غزل شمارهٔ ۱۹۸

معنی: هیچ کاروان مصری که حامل قند است این قدر شکر با خود ندارد که در محبوب هست و در میان زیبارویان چینی زیباتر از او یافت نمی‌شود. / کاروان مصری: کاروانی که از مصر می‌آید و معمولاً در این کاروان شکر مصری وجود دارد و در آن زمان‌ها قند و شکر مصر معروف بوده است؛ چنانکه سعدی در جای دیگر می‌فرماید: کاروان شکر از مصر به شیراز آید = اگر آن یار سفر کرده ما باز آید (کلیات، ص ۵۱۴)  / هر متاعی از معدنی خیزد = شکر از مصر و سعدی از شیراز  (کلیات، ص ۵۲۵) / لعبت: در لغت به معنی عروسک و پیکر‌نگاشته، از قدیم چینیان به نقاشی و صورتگری معروف بوده‌اند. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

هوش مصنوعی: این زیبایی و لطفی که در چهره محبوب دیده می‌شود، از گل و درختان نیست و این جذابیت و شادی که در چهره اوست، در هیچ ماه و خورشیدی یافت نمی‌شود.

معنی: با خود می‌گفتم با دلیری از نظارهٔ او چشم بپوشم اما وقتی تیر چشمان زیبارویان به جانب کسی روانه شود، پرهیزگاری سپری نیست که مانع از اصابت نگاه گردد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

هوش مصنوعی: ما به خوبی‌ها و نیکی‌ها نظر داریم و از زیبایی چهره‌های خوش رو آرامش می‌گیریم. هر کسی که میل به بدی داشته باشد، در واقع انسان کامل و واقعی نیست.

هوش مصنوعی: هر کسی که می‌بینی، اگر به عشق خالی باشد و روحی در وجودش نداشته باشد، در واقع به مانند یک جسم بی‌روح است و نمی‌توان او را موجود زنده‌ای دانست.

معنی: مگر اینکه عارفان از برابر تو گذر نکنند و چشمشان بر تو نیفتد، وگرنه با هیچ  تدبیر و حیله‌ای نمی‌توانند از تو چشم بپوشند. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

هوش مصنوعی: من دیگر با هیچ کس فکر نمی‌کنم، زیرا تمام اندیشه‌های من معطوف به توست. در جایی که حیرت و شگفتی وجود دارد، نه گوش شنیدنی باقی می‌ماند و نه چشمی برای دیدن.

معنی: اگر قفس بلبل عاشق را بشکنی در اثر شیفتگی و ذوق درونش به گریختن از قفس نمی‌اندیشد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: تو در اثر خواب نوشین بامداد سرمست و شادی، در حالی که بر من شب‌هایی می‌گذرد که گویی سحری در پی ندارد. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: فریاد اشتیاق سعدی با دعوی عشق مردم را به سوی عاشقی فرا می‌خواند و در این میان فقط چهارپایانی که از دل آگاهی ندارند، به این دعوی گوش فرانمی‌دهند. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

معنی: گزافه‌گویی مدعیان عشق اثر چندانی ندارد؛ درست به همان صورتی که تا آتشی وجود نداشته باشد در خرمن اثر نمی‌گذارد و آن را نمی‌سوزاند. - منبع: شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی