بخش ۴ - مدح ابوبکر بن سعد بن زنگی

هوش مصنوعی: روحیه و طبع من به این نوع ستایش‌ها علاقه‌ای ندارد و نمی‌خواهد در مورد پادشاهان دست به تعریف و تمجید بزند.

من به نام فلان کسی، شعری را سروده‌ام و امید است کسانی که اهل دل هستند، درباره‌اش صحبت کنند.

دنباله‌ی بیت قبل؛ سعدی، شاعری بود که در هنر بیان و بلاغت، مقام والایی داشت و در زمان بوبکر بن سعد زندگی می‌کرد.

شایسته است که به دوران زمامداری او افتخار کنم، مانند افتخاری که به دوران شخصی به بزرگی نوشیروان می‌کنند.

در این جهان، شخصی همچون بوبکر بن سعد بن زنگی که دین‌پرور و دادگر باشد، پس از عمر، نیامده است.

او سرور سربلندان و تاج افتخار بزرگان است که باید به خاطر دوران عدالتش، جهان و جهانیان به او افتخار کنند.

هوش مصنوعی: اگر کسی از فتنه و مشکل به اینجا بیاید، در این سرزمین جز آرامش و امنیت جایی ندارد.

هوش مصنوعی: درختی پربار و خوشبو در بهشت وجود دارد که در اطراف آن از همه جا، عمق‌های وسیع و عمیق را می‌توان دید.

هوش مصنوعی: من چنین ثروت و پادشاهی و تختی را ندیده‌ام که به خاطر آن، وقف یک کودک، درویش و پیر قرار داده شده باشد.

نشد غم دردناکی به سراغش بیاید که برای آن تسکینی و راه چاره‌ای نیاورد.

آنکه به دنبال خیر و خوبی است، در حق خود از خداوند امیدی در دل دارد. خدایا، آرزوی او را برآورده کن.

با اینکه گوشه‌ی تاجش به اوج آسمان رسیده،ولی همچنان تواضع و فروتنی در او وجود دارد.

هوش مصنوعی: اگر گدا در مقابل دیگران فروتنی کند، این نشان‌دهنده ذات اوست. اما اگر افراد با مقام و جایگاه بالا هم تواضع کنند، این عمل ستودنی و پسندیده‌ای است.

اگر کسی در موقعیت و جایگاه اجتماعی پایین‌ فروتنی کند، چه اشکالی دارد؟ و اتفاقی نیافتاده ولی در مقابل، اگر فرد با دانایی و جایگاه اجتماعی بالا فروتن باشد، انسان باخدایست.

نه تنها از او به خوبی یاد کردن فراموش نمی‌شود بلکه آوازه و شهرت نیکوکاری و بزرگواری او در تمام جهان منتشر شده است و همه از آن مطلعند.

هیچ خردمندی خوش‌ذات با فطرت و باطن پاک مانند تو در دنیا وجود ندارد و تا زمانی که دنیا برقرار است، نام تو در یادها خواهد ماند.

در روزگاری که او زمامدار امور بود، هیچ فرد رنجدیده‌ای دیده نشد که از ظلم و ستم ایام حتی به اندازه‌ی نوک انگشتی نالان و شاکی باشد.

هیچ‌کس شاهد چنین نظم و زیبایی در زمامداری نبوده است حتی فریدون با آن جلال و عظمت هم، این‌چنین چیزی را در دوران خود ندید.

به خاطر تمام کارهایی که گفته شد و او در دوران زندگانیش انجام داده در پیش خداوند متعال جایگاه والایی دارد و ناتوانان به شکوه و عظمتش تکیه کرده‌اند و به آن دل بسته‌اند.

چنان قدرتش بر دنیا سایه افکنده که زال هم از رستم چنین قدرتی ندیده است.  

هوش مصنوعی: آدم‌ها همیشه از ظلمت و نامهربانی‌های زمانه و تغییرات روزگار شکایت می‌کنند.

هوش مصنوعی: در زمان حکومت تو، ای پادشاه، هیچ‌کس از اوضاع و زمانه‌ی خود شکایتی ندارد.

در دوران حکومت‌داری تو، آرامش مردم را می‌بینم، اما نمی‌دانم سرنوشت آنها پس از تو چه خواهد شد.

