برگردان به زبان ساده
چه آوردم از بصره دانی عجب
حدیثی که شیرین تر است از رطب
هوش مصنوعی: از بصره چه خبری آوردهام که داستان آن به اندازهٔ رطب شیرین است.
تنی چند در خرقه راستان
گذشتیم بر طرف خرماستان
هوش مصنوعی: گروهی از ما در کنار باغ خرما عبور کردیم که در آنجا افرادی با لباس منظم و مشخص در حال رفت و آمد بودند.
یکی در میان معده انبار بود
ز پر خواری خویش بس خوار بود
هوش مصنوعی: یک نفر در دل و درون خود غم جمع کرده بود و از بیخودی و یأس به شدت ناامید و خوار به نظر میرسید.
میان بست مسکین و شد بر درخت
وز آنجا به گردن در افتاد سخت
هوش مصنوعی: میان فقیر و درخت فاصلهای وجود داشت و از آنجا غلتی به گردن او افتاد.
نه هر بار خرما توان خورد و برد
لت انبان بد عاقبت خورد و مرد
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که همیشه نمیتوان از چیزهای خوب بهرهمند شد و گاهی اوقات انسان عواقب بدی را تجربه میکند. اگر کسی به فکر فقط کسب سود یا بهرهوری باشد، ممکن است در پایان با مشکل یا نتیجهای ناگوار روبهرو شود.
رئیس ده آمد که این را که کشت؟
بگفتم مزن بانگ بر ما درشت
هوش مصنوعی: دهیار آمد و پرسید که چه کسی این را کشت؟ من پاسخ دادم که با tone تند و تیز بر ما فریاد نزن.
شکم دامن اندر کشیدش ز شاخ
بود تنگدل رودگانی فراخ
هوش مصنوعی: شکم به دامن کشیده شده بود و به خاطر دل تنگش، رودخانهای وسیع را در بر گرفته بود.
شکم بند دست است و زنجیر پای
شکم بنده نادر پرستد خدای
هوش مصنوعی: شکم به دست انسان وصل است و زنجیری که به پای او بسته شده، نشاندهندهی وابستگی او به شکم و نیازهای مادیاش است. در این بین، نادر (یک شخصیت تاریخی) به ستایش خدا میپردازد.
سراسر شکم شد ملخ لاجرم
به پایش کشد مور کوچک شکم
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وقتی کسی دچار دردسر و مشکل میشود، ممکن است دیگران را نیز به دردسر بیندازد. در اینجا، به تصویری اشاره دارد که در آن موجودی بزرگتر (ملخ) به خاطر مشکلاتش، موجودی کوچکتر (مور) را زیر پا میگذارد و به نوعی آن را تحت تأثیر قرار میدهد. در واقع، مشکلات و ناملایمات گاهی اوقات میتوانند بر زندگی دیگران نیز تأثیر بگذارند.
برو اندرونی به دست آر، پاک
شکم پر نخواهد شد الّا به خاک
هوش مصنوعی: به درون برو و به دست خود کار کن، زیرا شکم پر نخواهد شد مگر با خاک (به معنای تلاش و کوشش).
