم‌نوا شدند و افسردگان مجلس در شور آمدند.

 گفتم: شگفتا! یارانِ بیداردلِ دوردست را آگاهی و حضورِ قلب هست ولی نزدیکانِ کور دلْ از بساط قرب دور و بیگانه اند.

وقتی شنونده، سخن را نمی‌فهمد، از گوینده (یا نویسنده) انتظار قدرتِ بیان و طبعِ قوی نداشته باش

عرصهٔ هواداری و رغبت بر سخنگویْ گشاده دار تا به چوگانِ معنی، گویِ سخن بزند.