برگردان به زبان ساده
نگفتم روزه بسیاری نپاید
ریاضت بگذرد سختی سر آید
هوش مصنوعی: من نگفتم که روزه و سختکوشی دائمی نیست؛ به زودی مشقتها به پایان میرسد و آرامش و راحتی خواهد آمد.
پس از دشواری آسانیست ناچار
ولیکن آدمی را صبر باید
هوش مصنوعی: پس از هر سختی، آرامشی وجود دارد که ناگزیر خواهد آمد، اما انسان باید صبر و تحمل داشته باشد.
رخ از ما تا به کی پنهان کند عید
هلال آنک به ابرو مینماید
هوش مصنوعی: چهرهاش را تا چه زمانی از ما پنهان میکند؟ عید هلال (ماه نو) که با ابرویش نمایان میشود.
سرابستان در این موسم چه بندی
درش بگشای تا دل برگشاید
هوش مصنوعی: در این فصل، چه فایدهای دارد که در این دنیا دل را ناراحت کنیم، بهتر است که درهای امید و شادی را باز کنیم تا دل شاد شود.
غلامان را بگو تا عود سوزند
کنیزک را بگو تا مشک ساید
عود: ۵۹٫۳ / مشک: ۲۲٫۲ / معنی: به غلامان بگو که
تا عود بر آتش نهند و به کنیزک نیز بگو تا برای معطّر شدن فضا مشک بساید. - منبع: شرح غزلهای سعدی
که پندارم نگار سروبالا
در این دم تهنیتگویان درآید
هوش مصنوعی: من تصور میکنم که معشوق زیبا و بلندبالا در این لحظه به جمع تبریکگویان وارد میشود.
سواران حلقه بربودند و آن شوخ
هنوز از حلقهها دل میرباید
معنی: سواران جنگجوی در میدان جنگ
حلقهها ربودند؛ ولی آن دلبر شوخ از محفلها دل میرباید. / حلقه ربودن سواران: اشاره است به بازیای که در آن
سواران با نیزه حلقه را میربایند و آن چنین بوده است که «مقداری حلقه آهنین را در
فواصل مختلف روی زمین پخش میکردند، آنگاه سوار به قصد عرض هنر به تاخت از آن سوی
میدان فرا میرسید و در ضمن تاختن اسب با سرعت هر چه تمامتر حلقهها را یکایک با
سرنیزه از زمین برمیچید.» (فرهنگ اشارات) - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
چو یار اندر حدیث آید به مجلس
مغنی را بگو تا کم سراید
هوش مصنوعی: وقتی دوست در جمع صحبت کند، به خواننده بگو تا کمتر بخواند.
که شعر اندر چنین مجلس نگنجد
بلی گر گفته سعدیست شاید
هوش مصنوعی: شعر به این مجلس نمیخورد، اما اگر سعدی گفته، ممکن است اینگونه باشد.