برگردان به زبان ساده
هر که سودای تو دارد، چه غم از هر که جهانش؟
نگران تو، چه اندیشه و بیم از دگرانش؟
هرکس که دیوانه از عشق تو است دیگر به دنیا و هرکس که در آن است فکری نمیکند. و آنکس که دائم به تو مینگرد و عاشق توست دیگر ترسی از آنچه دیگران درباره او فکر میکنند ندارد.
آن پی مهر تو گیرد، که نگیرد پی خویشش
وان سر وصل تو دارد، که ندارد غم جانش
کسی که به دنبال محبت توست، به خود و نیازهایش فکر نمیکند. او کسی است که برای رسیدن به تو حاضر است که از جان خود نیز بگذرد.
هر که از یار، تحمل نکند، یار مگویش
وان که در عشق، ملامت نکشد، مرد مخوانش
آنکسی را که تحمل نازکشیدن و عشوهگریهای معشوق را ندارد، نام او را عاشق مگذار. و به آنکس که تحمل مرارتها و رنجشهای عشق را ندارد،مرد نگو
چون دل از دست به در شد، مثَل کُرهٔ توسن
نتوان باز گرفتن، به همه شهر عنانش
زمانی که دچار عشقی شد، مانند کره اسب تندرویی میشود که نمیتوان آن را در هیچ جایگاهی کنترل کرد.
به جفایی و قفایی، نرود عاشق صادق
مژه بر هم نزند، گر بزنی تیر و سنانش
عاشق واقعی آن است که با ناز کردنها و پشت کردنهای معشوق به او دست از عشقش نمیکشد، حتی معشوق اگر با شمشیر و نیزه او را بزند او خم به ابرو نمیآورد
خفته خاک لحد را، که تو ناگه به سَر آیی
عجب ار باز نیاید، به تن مردهروانش
ای معشوق تو اگر ناگهان بر سر مزار عاشق خود بیایی ، اگر او زنده شود تعجب مکن.
شرم دارد چمن از قامت زیبای بلندت
که همه عمر نبودهست چنین سروِ روانش
هوش مصنوعی: چمن به خاطر قامت زیبا و بلندی تو شرمنده است، زیرا در تمام عمرش هیچ وقت چنین سرو خوشقامت و آبدار ندیده است.
گفتم «از ورطه عشقت، به صبوری به درآیم»
باز میبینم و دریا، نه پدید است کرانش
هوش مصنوعی: گفتم با صبر و تحمل از مشکل عشق تو بیرون میآیم، ولی باز میبینم که دریا بیکران و بیپایان است.
عهد ما با تو نه عهدی، که تغیّر بپذیرد
بوستانیست که هرگز نزند باد خزانش
هوش مصنوعی: عهد ما با تو مانند عهدی نیست که دستخوش تغییر شود؛ مثل باغی است که هیچ وقت وزش باد پاییزی به آن آسیب نمیزند.
چه گنه کردم و دیدی، که تعلق ببریدی؟
بنده بیجرم و خطایی، نه صواب است، مرانش
هوش مصنوعی: چرا باید من را طرد کنی در حالی که هیچ گناهی نکردهام؟ این کار نادرست است و شایسته نیست که کسی را بدون دلیل و بیگناه از خود دور کنی.
نرسد ناله سعدی، به کسی در همه عالم
که نه تصدیق کند، کز سر دردیست فغانش
هوش مصنوعی: سعدی از عمق درد و رنج خود فریاد میزند، اما هیچکس در جهان نیست که صدایش را بشنود و درک نکند که این نالهها ناشی از غم و اندوه اوست.
گر فلاطون به حکیمی، مرض عشق بپوشد
عاقبت پرده برافتد ز سر راز نهانش
هوش مصنوعی: اگر حکیم بزرگ تاریخ، یعنی افلاطون، به عشق دچار شود، در نهایت رازهای پنهان او برملا خواهد شد.
