غزل شمارهٔ ۲۱۶

روز برآمد: بلند خورشید در آسمان بالا آمده و به اصطلاح آفتاب پهن شده است. / ببود: بِشُد. / خیمه به رویش ببند: در برابر آفتاب چادری بزن، چادر برافراشتن. (مرحوم فروغی)

طفل گیاه: گیاه کوچک / شیر: استعاره از باران است. / و به گوشه و کنار گلزار باید گفت که بخند، بگذارگل ها بشکفند. (مرحوم فروغی)

خیل: ایل، متعلقین / نمی دانم کسی که در میان متعلقین خود سرو بلند بالایی دارد، چرا هوس گردش در باغ و گلستان می کند؟ (مرحوم فروغی)

عقل صلاح نمی دانست که اسرار عشق فاش شود با بازوی اشتیاق چنان نیرویی داشت که ریشهٔ درخت صبر را از جا درآورد و بدین سان اسرارِ عشق برملا شد. (مرحوم فروغی)

بیابان گرفتن: سر به کوه و بیابان گذاشتن، این تعبیر متضمن دیوانه شدن هم هست. / چشم به راه: انتظار کشیدن  / صُراحی: تنگ بلورین با گردن باریک که از آن شراب در پیاله می ریزند. / کشید: سرکشیدن، نوش کردن / دل وقتی دیوانه شود و سر به کوه بیابان بگذارد، دیگر انتظار نمی کشد و بی تابی نمی کند و سری که کوزهٔ شراب را سر کشیده باشد، دیگر به هیچ پند و نصیحتی گوش نمیکند. (مرحوم فروغی)

کسی که با شمشیر عشق کشته شده باشد، نمی تواند بگوید که چگونه حال و روزی دارد، کسی که تشنهٔ دیدار یار است از درازی راه سوال نمی کند و نمی پرسد که چقدر باید رفت و تا کی. (مرحوم فروغی)

هر که پا در وادی عشق تو می گذارد سرزنش دیگران را هم به خاطر تو به جان می خرد. (مرحوم فروغی)

هنی: مخفف هنئ، گوارا / وز قِبَل: از جانب / گزند: مایهٔ آسیب. (مرحوم فروغی)

کمند:در شعر، گیسوی معشوق را از جهت بلندی و حالت حلقه وار و قدرت اسیر کردن عاشق، به کمند تشبیه کرده اند. (مرحوم فروغی)

زور آزمای: کسی که نیروی خود را در معرض نمایش بگذارد، کسی که با دیگری دست و پنجه نرم کند. یعنی سرپنجهٔ پهلوان نیرومند / معشوق است که به نیروی عشق عاشق را مغلوب می کند و شکست می دهد. / پنجه فکندن: درگیر شدن / نشاید:سزاوار نیست. (مرحوم فروغی)