غزل شمارهٔ ۲۰۶

دم: لحظه / کنایه: در پای کسی افتادن (مطیع و فرمانبردار کسی شدن، خود را فدای کسی کردن )، ترک سر کردن (از خود گذشتگی کردن) ٫ جناس زاید: دم، قدم ٫ تضاد: پا، سر / معنی: چه لحظه شایسته‌ای است آن لحظه‌ای که آدمی به پای تو افتد و قدم نهادن در راه سر باختن برای تو چه گام نیکویی است! - منبع: شرح غزل‌های سعدی

درویش: فقیر و تهی‌دست / محتشم: صاحب حشمت، خواجه و رییس / معنی: هر فقیری که سروکارش با ثروتمندی افتد، باید خواری‌های بسیاری را بر خود روا دارد و تحمّل نماید. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

صورت روحانی: چهرهٔ لطيف جان پرور ٫ شاید: از مصدر شایستن، شایسته و سزاوار است / تضاد: وجود، عدم / معنی: ای معشوق لطیف جان‌پرور اگر هستی تو بدین‌سان است که مشاهده می‌گردد،  شایسته است که وجود ما در قبال تو عدمی بیش به‌شمار نیاید. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

صنم: بت/ مانستن: مانند شدن ٫ شاید: از مصدر شایستن، شایسته و سزاوار است. ٫ تصویر: صورت ٫ تناسب: مسلمان، قبله / معنی: اگر صورت تمام بت‌ها به تو شبیه بود، شایسته بود که قبله مسلمانان نیز بتی باشد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

نوع:  گونه‌ای و قسمی / معنی: با وجود آنکه اسیران را از پای درآوردی و این کارت خطا بود، اما گذر کردن بر این کشتگان گونه‌ای از جوانمردی است. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

مطرب: به طرب آرنده، رامشگر و نوازنده / کنایه بیرون شدن از سر (دور شدن) ٫ تناسب: رقص، مطرب / معنى: اکنون اندیشه رقص و پایکوبی از سر ما بیرون نخواهد رفت؛ زیرا این مطرب ما لحظه‌ای از نواختن باز نمی‌ایستد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

سودا: عشق - ۲٠٫١ ٫ گل و بلبل - ۱۱۴٫۸ ٫ دیوانه: مجنون و عاشق / استعارهٔ مصرّحه: گل (معشوق زیبا) / معنی: هر کسی که در تمام عمر عشق گلی (معشوق زیبا) را در سر پرورانده باشد، درمی‌یابد که چرا بلبل چنین دیوانه گشته است. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

الم: درد و رنج ٫ ریش: جراحت و زخم ٫ الّا: حرف ربط، به‌جز، مگر / معنی: ای سعدی، هیچ کس از درد و جراحت و خستگی تو آگاهی نمی‌یابد، مگر اینکه درد خویش را با کسی در میان نهی که دردی داشته باشد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی