برگردان به زبان ساده
شیریندهان آن بتِ عیار بنگرید
دُر در میان لعل شکربار بنگرید
به دهان شیرین آن دلبر نگاه کنید، و به دندان های سفید او که مثل در و مروارید بین لعل لبانش میدرخشید
بستان عارضش که تماشاگه دلست
پرنرگس و بنفشه و گلنار بنگرید
صورت زیبای او مثل باغی است که دیدارش به انسان آرامش میدهد، چشمانش که مثل نرگس است، و دهانش که همچون بنفشه است و گونه های همچون گلنارش
از ما به یک نظر بستاند هزار دل
این آبروی و رونق بازار بنگرید
AI: به یک نگاه از ما، هزاران دل شاد میشود. این نشاندهندهٔ ارزش و زیبایی بازار است که میتوان آن را مشاهده کرد. (تصحیح AI: به یک نگاه از ما، هزاران دل میرباید. او خود ارزش و زیبایی بازار است که میتوان آن را مشاهده کرد.)
سنبل نشانده بر گل سوری نگه کنید
عنبر فشانده گرد سمنزار بنگرید
هوش مصنوعی: به زیبایی گلهای سرخ توجه کنید که همچون سنبل بر روی آنها است و به عطر دلانگیز و خوشبو سمنزار نگاه کنید که عطرش در فضا پخش شده است.
امروز روی یار بسی خوبتر ز دی است
امسال کار من بتر از پار بنگرید
هوش مصنوعی: امروز چهره محبوبم بسیار زیباتر از دیروز است و امسال وضعیت من بدتر از سال گذشته است. به این تماشا کنید.
در عهد شاه عادل اگر فتنه نادرست
این چشم مست و فتنهٔ خونخوار بنگرید
هوش مصنوعی: در زمان پادشاه عادل، اگر فتنهای نادرست به چشمان مست و خونخوار نگاه کنید، نتیجهاش چه خواهد بود؟
گفتار بشنویدش و دانم که خود ز کبر
با کس سخن نگوید رفتار بنگرید
هوش مصنوعی: به سخنانش گوش دهید و بدانید که او به خاطر غرورش با کسی صحبت نمیکند. به رفتار او توجه کنید.
آن دم که جعد زلف پریشان برافکند
صد دل به زیر طرهٔ طرّار بنگرید
AI: زمانی که چوchaهای موی پریشان برچیده شود، صد دل به زیر آن تار موی زیبا نگاه میکنند. (تصحیح AI: زمانی که آن موی پریشان را میپراکَنَد، به صد دل به زیر آن تار موی زیبا نگاه کنید.)
گنجیست دُرج دُر عقیقین آن پسر
بالای گنج حلقهزده مار بنگرید
معنی: دندانهای سپید و لبان سرخ آن یار بهسان
گنجی است که مار گیسوانش بر بالای آن حلقه زده و نزدیک شدن به آن را دشوار ساخته
است. - منبع: شرح غزلهای سعدی
چشمش به تیغ غمزه خونخوار خیرهکش
شهری گرفت قوّت بیمار بنگرید
معنی: چشمان او با تیغ خونریز غمزههایش
به خیرهکشی شهری را تسخیر کرد. بنگرید که این بیمار چه توانمندیهایی از خود نشان
میدهد. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
آتشکدهست باطن سعدی ز سوز عشق
سوزی که در دلست در اشعار بنگرید
هوش مصنوعی: سعدی در درون خود همچون آتشکدهای است که عشق آتشین و سوزان در دل او شعلهور است. برای درک این موضوع، کافی است به اشعار او نگاهی بیندازید.
دی گفت سعدیا من از آن توام به طنز
این عشوه دروغ دگربار بنگرید
هوش مصنوعی: دی گفت سعدی، من به تو تعلق دارم. به خاطر این لحن شوخیآمیزت، دوباره به این ظاهرسازیهای دروغین نگاهی بینداز.