فرجام تو به خاطر خوش‌شانسی و بخت خوب است که سعدی در زمان تو زندگی میکند و آثارش در این دوران قابل توجه است.

تا زمانی که ماه و خورشید در آسمان وجود دارند (تا دنیا دنیاست)، یاد و نام تو در این دفتر (کتاب بوستان) باقی خواهد ماند.

پادشاهان اگر نام نیکویی از خود به یادگار داشته باشند، آن‌ها را از رفتار و سیرت نیکوی اجداد خود یاد گرفته‌اند.

هوش مصنوعی: تو در رفتار و شخصیت پادشاهی‌ات از تمامی پادشاهان قبل از خود، برتری و سبقت گرفته‌ای.

اسکندر با ساخت دیوار محکم و سنگی، راه یأجوج را از ورود به جهان بست.

دیواری که تو در برابر دشمنان (مغولان) با تدبیر خود ساختی از طلاست و نه تنها محکم است بلکه محکم‌تر و نفوذناپذیرتر از دیواری است که اسکندر در برابر یاجوج ساخت. 

هوش مصنوعی: کسی که در این امنیت و آرامش زندگی می‌کند، باید قدردان باشد و زبانش هرگز ناسپاسی نکند.

آفرین بر تو ای دریای بخشندگی و ای معدن بزرگواری که همگان از وجود تو، وجود خود را به دست آورده‌اند و به تو تکیه دارند.

دنبال ویژگی‌های شاه هستم، ولی صفات ویژه‌ی شاهنشاه آنقدر زیاد است که هرگز نمی‌توان آنها را در این کتاب محدود گنجاند.

معنی این بیت در دنباله‌ی بیت قبل است؛ اگر سعدی بخواهد آن صفات را بنویسد، می‌بایست کتاب دیگری را برای این کار بنویسد (به عبارتی منظور آن است که آنچنان صفات و ویژگی‌های شاه زیاد و فراوان است که در چند صفحه‌ در بوستان جا نمی‌شود و نیاز به کتابت کتاب دیگری دارد).

من از وجود این همه بزرگواری و سخاوت شاه شگفت‌زده‌ام و بهتر می‌بینم که دست دعا به سوی خدا بگشایم.

جهان به مراد دلت باشد و شاد باشی و آسمان بر تو رحمت آورده و خالق جهان از تو حمایت کند.

ستاره بلند بخت و اقبال تو روشن و جهان همواره با آن روشن باشد و ستاره دشمنت، به زوال و سوختگی دچار شود.

خدا نکند که غم به زندگی تو وارد شود و افکار منفی دل تو را آلوده کند.

اگر موضوعی در ذهن پادشاهان نگرانی ایجاد کند، می‌تواند خاطر کل عالم را پریشان کند.

هوش مصنوعی: دل و دیارت همیشه شاداب و پررونق باشد و از پراکندگی و ناهمگونی دور بماند.

همواره به مانند دینت درست و سالم باشی و افرادی که درباره‌‌ی تو فکر بد دارند به مانند افکارشان ضعیف و مریض باشند.

هوش مصنوعی: درونت خوش و پر از انرژی مثبت باشد و آروزی سلامتی و شادی برای دلت و دینت داشته باشی و از زندگی‌ات در آرامش و آبادانی لذت ببری.

هوش مصنوعی: خداوندی که جهان را خلق کرده، بر تو رحمت کند، زیرا هر چه من بگویم، تنها داستانی است و حرفی بی‌اساس.

موجب شادی و دلگرمی است این که توفیق انجام کارهای نیک از سوی خداوند بزرگ نصیبت شده است.

سعد زنگی با درد و رنج از دنیا نرفت زیرا پسری همانند تو نامدار به جانشینی خود برگزید.

وجود پسری مانند تو از از آن پادشاه بزرگ که در حال حاضر جسمش در خاک و روحش در آسمانهاست اصلا عجیب نیست.

خدایا، آن آرامگاه پاک ان فرد مشهور را به برکتت رحمت‌باران گردان.

امیدوارم هچنانکه یاد و خاطره‌‌ی سعد زنگی به جا ماند، دنیا یار و همراه ابوبکر بن سعد باشد تا یاد و خاطره‌ی خوش در جهان از او هم به یادگار بماند