غزل شمارهٔ ۳۳

خواست و میل هر کس در اثر مرور زمان کهنه می‌شود و از آن کاسته می‌گردد. به جز ارادت من که همان عشق آغازین است و بیشتر از آنچه در ابتدا بود. [ ارادت = دوستی از روی اخلاص و توجه خاص ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

اگر اجازهٔ پذیرش به درگاهت را نیابم و بر آستانهٔ ستایش و عبادت تو جان نبازم، به کجا می‌توانم بروم؟ [ جواز = اجازه، پروانه / قبول = پذیرفتن / که = اگر (لغت‌نامه) ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

من در روزِ قیامت مشمول محاسبه نخواهم بود، زیرا دیدن جدایی تو مثلِ مرگ سخت و دشوار و وصالِ تو همانند بازگشت به هستی و تولّدی دوباره است. یعنی مرگ و معاد عاشق، هجران و وصال دوست است. [ مگر = قید تأکید به معنی همانا، به‌تحقیق / هجر = دوری و فراق / وصل = پیوند با محبوب، وصال / موت = مردن، مرگ / اعادت = بازگشتن و دوباره زنده شدن ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

شنیدم که به حالِ ناتوانان التفاتی داری، از این روی، بیمار شدم و دلم خوش است که برای بیمارپرسی بر سرِ بالینم خواهی آمد. [ نظر = توجّه، عنایت / عیادت = رفتن به احوالپرسی بیمار، ملاقات کردن ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

اگر به گوشهٔ چشمی بر منِ شکستهٔ ناتوان نظری بیفکنی، از لحاظِ بزرگی و عظمت مثلِ فلک و از نظر سعادت و پیروز‌بختی همانند مشتری که سعد فلک است خواهم شد. [ شکسته‌وار = درمانده و ضعیف / مشتری = برجیس و اورمزد که بزرگترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی است و در فلک ششم واقع است و سعد اکبر می‌باشد. (فرهنگ اصطلاحات نجومی) / به گوشهٔ چشم دیدن = کنایه از توجه و عنایت کردن ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برای دیدارت بیایم؟ با کدام دل و جرأت و توانایی؟ بروم و دور از تو در گوشه‌ای تنها بنشینم؟ با کدام توانایی و شکیبایی؟ [ زَهره = جرأت / یارا = توان / جلادت = دلبری و شجاعت، قدرت ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

قطعاََ روزی فرا می‌رسد که از من چیزی به جز کشتهٔ عشق باقی نمانده است، امّا در همان حال می‌بینی که با دستان دوستی و ارادت، دامن قاتلِ خویش را گرفته‌ام. [ هر‌آینه = بی‌‌شک، به‌درستی / تمام = کامل و درست ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

اگر پس از مرگ، جنازهٔ سعدی را به کوی یار آورند، شاهدان خواهند گفت: آفرین بر سعدی که چه نیکو زیست و به دلیل شهادت در راهِ دوست چه سعادتمندانه رفت. [ زهی = آفرین، خوشا ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی